Đẩy mạnh cung cấp trực tuyến các dịch vụ công trong thương mại điện tử

16:21 | 30/10/2016
Ngày 12.7.2010, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt kế hoạch số 1073/QĐ-TTg về Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử (TMĐT) giai đoạn 2011 – 2015. Đây là một trong những chiến lược thực hiện góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Qua quá trình thực hiện, tỷ trọng luân chuyển hàng hóa bán lẻ của Việt Nam thông qua TMĐT chỉ khoảng 2,8%. Câu hỏi đặt ra là, tại sao nằm trong khu vực có giao dịch TMĐT phát triển sôi động (châu Á) nhưng tỷ lệ TMĐT của Việt Nam lại chiếm tỷ lệ thấp? Đâu là giải pháp để thúc đẩy TMĐT của Việt Nam trong thời gian tới.

Giao dịch thương mại điện tử còn khiêm tốn

Theo Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2011 – 2015 thì mục tiêu cụ thể cần đạt được vào năm 2015 là tất cả doanh nghiệp lớn tiến hành giao dịch thương mại điện tử loại hình doanh nghiệp với doanh nghiệp. Trong đó, 100% doanh nghiệp sử dụng thường xuyên thư điện tử trong hoạt động sản xuất kinh doanh; 80% doanh nghiệp có trang thông tin điện tử, cập nhật thường xuyên thông tin hoạt động và quảng bá sản phẩm của doanh nghiệp; 70% doanh nghiệp tham gia các trang thông tin điện tử bán hàng để mua bán các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; 5% doanh nghiệp tham gia các mạng kinh doanh điện tử theo mô hình trao đổi chứng từ điện tử dựa trên chuẩn trao đổi dữ liệu điện tử; 20% doanh nghiệp ứng dụng các phần mềm chuyên dụng trong hoạt động quản lý sản xuất và kinh doanh…

Theo đánh giá chung, sau 5 năm triển khai Quyết định 1073 của Thủ tướng Chính phủ, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đã chuyển từ giai đoạn hình thành, tạo lập hạ tầng sang giai đoạn phát triển mạnh, từng bước định hình hạ tầng vững chắc và đạt được nhiều dấu mốc quan trọng. 100% doanh nghiệp lớn sử dụng thường xuyên thư điện tử trong hoạt động sản xuất kinh doanh; hơn 80% doanh nghiệp lớn đã có trang thông tin điện tử được cập nhật thường xuyên thông tin hoạt động và quảng bá sản phẩm của doanh nghiệp; tỉ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các website TMĐT để mua bán hàng hóa và dịch vụ năm đạt khoảng 40%...


Giao dịch thương mại chỉ bằng click chuột (Nguồn: thanhnien.vn)

Tuy nhiên, so với sự phát triển và yêu cầu của giao dịch thương mại toàn cầu thì con số về giao dịch TMĐT của Việt Nam vẫn là khá khiêm tốn. Hiện tỷ trọng luân chuyển hàng hóa bán lẻ của Việt Nam thông qua TMĐT rất thấp, chỉ khoảng 2,8% trong khi ở các nước khu vực châu Á- Thái Bình Dương, con số này vào khoảng hơn 12%.

Theo đại diện Sở Công thương Hà Nội cho biết, năm 2015, doanh thu bán lẻ trực tuyến trên địa bàn đạt 1,16 tỷ USD (chiếm 4% tổng doanh thu bán lẻ toàn thành phố), 9 tháng của năm 2016 ước đạt 1,04 tỷ USD (chiếm khoảng 4,5% tổng doanh thu bán lẻ toàn thành phố). Con số này được đánh giá là thấp so với tiềm năng của TMĐT trong giai đoạn hiện nay.
 
Lý giải cho việc hình thức kinh doanh theo phương thức giao dịch điện tử vẫn chưa được thúc đẩy, nhiều chủ thể chưa sẵn sàng tham gia và còn tâm lý “rụt rè”, nhiều ý kiến cho rằng, hạn chế của hình thức kinh doanh này đó là các chủ thể tham gia TMĐT bằng việc tương tác, giao dịch điện tử sẽ dễ dàng “xóa dấu vết”, cản trở việc thu thập chứng cứ điện tử trong những trường hợp vi phạm. Bên cạnh đó, cùng với sự phát triển của các thiết bị di động thông minh thì việc giám sát hoạt động TMĐT khó khăn hơn nhiều so với việc sử dụng máy tính. Nghĩa vụ về thuế của chủ thể hoạt động TMĐT chưa được nghiêm túc thực hiện…

Đâu là giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy phát triển TMĐT?

Việt Nam là quốc gia có nhiều thuận lợi trong phát triển giao dịch TMĐT bởi, Việt Nam nằm trong khu vực châu Á- Thái Bình Dương là khu vực phát triển TMĐT rất nhanh. Theo tính toán của các chuyên gia, khu vực châu Á- Thái Bình Dương chiếm đến 51,5% tỷ trọng TMĐT toàn cầu. Do vậy, Việt Nam cần phải có những giải pháp cụ thể, hữu hiệu để phát triển TMĐT theo xu hướng chung của quốc tế.

Để thúc đẩy hình thức giao dịch TMĐT, Thứ trưởng Bộ Công thương Hồ Thị Kim Thoa cho biết, Thủ tướng Chính phủ vừa có Quyết định 1563/QĐ-TTg ngày 8.8.2016 phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2016-2020 trong đó đề cập đến 7 nhóm giải pháp. Theo đó, hoàn thiện chính sách, pháp luật về TMĐT, bao gồm: rà soát, bổ sung, sửa đổi và ban hành mới các chính sách, văn bản quy phạm pháp luật tạo điều kiện cho sự phát triển của thương mại điện tử, theo kịp với các bước tiến của công nghệ trong lĩnh vực này. Nâng cao năng lực quản lý và tổ chức hoạt động TMĐT; đẩy mạnh cung cấp trực tuyến các dịch vụ công liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong các thủ tục hành chính công. Đầu tư xây dựng và hoàn thiện các cơ sở hạ tầng thiết yếu cho thương mại điện tử, bao gồm hạ tầng thanh toán, hạ tầng logistics, hạ tầng chứng thực và giao dịch bảo đảm cho thương mại điện tử. Phát triển nguồn nhân lực cho thương mại điện tử, trong đó tập trung vào các hoạt động nâng cao năng lực ứng dụng thương mại điện tử của doanh nghiệp, đẩy mạnh đào tạo chính quy về thương mại điện tử, nâng cao nhận thức của cộng đồng về thương mại điện tử thông qua các phương tiện truyền thông.

Ngoài ra, phát triển và ứng dụng các công nghệ mới trong TMĐT, trong đó tập trung vào việc khuyến khích, hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới, phát triển ứng dụng TMĐT trên nền tảng di động và phát triển nội dung số cho TMĐT, phát triển các dịch vụ tích hợp dựa trên công nghệ tiên tiến, khuyến khích doanh nghiệp, cá nhân khởi nghiệp bằng các mô hình kinh doanh thương mại điện tử mới, ứng dụng công nghệ tiên tiến. Nghiên cứu, đề xuất phương án gia nhập các điều ước quốc tế, các thể chế hợp tác đa phương về thương mại điện tử…

Như vậy, bên cạnh các giải pháp về hoàn thiện hành lang phap lý bởi các văn bản pháp luật thể hiện sự thuận tiện, thông thoáng, đồng thời bảo đảm tính chặt chẽ cho thúc đẩy TMĐT thì việc đẩy mạnh cung cấp trực tuyến các dịch vụ công liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong các thủ tục hành chính công là một trong những giải pháp không thể thiếu cho hoạt động TMĐT của Việt Nam phát triển hơn nữa trong thời gian tới.

Song H
Quay trở lại đầu trang