Cập nhật 08:48 | 23/10/2019 (GMT+7)
.
Nghị viện New Zealand

Hạ viện hoạt động như thế nào?

08:41 | 02/08/2013
Nghị viện New Zealand gồm 120 nghị sỹ nhiệm kỳ 3 năm, được bầu theo phương pháp phổ thông đầu phiếu và chế độ đại diện tỷ lệ hỗn hợp. Giống với các nước theo hệ thống Westminster, đảng chiếm đa số trong Nghị viện chịu trách nhiệm thành lập Chính phủ và cơ quan này phải chịu trách nhiệm trước Nghị viện.

Kỳ họp và phiên họp

Cho tới năm 1996, phiên làm việc của Nghị viện chỉ diễn ra khi có mặt đủ một lượng nghị sỹ nhất định. Tuy nhiên, quy định về tỷ lệ nghị sỹ tối thiểu có mặt đã gây ra nhiều khó khăn cho các cuộc họp sau này do một số nghị sỹ không tới kịp cuộc họp do trục trặc trong vấn đề đi lại, một số lại rời kỳ họp quá sớm trước khi kỳ họp kết thúc…

Trước kia, Nghị viện New Zealand chỉ họp mỗi năm một lần và các kỳ họp thường bắt đầu vào giữa năm, một quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho những nghị sỹ là nông dân. Kỳ họp thường kéo dài 2 đến 3 tháng để nghị sỹ có thể kịp quay trở về nhà trước kỳ nghỉ Giáng sinh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền dân chủ nghị viện, công việc của cơ quan lập pháp cũng trở nên bận rộn hơn và vì thế, kỳ họp của Nghị viện cũng được kéo dài và căng thẳng cho tới cuối các kỳ họp. Chế độ họp nửa năm kéo dài tới năm 1984. Còn hiện tại, Nghị viện gần như áp dụng chế độ họp thường xuyên cả năm với các kỳ nghỉ và kỳ họp xen kẽ.

Vào những năm 1850, Nghị viện thường họp 3 ngày một tuần và các phiên họp được bắt đầu từ buổi trưa, kết thúc vào buổi tối. Khi công việc của Chính phủ trở nên bận rộn hơn, Nghị viện phải bắt đầu họp muộn hơn vào đầu giờ chiều và có nhiều hôm họp tới tận 3 giờ sáng, thậm chí muộn hơn. Từ năm 1928, Nghị viện ra quy định các phiên họp phải kết thúc vào 10.30 tối, nhưng cho tới tận những năm 1930, các nghị sỹ vẫn họp hành miệt mài tới nửa đêm.

Tổ chức bỏ phiếu/biểu quyết

Các đảng trong nghị viện thường chỉ định các nghị viên phụ trách tổ chức của đảng mình. Nghị viên này chịu trách nhiệm bảo đảm kỷ luật đảng, tổ chức các nghị sỹ của đảng thành các nhóm trong quá trình thảo luận và bỏ phiếu, bảo đảm số lượng thành viên của đảng có mặt đông đủ nhất lúc bỏ phiếu, đồng thời bảo đảm các nghị sỹ bỏ phiếu theo tinh thần chỉ đạo của đảng. Công việc của các nghị viên phụ trách tổ chức này thường được gọi là công việc “trông nom Nghị viện”. Họ theo dõi và kiểm tra giấy tờ gửi đến trong ngày, cung cấp giấy nghỉ phép cho các nghị sỹ, bảo đảm đủ số nghị sỹ tối thiểu để tiến hành các cuộc bỏ phiếu hoặc thảo luận. Các nghị viên phụ trách tổ chức này được coi là “tai mắt” của đảng, họ luôn phải nắm bắt được tình hình diễn biến trong nghị viện và vì vậy, họ thường ngồi ở hàng ghế cuối cùng tại hội trường.

Trước kia, khi Nghị viện New Zealand chỉ tồn tại hệ thống lưỡng đảng, các nghị viên phụ trách tổ chức của hai đảng thường hợp thành từng cặp với nhau. Hình thức cặp đôi này là một dạng thỏa thuận ngầm giữa các nghị sỹ thuộc hai đảng để bảo đảm trong một cuộc bỏ phiếu, khi một người trong cặp đôi vắng mặt, người kia sẽ không bỏ phiếu. Cách làm này là thỏa thuận giữa các nghị sỹ nhằm bảo đảm sự “chơi đẹp” khi có nghị sỹ bận việc vắng mặt hoặc ốm, tồn tại dựa trên sự hợp tác và tin tưởng giữa các nghị sỹ. Trong trường hợp một nghị sỹ bất ngờ phá vỡ thỏa thuận cặp đôi, nghị sỹ còn lại có thể bỏ phiếu cho phe khác. Cho đến năm 1951, cách làm này mới được thừa nhận chính thức như một nguyên tắc làm việc của Nghị viện. Tuy nhiên, nó đã bị bãi bỏ vào năm 1996 và được thay thế bằng hệ thống bỏ phiếu theo đảng phái bởi sau khi New Zealand áp dụng hình thức bầu cử theo đại diện tỷ lệ, có nhiều hơn hai đảng xuất hiện trong nghị viện và điều này khiến hệ thống cặp đôi trở nên khó thực hiện.

Làm việc tại các ủy ban

Phần lớn công việc của Nghị viện được thực hiện tại các ủy ban. Các dự luật được xem xét, thẩm tra tại các ủy ban thường trực. Khi được giao trách nhiệm thẩm tra một dự án luật, các ủy ban có quyền tổ chức các buổi tham vấn công chúng, tham vấn chuyên gia, tiến hành điều trần… Mỗi ủy ban có một Chủ nhiệm Ủy ban và Phó chủ nhiệm. Các nghị sỹ có thể đồng thời là thành viên của nhiều ủy ban. Hiện tại, Nghị viện New Zealand có 18 ủy ban thường trực. Ngoài ra, Nghị viện cũng thành lập những ủy ban đặc biệt trong một khoảng thời gian nhất định và công việc ủy ban này sẽ kết thúc khi nhiệm vụ được hoàn thành.

Tú Khôi
Quay trở lại đầu trang