Chính sách và cuộc sống

Đâu phải trò đùa!

08:16 | 08/09/2017
Một nhóm tự cho là chuyên gia độc lập vừa công bố bảng xếp hạng 49 trường đại học của Việt Nam, gây nhiều tiếng nói trái chiều.

Người ủng hộ thì ít, nhưng phản đối, phản biện lại nhiều. Việc thẩm định, đánh giá chất lượng các trường đại học là  cần thiết nhưng dựa trên tiêu chí, cơ sở nào để các trường ĐH “tâm phục khẩu phục”, dư luận ủng hộ mới là việc cần làm sáng tỏ.

Bảng xếp hạng khiến nhiều người giật mình vì không ít trường có tên tuổi xưa nay lại có thứ bậc thấp trong khi những trường gần như “vô danh” lại chiếm thứ hạng cao. Theo lý giải của nhóm chuyên gia độc lập, số lượng các bài báo khoa học được công bố là một trong số những tiêu chí để đánh giá uy tín, thứ hạng của các trường đại học.

Nhóm chuyên gia cho biết đã thu thập số liệu của các cơ sở giáo dục ĐH trong năm 2016. Nếu thiếu, họ sử dụng số liệu năm có số liệu trước đó. Đối với một số tiêu chí, do thiếu số liệu của các trường, nhóm chuyên gia mở rộng thu thập đến các năm 2015, 2014 và 2013 và cố gắng đề xuất một số ước lượng chấp nhận được.

Với những trường bị thiếu số liệu ở một chỉ số cho năm nào đó, nhóm cũng áp dụng biện pháp tương tự: Tính vị trí tương đối của trường đó so với các trường khác ở những năm có số liệu, sau đó nội suy để có được giá trị của năm cần tìm. Với những trường thiếu số liệu nào đó ở tất cả các năm, nhóm xếp vào vị trí cuối bảng, sử dụng số liệu của trường gần nhất có số liệu ở trên. Chính vì vậy, từ 100 trường đã thu thập dữ liệu, nhóm đã rút gọn chỉ còn 49 trường.

Với cách làm này, ĐH Quốc gia Hà Nội được xếp đầu bảng với 85,3 điểm; ĐH Bách khoa Hà Nội được 64,1 điểm; ĐH Y Hà Nội được 51,2 điểm, ĐH Ngoại thương chỉ đạt 47,3 điểm… Hàng loạt các ĐH: Luật Hà Nội, Học viện Ngân hàng, Học viện Ngoại giao, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đều ở dưới 30 điểm.

Phải thừa nhận rằng: Xếp hạng ĐH Việt Nam để xã hội và bản thân các trường tự nhìn lại, soi xem mình đang đứng ở đâu để có giải pháp vượt lên là hoàn toàn chính đáng. Khi hơn 200.000 cử nhân ra trường còn đang ngửa cổ dài không có việc; giáo dục ĐH còn loay hoay; Bộ GD - ĐT và các trường vẫn cứ dạy rồi cấp bằng, đẩy các cử nhân ra xã hội coi như xong việc; khi ngân sách quốc gia vẫn cứ ném vào những dự án đổi mới GD mà không nhìn thấy hiệu quả thế nào; tuyển sinh đại học ào ạt, lãng phí bạc tiền... thì dư luận bức xúc cũng là dễ hiểu.

Chính Bộ GD - ĐT đã phải chỉ thẳng rằng: Giáo dục ĐH Việt Nam đang tụt hậu, thua xa các nước. Nhưng không phải vì thế, mà giáo dục ĐH của ta không có những trường đáng nể, đáng nói đâu. Ngoài những tiêu chí mà nhóm nghiên cứu độc lập đặt ra thì cuối cùng vẫn là chất lượng đào tạo cử nhân, là nguồn lực tung ra xã hội có được các nhà tuyển dụng và các doanh nghiệp đón nhận không?

Thế nên, việc xếp hạng đánh giá các trường ĐH của nhóm chuyên gia “nghiên cứu độc lập” cũng cần nhìn lại với con mắt tròn hơn, khách quan, vô tư hơn. ĐH Quốc gia đứng đầu bảng xếp hạng liệu có chuẩn không, có thiên vị không? ĐH Ngoại thương đứng thứ 23 trong 49 trường ĐH, liệu có vội vàng không?

Cuộc sống bao giờ cũng rất công bằng. Ai đó làm dở có nói hay mấy cũng chả ai tin.

Mới hay, khen chê, xếp bậc cao thấp trong thời hội nhập ở bất cứ lĩnh vực nào, ngành nào đều cần sự “đo đếm” một cách khoa học, chuẩn chỉ, chứ đâu phải cách làm “ngẫu hứng” để rồi bị dư luận phản đối mạnh như bảng xếp hạng 49 trường ĐH lần này.

Đăng Quang
Quay trở lại đầu trang