Bến xe không khói thuốc

07:54 | 15/05/2019
Từ khi Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá chính thức có hiệu lực, biển báo cấm hút thuốc tại một số địa điểm công cộng như bến xe, nhà ga đã được triển khai. Song, tình trạng người dân hút thuốc vẫn xảy ra phổ biến mà không bị xử lý. Với mong muốn nâng cao ý thức của người dân, hướng tới môi trường không khói thuốc trong lĩnh vực giao thông công cộng, Sở Giao thông - Vận tải TP Hồ Chí Minh đã thí điểm Dự án Môi trường không khói thuốc tại Bến xe buýt Sài Gòn (Công viên 23/9) và Bến xe Miền Tây (quận Bình Tân).

Băn khoăn xử lý

Hành vi hút thuốc lá tại nơi có quy định cấm, thậm chí bỏ tàn thuốc không đúng nơi quy định cũng có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 - 300.000 đồng. Tuy nhiên, tại những nơi công cộng như bến xe, ga tàu người dân vẫn hút và xả tàn thuốc xuống đất mặc dù bảng “cấm hút thuốc” được gắn ở hầu hết các cửa ra vào, nhà chờ.


Bến xe buýt Sài Gòn (Công viên 23/9) là nơi thí điểm dự án môi trường không khói thuốc tại địa điểm giao thông công cộng
Nguồn: ITN

Theo điều tra mới nhất về tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại Việt Nam, tỷ lệ hút thuốc thụ động trên các phương tiện giao thông công cộng giảm rõ rệt (giảm từ 34,4% xuống 19,4%). Điều này cho thấy ý thức tuân thủ quy định cấm hút thuốc trên các phương tiện giao thông công cộng đã có sự chuyển biến rõ rệt, tuy nhiên tại một số địa điểm như các bến xe việc hút thuốc vẫn còn xảy ra.

Phó Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải TP Hồ Chí Minh Võ Khánh Hưng cho biết, hiện nay, tại những điểm giao thông công cộng các bến xe, nhà chờ, xe khách, việc hút thuốc lá vẫn còn, người vi phạm thường chỉ bị nhắc nhở nhẹ nhàng để ngưng hút thuốc. Tại TP Hồ Chí Minh, mặc dù đã tăng cường thực thi môi trường không khói thuốc tại khu vực giao thông công cộng từ năm 2012, tuy nhiên suốt hai năm (2017 và 2018) qua, chưa có trường hợp vi phạm nào bị xử phạt.

Đơn cử như tại Bến xe Miền Tây và Bến xe buýt Sài Gòn, đều có biển báo “cấm hút thuốc” nhưng rất khó quan sát, thuốc lá tại khu vực bến xe cũng rất dễ mua. Đáng nói là để xử phạt được thì phải mời cơ quan chức năng đến lập biên bản, đây là khoảng trống của luật gây khó khăn cho công tác quản lý. Theo đại diện Bến xe buýt Sài Gòn và Bến xe Miền Tây, bến xe thường tập trung đông người, là nơi có nhiều thành phần phức tạp. Nếu bảo vệ, nhân viên bến xe nhắc nhở và xử lý không khéo léo, có thể nảy sinh cãi vã, thậm chí gây gổ.

Giám đốc Trung tâm Tư vấn sức khỏe và Phát triển cộng đồng Nguyễn Hoàng Yến cho rằng, thực thi có hiệu quả Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá là yêu cầu cấp thiết đặt ra nhưng cũng là vấn đề nan giải. Do đó, cần sự phối hợp giữa cơ quan nhà nước và doanh nghiệp để xử lý nghiêm người vi phạm.

Tuyên truyền và xử phạt

 Theo số liệu của Bộ Y tế, Việt Nam đang nằm trong số 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới với khoảng 15 triệu người hút và khoảng 30 triệu người bị ảnh hưởng do hít khói thuốc thụ động.

Để hướng tới môi trường trong lành không khói thuốc lá, Sở Giao thông - Vận tải TP Hồ Chí Minh vừa phối hợp với Trung tâm tư vấn sức khỏe và phát triển cộng đồng (CHD), Viện Y tế công cộng TP Hồ Chí Minh giới thiệu Đề án “Tăng cường thực thi môi trường không khói thuốc thông qua tăng cường thưởng phạt và sự tham gia của cộng đồng”. Theo đó, Bến xe buýt Sài Gòn (Công viên 23/9) và Bến xe Miền Tây (quận Bình Tân) là hai nơi thí điểm dự án môi trường không khói thuốc tại địa điểm giao thông công cộng. Đề án là hướng đến giảm 50% số người hút thuốc lá thụ động tại 2 bến xe này vào cuối năm 2020.

Theo Cố vấn Trung tâm CHD Trịnh Văn Hiệp, “bến xe không khói thuốc lá” là không có hiện tượng hút thuốc, kinh doanh, quảng cáo, tiếp thị các sản phẩm thuốc lá toàn bộ khu vực “trong nhà” của địa điểm này. Trước mắt dự án sẽ khuyến khích xây dựng các khu vực tách biệt cho người hút thuốc để giảm số lượng người hút thuốc thụ động. Đồng thời, tuyên truyền tác hại của thuốc lá cũng như có các hình thức xử phạt người vi phạm hút thuốc nơi công cộng tại các bến xe.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Hoàng Yến cho biết, dự án sẽ thực hiện theo 3 bước, trước tiên là tuyên truyền, cảnh báo sau cùng mới xử phạt. Xử phạt là biện pháp cuối cùng giúp định hướng ý thức người dân từ từ trở thành nét văn hóa chung của cộng đồng. Dự án sẽ tăng cường sự tham gia của các nhóm thực thi tại các địa điểm giao thông công cộng nhằm giám sát việc tuân thủ môi trường không khói thuốc và xử lý vi phạm. Bên cạnh việc xử phạt trực tiếp những người vi phạm, cũng chú trọng công tác xử lý cả những đơn vị quản lý để xảy ra tình trạng hút thuốc lá tại nơi đã có thông báo cấm hút thuốc.

Thảo Mộc