HĐND ở đâu khi vận dụng mô hình Bí thư cấp ủy kiêm Chủ tịch UBND

Là một đột phá được Đảng đề ra cách đây 10 năm, mô hình Bí thư cấp ủy đồng thời là Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã đã được nhiều địa phương thực hiện và đạt được nhiều kết quả. Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25.10.2017 của Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII tiếp tục đề ra chủ trương thực hiện Bí thư cấp ủy đồng thời là Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã ở những nơi có đủ điều kiện như một trong những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Vấn đề đặt ra là trong mô hình này, hoạt động của cơ quan dân cử liệu sẽ hình thức?

Khi quyết sách được doanh nghiệp đồng hành

Chủ trương xây dựng đô thị loại III được tỉnh Hà Tĩnh và thị xã Hồng Lĩnh duy trì xuyên suốt ở nhiệm kỳ 2015 - 2020, tiếp tục nhấn mạnh tại nhiệm kỳ 2020 - 2025. Theo đó, giải pháp xã hội hóa hoạt động chỉnh trang đô thị, có cơ chế hỗ trợ để Nhà nước và nhân dân cùng làm đã được cụ thể hóa trong các quyết sách của cấp ủy, cơ quan dân cử và được hiện thực hóa ở nhiều đơn vị, được các doanh nghiệp trên địa bàn thị xã hưởng ứng.

Tìm đúng nguyên nhân để xác định rõ phương hướng

Đại hội Đảng bộ cấp huyện đã cơ bản hoàn thành. Nội dung đánh giá hoạt động của HĐND với những ưu điểm, kết quả đạt được phong phú, đa dạng và cũng điểm qua những hạn chế, tồn tại cả nhiệm kỳ qua. Nhưng nhìn chung, Đại hội chưa nêu được nguyên nhân chủ yếu, quan trọng, vì vậy phương hướng nhiệm kỳ tới của HĐND đề cập còn đơn giản, chung chung làm cho cử tri chưa thật yên lòng.

Bài 1: Yêu cầu đổi mới tổ chức và hoạt động

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 được Quốc hội Khóa XIV thông qua tại Kỳ họp thứ Chín, một lần nữa vấn đề bộ máy giúp việc của HĐND cấp tỉnh lại được đặt ra. Thực hiện Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 46 (tháng 7.2020), việc ban hành nghị quyết quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND hoàn thành trước ngày 15.10.2020. Báo Đại biểu Nhân dân trân trọng giới thiệu quý độc giả loạt bài viết với mong muốn có thêm một góc nhìn từ lịch sử đến thực trạng áp dụng pháp luật và một số kiến nghị để hoàn thiện tổ chức, hoạt động bộ máy tham mưu, phục vụ của HĐND cấp tỉnh.

Bài cuối: Ưu tiên khảo sát nội dung nhiều cử tri quan tâm

Theo kinh nghiệm của Ban Pháp chế HĐND huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc, khi đi khảo sát thực tế tại cơ sở, Ban ưu tiên lựa chọn một số nội dung nhiều cử tri quan tâm, việc giải quyết không phức tạp, ít thời gian, ít kinh phí… mà báo cáo nêu đã giải quyết xong để khảo sát, kiểm chứng tính xác thực, khách quan. Đối chiếu kết quả giải quyết trên thực tế so với báo cáo để xác định rõ kiến nghị nào đã được giải quyết xong, đang giải quyết, chưa giải quyết xong và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, cá nhân liên quan trong thời gian tiếp theo.

Nâng cao trọng trách người đứng đầu trong trả lời

​​​​​​​Một điểm nhấn trong hoạt động chất vấn tại kỳ họp và hội nghị chất vấn giữa hai kỳ họp của HĐND tỉnh Bình Phước từ đầu nhiệm kỳ đến nay là việc Thường trực HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh phân công Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách ngành, lĩnh vực tham dự, trả lời thêm những vấn đề người bị chất vấn là Ủy viên UBND tỉnh trả lời chưa rõ, chưa trọng tâm, đại biểu còn băn khoăn. Cách làm này đã góp phần rất lớn nâng cao trọng trách của người đứng đầu trong trả lời chất vấn, tạo được sự đồng thuận và hưởng ứng mạnh mẽ của cử tri.

Bài 3: Từ cơ sở thực tế yêu cầu UBND huyện giải trình

Để thẩm tra báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị cử tri của UBND huyện, hai ban HĐND cùng các Tổ đại biểu HĐND huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc đã đi khảo sát thực tế, nghe UBND các xã, thị trấn báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị cử tri của UBND huyện đối với địa phương mình, làm cơ sở yêu cầu UBND huyện giải trình. HĐND huyện đã ban hành các nghị quyết về giám sát kết quả giải quyết kiến nghị cử tri trước và sau các kỳ họp, trong đó có 1 nghị quyết tái giám sát các kiến nghị của các nghị quyết trước.

Tiếp tục thực hiện nhóm chính sách hiệu quả

Nỗ lực đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chính sách đặc thù thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo, góp phần quan trọng để giáo dục, nhất là ở vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số có những bước phát triển bền vững. Qua giám sát nội dung này, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh lưu ý việc tiếp tục nghiên cứu để đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành có sửa đổi bổ sung về căn cứ, đối tượng, thời gian và nội dung đối với nhóm các chính sách đang được thực hiện hiệu quả.

Bài 2: Mời cử tri cùng xem xét trực tiếp việc giải quyết

Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc yêu cầu gửi báo cáo sớm để các Ban HĐND tỉnh nghiên cứu kỹ, lựa chọn được nhiều kiến nghị cần thiết để đi xem xét trực tiếp. Quá trình xem xét trực tiếp một số kiến nghị, bên cạnh mời các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện được phân công giải quyết, các cơ quan, đơn vị liên quan, UBND cấp xã, các Ban HĐND tỉnh còn mời cả Trưởng thôn hay cử tri cùng xem xét trực tiếp việc giải quyết kiến nghị của cử tri… Qua nhiều kỳ giám sát của Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Phúc, công tác giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri được UBND tỉnh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc hơn và có nhiều đổi mới.

Bài 1: Kiểm tra, khảo sát thực tế nhiều hơn

Theo Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Vĩnh Phúc Trần Thanh Oai, cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác thẩm tra của các Ban HĐND theo hướng tổ chức kiểm tra, khảo sát thực tế nhiều hơn, gặp gỡ, trao đổi với cử tri để có cơ sở đánh giá chính xác, khách quan kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri theo báo cáo của UBND cùng cấp. Chú trọng tái kiểm tra những nội dung đang thực hiện và kiểm tra việc thực hiện lời hứa của UBND tỉnh, cơ quan đơn vị liên quan trước đây.

Bài cuối: Quyết liệt khắc phục tình trạng hồ sơ trễ hẹn

Qua giám sát, HĐND tỉnh Bình Thuận đã chỉ rõ hạn chế và nguyên nhân, đồng thời kiến nghị UBND tỉnh có giải pháp chỉ đạo quyết liệt khắc phục hiệu quả tình trạng hồ sơ trễ hẹn, nhất là ở lĩnh vực đất đai, tài nguyên môi trường, lao động - xã hội cấp huyện, xã; đẩy mạnh đầu tư, hoàn thiện và sử dụng hiệu quả Cổng Dịch vụ công của tỉnh và Hệ thống phần mềm một cửa điện tử các cấp theo quy định của Trung ương, đáp ứng yêu cầu thực tiễn…