Cập nhật 22:26 | 25/02/2020 (GMT+7)
.
GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG ĐỊA PHƯƠNG

Thu hút công chúng tham gia hoạt động giám sát

08:42 | 07/03/2014
Các nhóm dân cư đang ngày càng được các hội đồng thu hút như một kênh để tìm hiểu các vấn đề của địa phương và giúp cộng đồng đóng góp vào việc xây dựng các chính sách của hội đồng, một phần của quá trình ra quyết định, tham gia vào hoạt động giám sát của hội đồng.

Quy trình này đã được sử dụng thành công trong việc gắn kết và tăng cường năng lực cho những người nghèo nhất ở cộng đồng, giúp xây dựng và duy trì nguồn vốn xã hội. Chẳng hạn, ở Indonesia, nhân dân và các nhóm công chúng có quyền tham gia góp ý vào kế hoạch của các dự án phát triển của địa phương từ thấp đến cao. Quá trình lập kế hoạch hàng năm phải qua 6 bước tham vấn công chúng, bắt đầu bằng các hội nghị ở cấp xã, tiếp theo ở cấp huyện, thành phố, tỉnh. Trên thực tế, quá trình này thu hút sự tham gia khá rộng rãi của công chúng vào việc lập kế hoạch phát triển địa phương. Tương tự như vậy, quá trình lập kế hoạch phát triển địa phương ở Ấn Độ cũng phải qua 6 bước từ dưới lên. Ở Anh, theo Luật về lập kế hoạch địa phương năm 1971, việc lập kế hoạch phát triển địa phương cần phải được tham vấn ý kiến công chúng. Trong giai đoạn lập kế hoạch chiến lược tổng thể, hội đồng hạt phải tiến hành các hoạt động tham vấn công chúng khác nhau. Trong giai đoạn thực hiện các kế hoạch riêng biệt, nhiều quy định của pháp luật cũng đòi hỏi hội đồng địa phương phải tham vấn ý kiến các tổ chức, cá nhân liên quan. Ở Nam Phi, ngoài việc tham gia lập kế hoạch phát triển địa phương, công chúng còn có các kênh khác để đóng góp vào hoạt động của chính quyền địa phương như: các ủy ban tư vấn của công dân ở tổ khu phố do đại biểu hội đồng ở đó đứng đầu, hợp tác dịch vụ công địa phương.

Nói chung, các cơ chế thu hút sự tham gia nói trên góp phần đáng kể vào việc nâng cao hiệu quả giám sát của hội đồng, giúp hội đồng thu thập thông tin trực tiếp từ dân để có những động thái phù hợp hơn với thực tiễn. Thực tế ở các nước cũng cho thấy, thành công của phân quyền và hoạt động của chính quyền địa phương không chỉ phụ thuộc vào việc thiết kế mô hình tương tác giữa các cấp chính quyền, mà còn nhờ vào cơ chế giải trình của chính quyền địa phương trước cộng đồng dân cư. Muốn thế, cần chú ý thể chế hóa và thực hiện một cách rộng rãi các phương án để công dân được lên tiếng về lựa chọn của họ, giám sát một cách hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương, phản ứng thích hợp về hoạt động đó, làm cho các quan chức địa phương đáp ứng nhanh nhạy trước những nhu cầu của cư dân địa phương. Các nguyên tắc minh bạch, giải trình, thu hút sự tham gia của công chúng đóng vai trò quan trọng, nhất là trong việc lập kế hoạch và lập ngân sách địa phương.

Như đã đề cập trong các số trước, thu hút sự tham gia của nhân dân vào hoạt động giám sát của hội đồng chính là thể hiện một trong những yếu tố quan trọng của nền quản trị địa phương. Đúc kết thực tiễn trên thế giới, các chuyên gia cho rằng, bảo đảm sự tham gia thực chất của dân, hướng tới quyền lợi của dân là một trong những yếu tố của một nền quản trị địa phương tốt. Như vậy, mô hình chính quyền địa phương không chỉ có hình dáng chính quyền với những quyền hạn, nhiệm vụ, dịch vụ cần cung cấp, mà cần đặt trong khung cảnh rộng hơn của nền quản trị địa phương hướng tới bảo đảm cuộc sống và tự do của cư dân địa phương, khoảng không gian dân chủ để dân tham gia vào việc công, đối thoại với chính quyền, sự phát triển bền vững của địa phương, chất lượng cuộc sống của cư dân.

Nguyên Lâm
Quay trở lại đầu trang