Xuân trên “cổng trời” Minh Hóa

15:14 | 22/01/2017
Từ thị xã Ba Đồn phía bắc tỉnh Quảng Bình, hòa chung hành trình của những chuyến xe hối hả ngược, xuôi trên Quốc lộ 12A lên Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, chúng tôi đến với Minh Hóa - Vùng đất biên cương ­phía tây Quảng Bình.

Một Cha Lo sôi động...

Vượt cung đường gần 200km, nhưng đường đẹp, xe lướt êm chỉ hơn 2 giờ sau chúng tôi đã đến Cổng trời Cha Lo trên đỉnh núi Giăng Màn - sống lưng của dãy Trường Sơn hùng vĩ. Từ cổng Trời nhìn xuyên làn sương mờ về xuôi, đường 12A như dải lụa viền quanh những triền núi ẩn hiện trong làn mây bạc. Trong tiết trời Xuân, nắng hanh vàng, Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo nổi bật giữa nền rừng ngát xanh.


Một góc thị trấn Quy Đạt, huyện Minh Hóa

Chủ tịch UBND huyện Minh Hóa, Đinh Hữu Niên cho biết, so với miền xuôi, đồng bào Minh Hóa vẫn còn nghèo lắm; hàng năm khi Tết đến, chính quyền địa phương luôn phải lo chuẩn bị nhiều hàng hóa phục vụ, hỗ trợ đồng bào đón tết. Tuy nhiên, Tết này đồng bào Minh Hóa sẽ có cái Tết ấm no hơn, huyện đã trích quỹ dự phòng mua nhu yếu phẩm hỗ trợ các hộ đồng bào đặc biệt khó khăn và bằng các điều kiện của mình, địa phương sẽ tổ chức nhiều hoạt động văn hóa cộng đồng cho bà con vui Xuân, đón Tết cổ truyền.

Cha Lo những ngày áp Tết Đinh Dậu không khí thật tấp nập, hối hả; từng đoàn xe nối đuôi nhau chờ làm thủ tục thông quan, khu chờ làm thủ tục xuất nhập cảnh; khu nhà liên hợp thông quan, xuất nhập cảnh có đông người làm thủ tục. Tiếp chúng tôi, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Cha Lo Nguyễn Văn Ngành cho biết, những ngày áp tết này gần bốn mươi cán bộ hải quan Cha Lo rất bận bịu, có nhiều lúc phải làm cả tối để kịp thông quan cho những chuyến hàng về xuôi phục vụ tết. Theo ông Ngành, những năm gần đây, cứ vào những tháng cuối năm, cửa khẩu Cha Lo tấp nập lắm. Đó cũng là lẽ đương nhiên vì từ Thái Lan, Lào về Việt Nam qua Quốc lộ 12A là cung đường ngắn nhất và an toàn nhất.

Ai đã từng đến đây và bẵng đi một thời gian quay lại thì không thể không ngạc nhiên bởi sự vươn dậy của một Cha Lo sôi động giữa đại ngàn Trường Sơn. Cha Lo bây giờ đã có dáng dấp của một thị trấn trẻ sôi động, bừng sáng giữa đại ngàn. Các công trình chức năng, dịch vụ đã và đang mọc lên san sát: Nhà làm thủ tục hải quan cửa khẩu, kho bạc, ngân hàng, bưu điện, trung tâm thương mại và ven những con đường nội vùng kiên cố là các kho hàng, bến bãi, khu dân cư...

Theo Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Bình, Phạm Văn Năm, Cha Lo bây giờ đã hội đủ những điều kiện để phát triển. Đó là đường 12A thông tuyến từ điểm nối Quốc lộ 1A tại thị xã Ba Đồn - bắc tỉnh Quảng Bình - Việt Nam đến tận thành phố cảng Mawlamyine - Myanmar, kết nối cả một vùng địa kinh tế rộng lớn hàng trăm triệu dân với nhiều trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam, Lào, sẵn sàng đón chào mọi người đến với mình. Khu Kinh tế cửa khẩu (KTCK) Cha Lo đã hoàn thiện quy hoạch với địa bàn rộng lớn chạy dọc theo Quốc lộ 12A gần 50km, từ Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo về xuôi, thuộc các xã Dân Hóa, Trọng Hóa, Hóa Thanh, Hóa Tiến, Hóa Phúc và Hồng Hóa của huyện Minh Hóa. Quảng Bình cũng đã kịp thời có các chính sách thu hút người dân đến làm ăn trong khu kinh tế như cấp đất miễn thuế, ưu tiên thuế cho các hộ kinh doanh dịch vụ, bảo đảm các dịch vụ công cộng... Giờ đây, nhiều thương nhân từ nhiều miền đất nước đã biết và đến với Cha Lo buôn bán, đầu tư.

Nói về tác động của Khu KTCK Cha Lo đối với địa phương, ông Bùi Anh Tuấn, Chủ tịch HĐND huyện Minh Hóa phấn khởi cho biết, những gì Cha Lo có như bây giờ là ghi nhận nỗ lực của địa phương về đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng; đặc biệt là việc hoàn thành sớm và chất lượng con đường 12A bảo đảm an toàn, giao thương thông suốt là đồng nghĩa với tiết kiệm, và phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư. Theo Ông Tuấn, vài năm lại đây, lượng hàng hóa và người, phương tiện qua lại Cửa khẩu Cha Lo ngày càng tăng cao, sự phát triển của Khu kinh tế Cha Lo đã đem lại sức phát triển mới cho địa phương, đặc biệt là xã rẻo cao trong khu vực. Đây là địa bàn sinh sống chủ yếu của cộng đồng các dân tộc Khùa, Mày, Rục, Sách, Arem... của huyện Minh Hóa.

Tết này bản mình sẽ vui lắm...

Theo các chiến sĩ biên phòng Ca Xen, tại xã Thượng Hóa, chúng tôi đến thăm bản Ón, xã Thượng Hóa. Anh Trần Xuân Tư - Trưởng bản xuýt xoa: “Tết này bà con bản có đủ gạo ăn, vừa qua có nhiều đoàn đến thăm tặng gạo và quà bà con dành lại để ăn tết nên sẽ vui lắm cán bộ ạ. Bản có đến 90% số hộ nghèo, dịp Tết là giáp hạt mà, nhưng có gạo Nhà nước và các đoàn đến cho là ăn được Tết rồi”. Theo anh Tư kể, mấy năm trước bản Ón và các bản Mò O Ồ Ồ, Yên Hợp của người Rục, người Sách khổ lắm, đồng bào chỉ biết trồng mỗi cây sắn, cây bắp nên cái đói cứ theo dân bản quanh năm. Tết đến, nhiều nhà bếp lửa tắt lạnh. Nhờ được bộ đội giúp, Nhà nước quan tâm bản đã có đường, có điện, có trường học, có chợ... đời sống bà con đã khá hơn. Bây chừ có sắn, ngô, có gạo ăn no cái bụng, có tiền bán trâu bò mua sắm đồ dùng... “Rứa (thế) là có cái để đỏ lửa suốt cái Tết rồi”.


Kiểm tra xuất nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo

Năm 2016, gần một triệu lượt người và phương tiện đã thông quan xuất nhập cảnh Cửa khẩu quốc tế Cha Lo; được  trị giá hàng hóa xuất nhập khẩu và quá cảnh gần 2 tỷ USD; trong đó những tháng cuối  năm chiếm hơn 60% kim ngạch. Đến nay đã có nhiều doanh nghiệp trên cả nước xuất nhập khẩu hàng hóa qua Cửa khẩu quốc tế Cha Lo; Khu KTCK quốc tế Cha Lo đã thu hút được hơn 10 dự án với tổng mức đầu tư gần ngàn tỷ đồng.

Thăm Đồn biên phòng Ca Xen - Đơn vị nổi tiếng với thành tích phát hiện và vận động đưa cộng đồng người Rục sống hoang sơ trong các hang đá giữa đại ngàn Tây Trường Sơn về lập bản định cư; cứu đồng bào Rục thoát khỏi bờ vực tuyệt chủng. Thượng Tá Chính trị viên Trần Xuân Hường, cho biết, Tết này, Đồn biên phòng Ca Xen phối hợp Hội Chữ thập đỏ làm hơn 200 chiếc bánh chưng và bánh kẹo để tặng đồng bào Rục ăn tết, đặc biệt trong những ngày Tết, đơn vị sẽ cùng các trường học trên địa bàn tổ chức giao lưu văn nghệ đón Xuân tại bản Mò O Ồ Ồ phục vụ bà con.

Thượng Tá Hường cho biết thêm, cuộc sống của đồng bào Rục bây giờ đã khá hơn trước rất nhiều. Qua nhiều năm được cán bộ, chính quyền và bộ đội biên phòng dày công tuyên truyền, dạy chữ, “cầm tay chỉ việc” dạy sản xuất đồng bào bây giờ bà con đã biết chăn nuôi, canh tác lúa nước, làm nương... tự túc được một phần lương thực, lớp trẻ người Rục đã biết đọc, biết viết. Được Nhà nước quan tâm đầu tư các công trình điện, đường, trường, trạm, các bản Rục đã xích lại gần hơn với miền xuôi, hòa nhập với cộng đồng.

Qua câu chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Cha Lo, Ca Xen mới thấy được ý nghĩa và giá trị của sự phát triển hôm nay tại vùng đất biên giới giữa Trường Sơn hùng vĩ. Chỉ mươi năm trước, khi Cha Lo còn khuất lấp giữa rừng, người Rục còn bỏ bản quay trở lại hang núi, cán bộ, chiến sĩ đồn biên phòng ngoài nhiệm vụ bảo vệ biên giới còn kiêm luôn vai thầy giáo, thầy thuốc giúp đỡ đồng bào. Từ khi Quốc lộ 12A thông thương quốc tế, đường Hồ Chí Minh thông tuyến  Bắc Nam và Khu KTCK Cha Lo đi vào hoạt động Minh Hóa bắt đầu đổi thay mạnh mẽ. Cùng với các chính sách đầu tư của Nhà nước qua các Chương trình 135, 30A, xây dựng nông thôn mới... cộng đồng các dân tộc ít người của Minh Hóa có thêm điều kiện để phát triển. Những địa danh Cổng trời, Cha Lo, Giăng Màn... của huyện biên giới Minh Hóa không còn xa xôi, cách trở nữa. Cho dù chỉ một lần đến với Minh Hóa, vùng đất “bên nắng đốt, bên mưa bay” vào một ngày cuối năm, nhưng chúng tôi đã cảm nhận được một Minh Hóa đang trở mình sẵn sàng đón một mùa Xuân tươi mới.

Ghi chép của Vũ Quang
Quay trở lại đầu trang