Nên công khai chất lượng đào tạo của các trường nghề

06/11/2010
Đó là ý kiến của ĐBQH Trần Hữu Thế (Phú Yên) trong cuộc trao đổi với PV Báo ĐBND xung quanh việc làm thế nào để bằng cấp tương đương với chất lượng trong đào tạo nói chung và đào tạo nghề nói riêng...

- Thưa ĐB Trần Hữu Thế! Mới đây, Bộ GD và ĐT, Bộ LĐ - TB và XH đã ký Thông tư liên tịch về việc học viên TC, CĐ nghề có nhiều cơ hội liên thông lên trình độ CĐ và ĐH. Ý kiến của ĐB về vấn đề này?

05-Nen-cong-khai-31010-180.jpg- Theo tôi, đây là một việc làm hết sức đúng đắn, thể hiện rõ sự quan tâm, trách nhiệm của từng ngành đối với nhiệm vụ chính trị của mình, và trách nhiệm với nhân dân, đất nước. Tạo cơ hội thuận lợi cho học viên có thể nâng cao trình độ học vấn của mình. Giải tỏa tâm lý “mặc cảm” tồn tại trước đây là chỉ học trung cấp, cao đẳng chuyên nghiệp mới được liên thông lên cao đẳng và đại học. Đồng thời, việc làm này sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đào tạo nguồn nhân lực hiện nay của đất nước trên nhiều phương diện.

- Nhiều ý kiến cho rằng, ở nước ta, trường nghề thì nặng về thực hành, trường đại học nặng tính hàn lâm. Ý kiến của ĐB về vấn đề này như thế nào?

- Thực tế, quá trình đào tạo đại học của chúng ta hiện nay đang thiên nhiều về lý thuyết, thiếu kỹ năng thực hành. Trong khi để đào tạo nên một con người có đủ kỹ năng nghề, có trình độ nghiên cứu, khả năng lý luận, thuyết trình, tổng hợp... rất cần hài hòa yếu tố hàn lâm và thực hành. Do đó, theo tôi việc liên thông lên cao đẳng, đại học từ các trường nghề, với các quy định cụ thể về chương trình học đảm bảo đủ hai yếu tố trên sẽ khắc phục được những bất cập của hệ đào tạo nghề. Qua đó, sẽ tạo nên  những con người có tư duy thực tiễn hơn, đáp ứng được ngay các yêu cầu của công việc. Đồng nghĩa với đó cơ hội tìm được việc làm phù hợp cho học sinh trường nghề có thể ổn định và tốt hơn các trường khác.

Tôi nghĩ rằng, việc ký kết thông tư liên tịch giữa hai Bộ về việc cho liên thông lên cao đẳng, đại học từ trung cấp, cao đẳng nghề có thể coi là bước thể nghiệm, điều chỉnh chương trình giáo dục đại học hiện nay theo hướng thực tế hơn, chất lượng hơn. Gắn lý luận với thực tiễn, người học có cơ hội thực hành nhiều hơn thay vì chỉ nặng về lý thuyết như hiện nay.

- ĐB có lo ngại gì khi các trường nghề có thể liên thông lên đại học cũng có nghĩa cơ hội tuyển sinh của họ cũng nhiều hơn. Trong khi thực tế, nhiều trường đã phải khá “dễ dãi” trong tuyển đầu vào, chạy theo số lượng...  do có quá nhiều trường CĐ, ĐH được mở ra thời gian qua?

- Chúng ta đều phải thừa nhận sẽ có những vấn đề tiềm ẩn khi trường nghề được liên thông lên đại học, cao đẳng. Vì bản thân việc liên thông lên cao đẳng, đại học hiện nay vẫn còn những bất cập về cơ chế, chính sách, cách thức, đặc biệt về mặt chất lượng. Thực tế, các trường luôn cố gắng để xin được đào tạo liên thông, hoặc lách bằng cách liên kết đào tạo liên thông. Điều này gây nhiều vấn đề trong công tác đào tạo, trong đó có yếu tố tuyển sinh và hệ lụy của nó là chất lượng từ cách đào tạo này còn bất cập.

Bên cạnh đó, khi chủ trương liên thông lên cao đẳng, đại học được thực hiện từ các trường dạy nghề, nỗi lo lắng ấy càng nhân lên gấp bội và có thể nói sẽ tăng thêm khó khăn. Bởi thông tư liên tịch này sẽ tạo cơ hội cho các đơn vị dạy nghề tăng khả năng tuyển sinh, và cạnh tranh với các trường chuyên nghiệp khác. Trong khi chất lượng dạy nghề hiện nay đang là vấn đề bất cập chưa giải quyết dứt điểm. Hơn nữa chất lượng, giá trị tấm bằng cao đẳng, đại học sẽ được xem xét và đánh giá như thế nào, khi cơ chế giám sát vấn đề này còn đang là vấn đề băn khoăn của xã hội.

- Vậy theo ĐB giải quyết vấn đề này bằng cách nào?

Tôi cho rằng vấn đề lớn nhất cần được quan tâm đó là chất lượng đào tạo. Chất lượng đầu ra là thước đo giá trị của tấm bằng cao đẳng, đại học. Về bản chất, chất lượng đầu ra và giá trị tấm bằng không phụ thuộc hoàn toàn vào thông tư liên tịch do 2 bộ vừa ký mà phụ thuộc vào chính trường nghề. Do đó, các trường nghề cần thay đổi, cần đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội và doanh nghiệp. Như bắt tay hợp tác đào tạo giữa nhà trường và đơn vị tuyển dụng. Cụ thể, nếu cơ quan tuyển dụng đưa ra những tiêu chí tuyển dụng cụ thể, rõ ràng, minh bạch về năng lực, yêu cầu đối với nhân sự cần tuyển dụng, thì tôi tin chắc rằng việc học tập của các em sẽ khác. Học sinh sẽ chủ động và tích cực trong việc học của mình nhằm đáp ứng nhu cầu của đơn vị tuyển dụng.
Và các trường cũng phải cải thiện cách dạy theo hướng có chất lượng thì học sinh mới tin tưởng theo học. Hoặc biện pháp mạnh hơn sẽ là, Bộ GD và ĐT, Bộ Nội vụ cần tiến hành cho điểm thứ tự về chất lượng đạo tạo của các trường trong toàn quốc, sau khi thẩm tra xác đáng. Đồng thời cần có khuyến cáo, cảnh báo về chất lượng đào tạo một số trường cụ thể... Với động tác mạnh như trên tôi tin các trường sẽ không dám lơ là, sao nhãng về chất lượng đào tạo. Song song với đó, tôi thiết nghĩ cần giám sát kỹ lưỡng chất lượng đầu ra. Theo đó, như ý kiến đã nêu trên, chúng ta nên đánh giá chất lượng các cơ sở đào tạo một cách công khai. Điều này sẽ có lợi cho người học trong việc lựa chọn cơ sở uy tín, đảm bảo chất lượng.

- Xin cám ơn Đại biểu!

Đinh Loan thực hiện