ĐBQH Nguyễn Thị Phương Đào: Phát huy vai trò chủ động của MTTQ trong việc tổ chức các hoạt động tiếp xúc cử tri

- Thưa Đại biểu, Đại biểu có thể cho biết vai trò của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trong hoạt động tiếp xúc cử tri của ĐBQH?
 
ĐBQH Nguyễn Thị Phương Đào: Nghị quyết liên tịch số 06 giữa UBTVQH và Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam năm 2004 ban hành Hướng dẫn về việc ĐBQH tiếp xúc cử tri. Trong đó, Điều 8 của Hướng dẫn quy định trách nhiệm của Ban thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh trong việc tổ chức tiếp xúc cử tri cho ĐBQH với 4 nội dung gồm: MTTQ Việt Nam cấp tỉnh phối hợp với Đoàn ĐBQH tổ chức thực hiện kế hoạch tiếp xúc giữa ĐBQH với cử tri; mời các thành phần theo dự kiến và chủ trì hội nghị tiếp xúc cử tri ở cấp tỉnh; hướng dẫn cho Ban thường trực Uỷ ban MTTQ cấp dưới phối hợp với Thường trực HĐND, UBND cùng cấp tổ chức thực hiện kế hoạch tiếp xúc cử tri, mời các thành phần theo dự kiến và chủ trì hội nghị tiếp xúc cử tri của ĐBQH ở cấp mình; phối hợp với Đoàn ĐBQH tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri trong các hội nghị tiếp xúc cử tri của ĐBQH ở địa phương.
 
Với trách nhiệm đó, vai trò của MTTQ cấp tỉnh nói riêng và MTTQ các cấp nói chung đối với hoạt động tiếp xúc cử tri của ĐBQH rất quan trọng. Thứ nhất, ngay từ khâu chuẩn bị ban đầu, MTTQ cấp tỉnh phải chủ động có kế hoạch để tổ chức tiếp xúc cử tri trước, trong và sau mỗi Kỳ họp, từ thành phần, nội dung, địa điểm, thời gian… của cuộc tiếp xúc cử tri. Thứ hai, MTTQ cấp tỉnh cần chủ động trong việc chọn địa bàn, chọn người phục vụ… để tổ chức cuộc tiếp xúc. Kể cả đối với đội ngũ cán bộ như người dẫn chương trình, người ghi ý kiến… Mặt trận cũng phải đào tạo, hướng dẫn họ những kỹ năng cơ bản trong phục vụ hoạt động tiếp xúc cử tri của ĐBQH. Tôi cho rằng, một việc như ghi biên bản hội nghị tưởng là đơn giản nhưng thật không đơn giản trong hội nghị tiếp xúc cử tri. Cử tri đến dự Hội nghị, thể hiện sự quan tâm, tâm tư nguyện vọng qua những kiến nghị, đề xuất, nếu như Mặt trận không tổng hợp một cách đầy đủ, giúp cho ĐBQH thực hiện đúng chức năng của mình thì cũng chưa đạt yêu cầu.  
 
- Trong hội nghị tiếp xúc cử tri, có ý kiến cho rằng, không nên khống chế số lượng cử tri tới dự. Ý kiến của Đại biểu về vấn đề này như thế nào?
 
ĐBQH Nguyễn Thị Phương Đào: Tôi rất đồng tình với ý kiến này. Tôi cho rằng, với hội nghị tiếp xúc cử tri, cử tri đến dự càng đông thì càng tốt, càng nhiều thành phần thì càng hay. Trong thực tế, tôi nghĩ, không có văn bản nào hay cấp nào quy định cụ thể, khống chế số lượng cử tri được tham dự hội nghị tiếp xúc.
 
Mặt trận cấp tỉnh chúng tôi có phối hợp với Đoàn ĐBQH hướng dẫn cho cấp dưới khống chế số lượng tối thiểu cử tri dự hội nghị tiếp xúc, ví dụ như, ít nhất không được dưới 50 cử tri dự một hội nghị. Bởi vì nếu cử tri dự ít quá sẽ không thể hiện được sự nghiêm trang; thêm nữa là sẽ rất tiếc, rất uổng nếu như một cuộc tiếp xúc như vậy mà không được nhiều cử tri đến dự. Còn số lượng tối đa, chúng tôi không khống chế.
 
Để cho một buổi tiếp xúc cử tri đạt hiệu quả thì không gian, không khí, địa điểm… diễn ra hội nghị phải nghiêm túc, nghiêm trang; cô bác cử tri đến dự phải có chỗ ngồi, có nước uống như đại biểu… Tuy nhiên trong thực tế, có nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa, cơ sở vật chất còn rất khó khăn, thiếu thốn. Có những xã phải tổ chức nhờ nhà dân, nhờ trụ sở của xã, của thôn, ấp, có khi hội trường rất là hẹp. Vì vậy, nếu mời nhiều quá, cử tri đến mà không có chỗ ngồi thì cũng không hay, buổi tiếp xúc sẽ không nghiêm túc. Cho nên, tiếp xúc cử tri ở cở cơ sở, có lúc phải phụ thuộc vào cơ sở vât chất của địa phương để chọn số lượng cử tri đi dự cho phù hợp, chứ thật ra là không khống chế. Chúng tôi không đồng tình và cũng không chủ trương quan điểm khống chế này.
 
- Để hội nghị tiếp xúc cử tri đạt chất lượng và hiệu quả cao thì sự phối hợp với các cơ quan hữu quan là rất quan trọng thưa Đại biểu? 
    
ĐBQH Nguyễn Thị Phương Đào:  Không chỉ trong tiếp xúc cử tri mà ở bất cứ hoạt động nào, nếu có sự phối hợp đồng bộ thì kết quả sẽ cao hơn. Trong việc phối hợp này Mặt trận phải hết sức chủ động, bắt đầu từ khâu chuẩn bị kế hoạch. Trách nhiệm của Đoàn ĐBQH là xây dựng kế hoạch, nhưng không có nghĩa là Mặt trận cứ bỏ mặc mà phải chủ động góp ý kiến ngay từ ban đầu đối với dự thảo kế hoạch đó về số lượng, thành phần cử tri, cơ quan nào đến dự. Ví dụ trong một hội nghị tiếp xúc cử tri thường có Thường trực HĐND; UBND; các cơ quan liên quan đến những lĩnh vực cử tri quan tâm và đặt vấn đề; cấp ủy; chính quyền và không thể thiếu những nhân vật quan trọng nhất là cử tri và đại biểu. Chúng ta cũng phải liên hệ với các đại biểu để các đại biểu nơi đơn vị ứng cử phải về dự đông đủ, như vậy buổi tiếp xúc cử tri mới thành công.
 
Sự phối hợp đồng bộ không chỉ giữa các cơ quan với nhau mà còn là giữa Mặt trận cấp trên với Mặt trận cấp dưới. Qua kinh nghiệm thực tế, tôi thấy rằng, nếu như Mặt trận không chủ động, không kiểm tra mà tin tưởng sự chuẩn bị ở cấp dưới thì nhiều khi buổi tiếp xúc cử tri không được chuẩn bị đầy đủ, có khi cử tri đến rất ít; hoặc có trường hợp đại biểu báo vắng nhưng người chuẩn bị không cập nhật nên khi cử tri đến đông đủ thì đại biểu lại vắng; hoặc các cơ quan chức năng cần phải giải thích thêm chuyên môn của mình mà không có mặt...  
 
Thêm nữa, Mặt trận cũng cần phối hợp với Văn phòng Đoàn ĐBQH và với ĐBQH về hình thức tổ chức tiếp xúc cử tri. Trong thời gian vừa qua, chúng tôi rất khuyến khích và đã đề nghị các ĐBQH nên tiếp xúc cử tri với nhiều hình thức, nhiều đối tượng khác nhau. Làm được như vậy, chúng ta sẽ hạn chế đi hiện tượng khống chế số lượng vì đại biểu không chỉ được tiếp xúc cử tri trong hội nghị mà có thể tiếp xúc theo nhiều cách khác nhau, theo giới, theo ngành, ở nơi cư trú và nơi công tác của mình. Đối với bản thân tôi, thời gian tới, ngoài hội nghị tiếp xúc cử tri, tôi sẽ cố gắng mở rộng các cuộc tiếp xúc theo hướng tiếp xúc theo giới, theo ngành, theo lĩnh vực, đặc biệt là giới nữ và các tổ chức thành viên của MTTQ. Nếu làm tốt sự phối hợp này, quan hệ giữa đại biểu và cử tri sẽ gắn kết hơn, một bên sẽ nghe được các tâm tư nguyện vọng của cử tri, một bên sẽ giám sát được các hoạt động của đại biểu.  
 
- Để giảm tình trạng “cử tri chuyên nghiệp”, “cử tri đại diện”, trách nhiệm và vai trò của MTTQ trong việc chuẩn bị cho các cuộc tiếp xúc cử tri cần được phát huy như thế nào?
 
ĐBQH Nguyễn Thị Phương Đào: Thực ra, trong thực tế, có hiện tượng “cử tri chuyên nghiệp”, “cử tri đại diện”. Có những cử tri cứ đến đợt tiếp xúc là họ lại đi, nhưng lại có những người dân, cử tri cả nhiệm kỳ không được đến dự buổi tiếp xúc nào. Cài này là không hay. Muốn tránh được hiện tượng này, tôi cho rằng, Mặt trận phải phát huy vai trò chủ động, phối hợp với các cơ quan, đặc biệt phải có sự hướng dẫn và kiểm tra, giám sát Mặt trận cấp dưới khi chọn thành phần dự.
 
Ở Bến Tre, chúng tôi đang cố gắng thực hiện điều này và thường xuyên cập nhật, theo dõi được danh sách cử tri để hạn chế hiện tượng “cử tri đại diện”. Mặt trận phải phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, tổ nhân dân tự quản ở các thôn, ấp, xã phường để chọn ra danh sách cử tri không bị trùng lặp, phát huy tính dân chủ. Ví dụ, khi đại biểu về tiếp xúc cử tri ở một xã thì chúng tôi sẽ phải giữ lại danh sách cử tri trong buổi tiếp xúc đó. Nếu những lần sau có tiếp xúc cử tri ở địa phương đó thì chúng tôi sẽ đề nghị mời cử tri không có trong danh sách trước đó. Cần mở rộng số lượng cử tri được tiếp xúc với ĐBQH trong một nhiệm kỳ.
 
Suy cho cùng, vai trò của Mặt trận là chủ động và phối hợp một cách đồng bộ và phải nắm vững các kiến thức pháp luật quy định về tiếp xúc cử tri cũng như quy định vai trò, trách nhiệm của Mặt trận trong tiếp xúc cử tri của ĐBQH. Cùng với việc nắm vững điều này là bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ, qua đó sẽ dần dần đưa chất lượng, hiệu quả của cuộc tiếp xúc cử tri của ĐBQH càng ngày càng tốt hơn.
 
- Là ĐBQH  công tác tại  MTTQ đã đem lại thuận lợi gì cho Đại biểu trong việc lắng nghe và phản ảnh ý chí, nguyện vọng của cử tri và các tầng lớp nhân dân trong cả nước?
 
ĐBQH Nguyễn Thị Phương Đào: Nhiệm kỳ này là nhiệm kỳ đầu tiên tôi tham gia với vai trò là ĐBQH và là nhiệm kỳ thứ hai là đại biểu HĐND tỉnh. Là đại biểu của khối Mặt trận, tôi thấy mình có thuận lợi rất lớn. Mặt trận là cơ quan đại đoàn kết toàn dân, có điều kiện tiếp xúc, lắng nghe các ý kiến, nguyện vọng của nhiều thành phần, tầng lớp nhân dân. Chính vì vây, khi trở thành đại biểu, chúng tôi sẽ mang tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của rộng rãi các tầng lớp nhân dân không chỉ ở địa phương mà còn của cử tri cả nước đến diễn đàn QH. Ngược lại, khi đến nghị trường, diễn đàn QH tôi lại chuyển tải nhiều thông tin trở về với các tầng lớp nhân dân. Như vậy, tôi vừa thực hiện được nhiệm vụ của người cán bộ MTTQ, vừa thực hiện được nhiệm vụ của một ĐBQH. Người ĐBQH ở khối mặt trận, đoàn thể sẽ có thuận lợi rất lớn để hoàn thành được nhiệm vụ của mình, làm cầu nối rất tốt giữa QH với người dân, cử tri của mình. 
 
- Xin cám ơn Đại biểu!