.

Càng chần chừ, chúng ta càng mắc kẹt

20:12 | 22/01/2017
“Thách thức bẫy thu nhập trung bình vẫn luôn hiện hữu. Vượt qua nó không đơn giản, có thể mất hàng thập kỷ. Càng chần chừ, do dự, chúng ta sẽ bị kẹt trong bẫy thu nhập trung bình và khi thoát ra được thì thế giới đã tiến rất xa” - Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư NGUYỄN CHÍ DŨNG nhấn mạnh trong cuộc trao đổi với Đại biểu Nhân dân trước thềm Xuân mới Đinh Dậu.

Nguy cơ tụt hậu là rất lớn

- Dù mới điều hành Bộ Kế hoạch và Đầu tư gần một năm, nhưng thực tế, đây cũng là lĩnh vực ông gắn bó lâu nhất trong sự nghiệp của mình cho đến nay. Cảm nhận của ông trong giai đoạn này về những khó khăn, thách thức đối với nền kinh tế như thế nào?


Ảnh: Quang Khánh

Chỉ cần thực hiện đúng luật

“Các quy định pháp lý cũng như giải pháp để nâng cao hiệu quả của đầu tư công đã được định hình. Vấn đề đặt ra là khâu thực hiện. Chỉ cần chúng ta thực hiện đúng luật, đầy đủ các giải pháp đã đề ra thì hiệu quả đầu tư công chắc chắn sẽ được cải thiện đáng kể.

Có một điều tôi muốn nhấn mạnh, để khâu thực hiện tốt thì vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu là hết sức quan trọng, không chỉ trong chỉ đạo, điều hành việc thực hiện nghiêm túc các quy định mà còn trong hình thành các ý tưởng, các mô hình sử dụng hiệu quả nguồn vốn công. Hiệu quả không chỉ là tiết kiệm, không dàn trải mà quan trọng hơn là đầu tư vào đâu, như thế nào để đem lại kết quả tăng trưởng và phát triển nhanh hơn, bền vững hơn”.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư  Nguyễn Chí Dũng

- Đúng là phần lớn thời gian công tác của tôi gắn bó với ngành kế hoạch và đầu tư. Càng gắn bó với ngành càng hun đúc trong tôi khát vọng và lòng nhiệt huyết đổi mới, sáng tạo, cống hiến, tìm kiếm được một mô hình phù hợp đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững cho đất nước.

Kỳ họp thứ 2, QH Khóa XIV vừa qua đã thông qua Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2016 - 2020 với các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm nhằm hướng tới mục tiêu đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với nâng cao năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đây là bản kế hoạch mà tôi và các cán bộ, chuyên viên của ngành rất tâm huyết, qua đó cũng thể hiện quyết tâm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trung ương, địa phương thực hiện thành công kế hoạch này.

Mặc dù vậy, khó khăn, thách thức ở phía trước là không nhỏ. Áp lực hội nhập ngày càng gay gắt trong khi năng lực cạnh tranh của chúng ta vẫn ở mức độ khiêm tốn, nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thế giới, trong khi tình hình kinh tế, chính trị, an ninh quốc tế ngày càng phức tạp và khó dự báo... Tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đến nước ta ngày càng rõ rệt với các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt diễn ra thường xuyên hơn và ngày càng gay gắt hơn. Trong khi đó, ô nhiễm môi trường đã trở thành bài học đắt giá trong việc lựa chọn những mô hình, dự án phục vụ tăng trưởng, phát triển một cách hiệu quả và bền vững.

Nguy cơ tụt hậu là rất lớn. Thế giới cũng như khoa học - công nghệ đang phát triển với tốc độ như vũ bão. Mỗi bước đi của thế giới đòi hỏi chúng ta phải bước nhanh gấp nhiều lần mới có thể rút ngắn được khoảng cách với các nước trên thế giới và trong khu vực.

Thách thức bẫy thu nhập trung bình vẫn luôn hiện hữu. Vượt qua bẫy thu nhập trung bình không đơn giản, có thể mất hàng thập kỷ. Nhưng nếu chúng ta không có quyết tâm ngay từ bây giờ, trong đó việc đầu tiên là phải cơ cấu lại nền kinh tế một cách thực chất, hiệu quả thì sẽ rất khó vượt qua được. Càng chần chừ, do dự, chúng ta sẽ càng bị kẹt trong bẫy thu nhập trung bình và khi thoát ra được thì thế giới đã tiến rất xa.

Vượt qua tâm lý ngại khó

- Trước QH, ông bày tỏ lo ngại tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016 - 2020 có nguy cơ bị cản trở bởi các bộ, ngành vì lợi ích bị ảnh hưởng. Theo ông, có cách nào để hóa giải khó khăn này hay không?

- Đề án cơ cấu lại nền kinh tế đã được thực hiện từ giai đoạn trước. Tuy nhiên tiến triển chậm, không đạt yêu cầu, mục tiêu đề ra. Nguyên nhân chủ yếu là do yếu kém trong khâu thực hiện. Cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2016 - 2020 có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của một số bộ, ngành, địa phương và đơn vị có liên quan. Nguy cơ bị trì hoãn hoặc thực hiện không nhất quán, không quyết liệt, không thực chất là rất lớn, làm chậm quá trình tái cơ cấu kinh tế nói chung. Do vậy, trong giai đoạn này, các bộ, ngành, các cấp chính quyền địa phương phải coi cơ cấu lại nền kinh tế là một nhiệm vụ trọng tâm của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương mình. Ở cấp trung ương, Chính phủ cần có bộ phận chuyên trách, chỉ đạo tập trung và liên tục đối với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Đồng thời, cần tăng cường giám sát của QH, các cơ quan của QH, của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức liên quan khác đối với tình hình và kết quả cơ cấu lại nền kinh tế.

Cần có một khung pháp lý phù hợp, hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm tái cơ cấu kinh tế. Một số luật và văn bản pháp luật khác cần được bổ sung, sửa đổi phù hợp và kịp thời. Đây là công việc không dễ, bởi nó đòi hỏi phải đổi mới tư duy, phải có sự đồng thuận cao và phải thực hiện nhanh trong thời gian ngắn.

Một điều rất quan trọng nữa là lãnh đạo của các ngành, các cấp phải vượt qua được chính mình, vượt qua được tư duy nhiệm kỳ, vượt qua tâm lý e ngại, không dám đối mặt với khó khăn để tận dụng cơ hội, thậm chí biến khó khăn, thách thức thành cơ hội để đạt mục tiêu cao hơn; vượt qua lợi ích cục bộ của ngành, địa phương để hướng tới sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành, các vùng một cách hiệu quả hơn, tránh bị cát cứ, chia cắt. Có vậy, mới thực hiện thành công tái cơ cấu, nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

- Chương trình hành động của tư lệnh ngành kế hoạch và đầu tư trong năm 2017 sẽ như thế nào, thưa ông?

- Như tôi đã nói, phần lớn thời gian công tác của tôi gắn bó với ngành kế hoạch và đầu tư. Chính vì lẽ đó, công việc của tôi cũng sẽ gắn liền với công việc của chính Bộ và ngành kế hoạch và đầu tư. Tôi sẽ không nói nhiều về việc sang năm Bộ sẽ làm gì bởi lẽ kế hoạch công tác của Chính phủ cũng như của các bộ, ngành sẽ được công bố rộng rãi. Tôi mong xã hội, cộng đồng cùng chung tay với Chính phủ và các bộ, ngành trong các hoạt động để cùng đi đến kết quả tốt đẹp cho đất nước.

Với các cán bộ, chuyên viên của ngành, tôi mong muốn được truyền tới họ khát vọng, cùng với cái tâm sáng, lửa nhiệt huyết để vươn tới những tầm cao và bờ bến rộng. Khát vọng là mục tiêu và cũng là động lực để phấn đấu, để cống hiến, sáng tạo và phát triển. Tôi cũng mong muốn tất cả cán bộ, chuyên viên của ngành cùng tôi phấn đấu trở thành những con người của hành động, của trí tuệ để khi làm việc gì cũng phải đi đến kết quả tốt; cùng rèn giũa tâm sáng, rèn luyện tính chuyên nghiệp, tất cả vì lợi ích của đất nước, của nhân dân.

- Xin cảm ơn ông!

Hoàng Anh thực hiện
Quay trở lại đầu trang