Triển khai thực hiện luật tổ chức chính quyền địa phương:

Kịp thời tháo gỡ vướng mắc

07:51 | 29/10/2016
Những ngày cuối thu, Thường trực HĐND 14 tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc đã hội tụ tại TP Cao Bằng, nơi khởi nguồn của cách mạng Việt Nam, cùng nhau chia sẻ những kinh nghiệm trong hoạt động của cơ quan dân cử và một số vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Theo các đại biểu, để HĐND hoạt động thực chất, chuyên nghiệp, đòi hỏi sự chủ động, sáng tạo của chính Thường trực HĐND, đại biểu HĐND trên cơ sở những hướng dẫn cụ thể và kịp thời tháo gỡ các vướng mắc của Chính phủ và UBTVQH.

Còn lúng túng

Thực hiện quy định mới của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015, HĐND các cấp nhiệm kỳ mới đã được kiện toàn, hoàn thiện thêm một bước về tổ chức bộ máy, về nhiệm vụ, quyền hạn. Tuy nhiên, sau gần 1 năm triển khai Luật đã bộc lộ một số vướng mắc. Theo Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Giang Bùi Văn Hạnh, Luật đã có hiệu lực gần 1 năm nhưng do chưa có hướng dẫn Quy chế hoạt động của HĐND nên việc thực hiện ở nhiều địa phương còn lúng túng. Nhiều quy định về vị trí, vai trò của HĐND trong Luật chưa được cụ thể hóa và khó thể hiện trong thực tế. Các quy định về công tác cán bộ thiếu nhất quán có thể dẫn đến không đồng bộ trong cả nước từ Thường trực HĐND tỉnh đến các Ban của HĐND tỉnh...

Đối với 10 địa phương từng thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường, quá trình tái lập HĐND cấp huyện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương gặp nhiều khó khăn. Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lào Cai Vũ Xuân Cường cho biết, việc tái thành lập HĐND huyện của Lào Cai dẫn đến HĐND cơ sở không có sự thừa hưởng các kinh nghiệm trong hoạt động HĐND. Nhiều quy định mới của các đạo luật liên quan trực tiếp đến tổ chức và hoạt động của HĐND chưa có văn bản hướng dẫn; một số văn bản hướng dẫn tổ chức kỳ họp thiếu thống nhất, nội dung chưa rõ ràng nên khi triển khai xuống cấp huyện, cấp xã còn lúng túng.

Toàn cảnh hội nghị Ảnh: Chí Tuấn

Đa số các ý kiến tại Hội nghị đều cho rằng, trong khi HĐND được tăng cường về quyền lực, về đội ngũ cán bộ chuyên trách ở Thường trực, các Ban HĐND; thì Nghị định 48/2016/NĐ-CP của Chính phủ lại co hẹp, cơ quan Văn phòng HĐND chỉ có 2 phòng chuyên môn, mỗi phòng chỉ có 2 chức danh lãnh đạo. Như vậy,  không được nâng cấp tương xứng để thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao và không phù hợp thực tế hiện nay ở các địa phương. Theo Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Hòa Bình Đinh Văn Dực, với các quy định mới, khối lượng công việc do Văn phòng HĐND tỉnh tham mưu, giúp việc và phục vụ tăng nhiều. Tuy nhiên, quy định tại Nghị định số 48 như vậy ảnh hưởng không nhỏ đến tính chuyên nghiệp trong công tác tham mưu, giúp việc và phục vụ; đồng thời, ảnh hưởng đến tinh thần phấn đấu của cán bộ, công chức và gây khó trong việc thu hút người giỏi về công tác tại Văn phòng HĐND.

Hiện thực hóa “sức mạnh” của HĐND

Thấu hiểu tâm tư của các địa phương xung quanh vướng mắc về tổ chức bộ máy Văn phòng HĐND cấp tỉnh, Trưởng Ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy cho biết, qua lắng nghe ý kiến của Thường trực HĐND các tỉnh, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đã giao Ban Công tác đại biểu phối hợp với Bộ Nội vụ nghiên cứu tham mưu các văn bản hướng dẫn việc thực thi Luật. Việc sửa đổi các quy định theo hướng đã nâng cao chất lượng của Thường trực HĐND, các ban HĐND thì phải nâng cao chất lượng của bộ phận tham mưu, giúp việc.

Hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực, các ban và tổ đại biểu, đại biểu HĐND tỉnh đang được tăng cường. Song, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Giang Bùi Văn Hạnh băn khoăn, hiện chưa có chế tài xử lý đối với các tổ chức, cá nhân không thực hiện hoặc thực hiện không nghiêm túc các kết luận, kiến nghị sau giám sát. Về vấn đề này, Trưởng Ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy cho biết, Ban sẽ tham mưu UBTVQH ban hành quy trình, thủ tục giám sát của HĐND một cách cụ thể, đặc biệt là quy trình giám sát của tổ đại biểu và đại biểu HĐND. Về chế tài xử lý hậu giám sát, nội dung này được quy định ở các luật chuyên ngành, Ban sẽ tập hợp, báo cáo UBTVQH trong quá trình sửa đổi luật.

Thực tế vừa qua, mối quan hệ giữa HĐND cấp trên và HĐND cấp dưới cũng được nhiều đại biểu tâm tư. Trưởng ban Trần Văn Túy cho rằng, theo Luật, HĐND cấp trên không phải cơ quan lãnh đạo HĐND cấp dưới; song trong thực tế hoạt động rất nhiều nội dung liên quan HĐND cấp dưới cần có sự phối hợp hướng dẫn, chỉ đạo của cấp trên. Hiện nay, Ban Công tác đại biểu là cầu nối, thúc đẩy mối quan hệ phối hợp giữa QH và HĐND cấp tỉnh từng bước chặt chẽ, thường xuyên, hiệu quả. Trên cơ sở này, cần tiếp tục có các giải pháp thúc đẩy mối quan hệ phối hợp giữa HĐND các cấp một cách có hiệu quả.

Làm thế nào để xóa nhòa khoảng cách giữa địa vị pháp lý và vai trò thực tế của HĐND các cấp là câu hỏi được nhiều đại biểu HĐND trăn trở. Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 đã tiếp tục đưa ra nhiều nội dung mới hoàn thiện bộ máy, tính chuyên nghiệp của HĐND, tạo ra một luồng sinh khí mới cho hoạt động của HĐND các cấp. Để những quy định mới về vị trí, vai trò của HĐND, đại biểu HĐND đi vào thực tế, đòi hỏi sự chủ động sáng tạo của chính HĐND, đại biểu HĐND các địa phương cùng sự chủ động hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc từ Trung ương.

 Tới đây, Lãnh đạo QH và Chính phủ sẽ có cuộc làm việc để tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương, trong đó phân rõ Bộ Nội vụ hướng dẫn nội dung gì, Ban Công tác đại biểu hướng dẫn nội dung gì. Từ đầu nhiệm kỳ 2016 - 2021, Ban Công tác đại biểu đã phối hợp với gần 20 tỉnh bồi dưỡng cho khoảng 3.000 đại biểu HĐND các cấp về kỹ năng, kinh nghiệm hoạt động, được chính các đại biểu và HĐND đánh giá cao về tính thiết thực, hiệu quả. Ngoài ra, Ban cũng sẽ xây dựng bộ tài liệu, giáo trình chuẩn cung cấp cho các địa phương để các địa phương chủ động bồi dưỡng, tập huấn cho các đại biểu HĐND các cấp trong tỉnh; lựa chọn các báo cáo viên có năng lực, kinh nghiệm hoạt động dân cử trong quá trình tập huấn.

 Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy

THÁI CƯỜNG