Sổ tay

Có nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật cho người dân?

07:32 | 13/05/2019
Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2019 - 2021”. Trong từng năm, đề án đều có những mục tiêu cụ thể, chẳng hạn, năm 2020 phấn đấu 100% bộ, ngành, đoàn thể, địa phương xây dựng, hoàn chỉnh Cổng hoặc Trang thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) hiện có để cung cấp chính xác, đầy đủ, kịp thời thông tin về pháp luật; chỉ đạo, hướng dẫn công tác PBGDPL phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao; liên kết, chia sẻ với Cổng thông tin điện tử PBGDPL của Bộ Tư pháp... Hay năm 2021 phấn đấu xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu phổ biến, giáo dục pháp luật, Tủ sách pháp luật điện tử quốc gia, các sản phẩm có nội dung số hóa, các phần mềm PBGDPL; gia tăng sự tương tác, trao đổi, chia sẻ thông tin đa chiều giữa cơ quan nhà nước với người dân, doanh nghiệp (DN) qua hình thức đối thoại trực tuyến, các hình thức PBGDPL phù hợp khác...

Như vậy, có thể thấy với nhiều nhóm mục tiêu nhỏ, thì đều hướng tới việc ứng dụng công nghệ thông tin vào PBGDPL mà một trong những nhiệm vụ chủ yếu là sử dụng hiệu quả Cổng thông tin điện tử PBGDPL của cả nước trên cơ sở nâng cấp Trang thông tin điện tử PBGDPL hiện có thuộc Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp. Cổng này sẽ thiết kế, tích hợp, vận hành các ứng dụng, phần mềm: Tra cứu, tìm kiếm thông tin về pháp luật; tủ sách pháp luật điện tử quốc gia; các phần mềm phục vụ công tác quản lý nhà nước, theo dõi, đôn đốc hoạt động về PBGDPL; tư vấn, hỏi đáp pháp luật; đối thoại chính sách pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho người dân và doanh nghiệp; thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến; diễn đàn trao đổi, chia sẻ về chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm và mô hình PBGDPL hiệu quả; phần mềm giảng dạy pháp luật, ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động giáo dục pháp luật ngoại khóa; chia sẻ thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật, Cổng thông tin điện tử pháp điển, Công báo điện tử nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Cũng trong đề án này, mạng xã hội, các diễn đàn trực tuyến, mạng viễn thông, sóng phát thanh, truyền hình, mạng lưới thông tin cơ sở... sẽ được xem là kênh thông tin đa chiều với mục tiêu nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật cho người dân. Như vậy, có thể thấy, cơ sở pháp lý và hạ tầng đã có sẵn. Vấn đề còn lại là làm cho các sản phẩm có sẵn đó trở nên sinh động, bắt mắt, thu hút được người truy cập. Đây chính là cái khó của việc ứng dụng công nghệ thông tin.

Điểm nổi bật, thực chất là thế mạnh của việc ứng dụng thông tin chính là tính nhanh nhạy, sự phản ứng kịp thời, sự hội tụ... Vậy, Cổng và các diễn đàn trực tuyến về pháp luật có thể mang được những hơi thở đó? Đây là điều quyết định sự sống còn của Đề án. Nếu Cổng thông tin điện tử PBGDPL đơn giản là những văn bản pháp luật được cập nhật hay hoạt động của hội đồng PBGDPL ở các địa phương, hoạt động PBGDPL của các bộ, ngành... mà thiếu sự tương tác với các đối tượng thì liệu Cổng đó có thể tồn tại với tư cách là phương tiện để PBGDPL?

Thực tế hiện nay, tại một số Cổng thông tin của bộ, ngành, địa phương đã có trang PBGDPL. Vậy, Cổng thông tin điện tử PBGDPL có gì khác? Sự hấp dẫn, tính đa dạng? Liệu đã có một cuộc điều tra xã hội học nào về tính hiệu quả của các trang PBGDPL tồn tại ở các Cổng thông tin của bộ, ngành, địa phương để từ đó có cách nhìn tổng thể về nhu cầu cần được PBGDPL của người dân, doanh nghiệp? Đó là chưa kể, một số công việc của Cổng đang bị chồng lấn với nhiệm vụ của các Đề án, Chương trình khác, chẳng hạn như Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành dành cho doanh nghiệp.

N. Minh