Bình đẳng và hòa nhập cho phụ nữ khuyết tật

07:38 | 21/05/2018
Đây là chủ đề của hội thảo diễn ra tại Hà Nội sáng 18.5 vừa qua, do Văn phòng Ủy ban Quốc gia về người khuyết tật Việt Nam phối hợp cùng Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam và Trung tâm Hành động vì sự phát triển của cộng đồng (Trung tâm ACDC) tổ chức. Chương trình do Cơ quan phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tài trợ.

Nhiều rào cản…

Thực tế cho thấy, phụ nữ khuyết tật là một lực lượng lao động không nhỏ trong xã hội và đòi hỏi phải được bảo vệ bằng luật pháp để bảo đảm quyền bình đẳng tham gia vào các hoạt động của xã hội, trong đó có quyền bình đẳng về việc làm bền vững. Tuy nhiên, theo báo cáo của Hội LHPN Việt Nam, hiện nay Việt Nam là nước đang phát triển, tỷ lệ hộ nghèo còn nhiều. Trong đó, phụ nữ nghèo và phụ nữ khuyết tật nghèo chiếm tỷ lệ cao, chiếm khoảng 3,6 triệu người; phụ nữ khuyết tật sống dựa vào gia đình, người thân và trợ cấp xã hội. Phần lớn, họ thuộc hộ nghèo và sống ở nhà tạm. Trong nhóm khuyết tật, chị em phụ nữ có thiệt thòi nhiều hơn, từ việc đi hạn chế nên cơ hội tiếp cận công việc cũng hạn chế.

Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Trung tâm ACDC Lê Thị Lan Anh cho rằng, thúc đẩy việc làm cho phụ nữ khuyết tật cần sự phối hợp chặt chẽ và thể hiện vai trò của các bên như: Các cơ quan quản lý nhà nước; doanh nghiệp; các hiệp hội đoàn thể và bản thân người khuyết tật. Bà Lan Anh cũng cho rằng, chỉ có “đi làm và có công việc là một cách hòa nhập vào xã hội nhanh nhất và khẳng định giá trị bản thân tốt đối với người khuyết tật”. Song, thực tế cho thấy, thường thường, phụ nữ khuyết tật vẫn bị kỳ thị từ khi tuyển dụng cho đến khi được tuyển dụng.

Một điển hình là chị Nguyễn Thị Thùy An, 26 tuổi ở Bình Dương là một trong số người khuyết tật may mắn được tuyển dụng vào làm công nhân may mặc tại Công ty TNHH P.L. Song, trong quá trình làm việc, dù đã hết sức cố gắng nhưng chị Nguyễn Thị Thùy An vẫn luôn cảm thấy tự ti trước những cái nhìn đầy “thương cảm” của đồng nghiệp. Đặc biệt là áp lực từ lãnh đạo công ty, bởi dưới con mắt của họ, chị giống như một gánh nặng cho công ty. Đã không ít lần chị phải rơi nước mắt và có ý định xin nghỉ việc. Song, vì cuộc sống, cũng là vì chị muốn chứng minh cho mọi người thấy được ý chí, năng lực của người khuyết tật không hề thua kém so với người bình thường nên chị đã quyết tâm bám trụ lại công ty và luôn cố gắng để hoàn thành tốt phần công việc của mình. “Nhiều khi chính nhà tuyển dụng mang lại cho tôi tâm lý khả năng sức khỏe của tôi không bảo đảm công việc”, chị An chia sẻ.

Cần sự chung tay tích cực

Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, phụ nữ khuyết tật thường gặp nhiều rủi ro, dễ bị lạm dụng lao động và tình dục hơn so với những phụ nữ bình thường, các quyền về sức khỏe sinh sản của họ ít được quan tâm… Phụ nữ khuyết tật cũng chịu nhiều tác động của nghèo đói do các rào cản về giới. Những khó khăn mà phụ nữ khuyết tật gặp phải cao hơn ít nhất 3 lần so với nam giới và là đối tượng yếu thế cần được bảo vệ. Mặc dù gặp phải những rào cản trong cuộc sống, nhưng người khuyết tật, phụ nữ khuyết tật luôn có nhu cầu, mong muốn được nâng cao kiến thức, năng lực, hiểu biết để vươn lên khẳng định mình trong xã hội.

Trưởng phòng luật ACDC, cán bộ pháp lý Dự án “Tăng cường năng lực cho phụ nữ và trẻ em gái khuyết tật” luật sư Lê Hải Yến cho biết, phụ nữ và trẻ em gái khuyết tật có nguy cơ gặp phải những rào cản phương hại đến sự tham gia hữu hiệu, trọn vẹn vào xã hội. “Phụ nữ và trẻ em gái khuyết tật luôn cần được xem là những đối tượng có nguy cơ bị phân biệt đối xử, đặc biệt là dễ bị bạo lực cao gấp 3 lần trong số các nạn nhân của hành vi bạo lực là phụ nữ và trẻ em gái nói chung”. Để khắc phục, bà Yến kiến nghị nghiên cứu, ban hành các chính sách cụ thể, đặc thù về phòng chống bạo lực trên cơ sở giới đối với phụ nữ, trẻ em gái khuyết tật: Chú trọng đánh giá cơ chế thi hành chính sách pháp luật về phòng chống bạo lực đối với phụ nữ, trẻ em gái khuyết tật.

Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Gia đình xã hội, Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Tuyết Mai cho biết: Ngày nay, nhận thức xã hội về người khuyết tật, đặc biệt là đối với phụ nữ khuyết tật đã khác hơn, chị em cũng có cơ hội tham gia vào các đoàn thể, tham gia kinh doanh, đi làm… Trên thực tế, đã có rất nhiều phụ nữ khuyết tật trở thành bà chủ, nhà kinh doanh với số vốn hàng tỷ đồng.

Theo Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội, Bộ LĐ, TB - XH Nguyễn Văn Hồi, số người khuyết tật có khả năng lao động nói chung và phụ nữ khuyết tật nói riêng cần được hỗ trợ học nghề, vay vốn để tạo việc làm hiện nay là rất lớn. Tuy nhiên, khó khăn về nguồn vốn ưu đãi dành riêng cho đối tượng này còn khá hạn chế, khiến nhiều người khuyết tật vẫn chưa được tiếp cận với các cơ hội việc làm. Ông Hồi cho rằng, để giải quyết được vấn đề này cần có sự chung tay tích cực của nhiều bộ, ngành, địa phương…

Bài và ảnh: Thái Yến