Cần đánh thức tiềm năng giao thông đường thủy nội địa

11:01 | 10/11/2016
Trao đổi với phóng viên ngay bên lề hành lang tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV, ông Trương Minh Hoàng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, là Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau khẳng định, nếu đầu tư bài bản cho giao thông đường thủy nội địa thì chúng ta sẽ thu về lợi ích kép. Bởi vận chuyển bằng đường thủy nội địa cho giá thành rẻ, nhưng tải trọng lớn và độ an toàn vận chuyển bằng đường thủy nội địa rất cao. Lợi ích thì đã rõ, nhưng vấn đề băn khoăn ở đây là vì sao đầu tư cho lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa còn thấp ?

Cơ sở hạ tầng còn nhiều khó khăn

Theo Đại biểu Trương Minh Hoàng, thực tiễn qua những cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc cũng như sau khi hòa bình lập lại ngay trong công cuộc xây dựng đất nước, vai trò của đường thủy nội địa đóng góp rất quan trọng trong bảo vệ an ninh, phát triển kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, vấn đề băn khoăn ở đây là vì sao sức tập trung đầu tư cho lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa còn thấp. Bởi chính vì đầu tư thấp, nên về cơ sở hạ tầng của giao thông thủy nội địa gặp rất nhiều khó khăn, từ đó dẫn đến sức đóng góp cho nền kinh tế ở lĩnh vực này thay cho việc vừa phát huy được thế mạnh điều kiện tự nhiên để thu về nguồn lực phát triển kinh tế, xã hội thì lĩnh vực này hiện đang phát triển ở mức rất khiêm tốn.


Đại biêu Trương Minh Hoàng phát biểu tại hội trường QH Khóa XIII (Ảnh: Văn Thăng)

Dẫn chứng cho vấn đề trên, Đại biểu Trương Minh Hoàng lấy ví dụ, bây giờ chúng ta đầu tư cho đường thủy nội địa tốt thì đương nhiên kéo theo đó là vấn đề vận chuyển các sản phẩm sản xuất từ các nơi đến các vùng miền cũng rất rẻ, bởi chi phí vận chuyển phát huy được điều kiện tự nhiên, điều đó cũng có nghĩa giúp giá thành sản phẩm có sức cạnh tranh cao hơn.

Theo Đại biểu Trương Minh Hoàng, có những cơ sở sản xuất muốn đưa hàng hóa đến nơi tiêu thụ cách xa chừng 200 – 300km đã phải huy động vài chục chiếc xe ô tô tải, theo đó dẫn đến những hệ lụy an toàn giao thông trên đường bộ có độ rủi ro cao, việc xe xả thải khí vào môi trường gây ra vấn đề ô nhiễm cũng rất lớn, đấy là chưa nói đến đường bộ sụt, lún, giá thành phí lưu thông cao…. Tuy nhiên, nếu đưa hàng xuống được đường thủy nội địa thì tất cả những bất cập trên sẽ không còn. Vì vậy, nếu giao thông đường thủy nội địa được đầu tư thỏa đáng thì sẽ thu hút được nhu cầu sử dụng phương thức vận tải vừa rẻ, chở được nhiều hàng cồng kềnh, độ an toàn cao,…

"Điều kiện địa lý tự nhiên ở nước ta rất thuận lợi cho việc phát triển giao thông thủy nội địa, vì hệ thống sông, kênh…chằng chịt và đan xen lẫn nhau thông suốt từ Nam ra Bắc. Vì vậy, ngay cả trong chiến tranh vệ quốc chúng ta cũng đã phát huy lợi thế vận tải bằng đường thủy nội địa vừa đảm bảo được giao thông vừa đảm bảo được an toàn, là huyết mạch làm được nhiều việc. Bây giờ trong phát triển kinh tế, xã hội nếu chúng ta không biết phát huy hiệu quả giao thông thủy nội địa thì đây chính là sự lãng phí không chỉ tính bằng giá trị vật chất mà còn cả giá trị tinh thần khi văn hóa sông nước luôn gắn liền với đời sống của người dân từ khi khai thiên lập địa", Đại biểu Trương Minh Hoàng phân tích.

Cần quy hoạch và đầu tư để phát huy tiềm năng

Khẳng định giá trị kinh tế và văn hóa mà hệ thống giao thông đường thủy nội địa đem lại trong đời sống vật chất và tinh thần của người dân, Đại biểu Trương Minh Hoàng còn cho rằng, việc đầu tư cho hệ thống đường sông cũng không tốn kém như giao thông đường bộ, hay đường sắt, đường hàng không… Bởi đường sông khi luồng lạch  không bảo đảm thì công tác bảo đảm an toàn duy tu, bảo dưỡng chỉ cần tiến hành nạo vét, khơi thông dòng chảy, vấn đề này khác hoàn toàn với đường bộ với nhiều công đoạn rất tốn kém như phải giải phóng mặt bằng, gia cố nền đường, rải nhựa. Hay như đường sắt là phải làm cả toàn tuyến…


Phương tiện giao thông thủy đang lưu thông trên hệ thống sông đồng bằng sông Cửu Long (Ảnh Văn Thăng)

“Đặc biệt, với giao thông thủy nội địa, khi con sông đó đi qua các khu đô thị hay các trung tâm thị trấn, thị tứ thì chúng ta chỉ cần nạo vét, như khi làm giao thông đường thủy phía Nam, lúc đó tôi làm Bí thư huyện ủy của một huyện có đường thủy nội địa đi qua nhiều khu thị tứ, để phát huy hiệu quả hệ thống giao thông này, Ban quản lý đường thủy phía Nam đã tiến hành nạo vét đường kênh, theo đó tất cả bùn, đất ở dưới lòng sông khi tiến hành khơi thông đều được đưa lên trên vườn, ruộng của bà con xung quanh hệ thống sông, kênh chảy qua. Nhờ đó, hệ thống đường thủy vừa được đảm bảo an toàn khi lưu thông, đồng thời ruộng, vườn của bà con lại được bồi đắp thêm phù sa, màu mỡ… đây chính là quà tặng từ các dòng sông mang lại khi tiến hành nạo vét”, Đại biểu Trương Minh Hoàng cho biết.

Theo Đại biểu Trương Minh Hoàng, chính vì lợi ích đã được khẳng định của giao thông đường thủy nội địa nên vấn đề còn lại của việc hoạch định chính sách là cần đưa ra được một giải pháp để phát huy hiệu quả loại hình giao thông đầy tính ưu việt này. Muốn vậy, giải pháp ở đây là đi liền với công tác quy hoạch thì cần có chính sách đầu tư cho xứng với tiềm năng của giao thông thủy nội địa. Theo đó, việc đầu tư cần tiến hành đồng bộ, không chỉ là cơ sở hạ tầng, không chỉ là bến bãi, mà cần phải tính toán cả những vấn đề như quản lý phương tiện. Bởi nâng cao chất lượng dịch vụ chính là động lực để thu hút không chỉ trong vận chuyển hàng hóa mà còn thu hút được du khách đến với sông nước đi bằng đường thủy để ngắm sông và khám phá đời sống văn hóa gắn liền với sông nước từ hàng ngàn năm nay của dân tộc Việt Nam.

“Hiện nay do cách đánh giá về giao thông đường thủy nội địa chưa đúng tầm, chưa bao quát nên kéo theo đó là sự quam tâm đầu tư chưa thật sự công bằng so với các loại hình giao thông khác. Tôi mong rằng, để phát huy được lợi thế về địa hình sông, ngòi, kênh rạch của Việt Nam thì các cơ quan chức năng cần kiến nghị với Chính phủ, Quốc hội để dành kinh phí thỏa đáng đầu tư cho đường thủy nội địa nhằm đánh thức tiềm năng ưu việt của loại hình giao thông này để góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của cả nước”, Đại biểu Trương Minh Hoàng khẳng định. 

Văn Thăng ghi
Quay trở lại đầu trang