Chính sách và cuộc sống

Nhìn thẳng vào bất cập!

07:50 | 05/06/2018
Những câu hỏi của các ĐBQH trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn của “tư lệnh” ngành giao thông - vận tải (GT - VT) đã làm nóng không khí nghị trường ngay từ những phút đầu tiên. Xuyên suốt chất vấn của ĐBQH là những bất cập của các dự án BOT.

Nhiều chất vấn sắc sảo, không ít lập luận chặt chẽ chứng tỏ các ĐBQH nắm rất vững thực trạng yếu kém, trì trệ trong quản lý nhà nước của ngành GT - VT. Đó chính là hệ lụy từ các dự án  BOT không thực hiện đấu thầu mà chỉ chỉ định thầu. Đây là căn nguyên của tình trạng xin - cho, là nơi ẩn náu của lợi ích nhóm trong các dự án BOT. Có chuyện nhà đầu tư “chạy” được dự án BOT rồi bán lại để hưởng lợi không? Đấy có phải “lỗ hổng”, lý giải cho thực trạng đôn giá, đẩy giá trong không ít dự án không?

Trước phiên chất vấn, dư luận phản biện gay gắt việc chuyển cách gọi từ “trạm thu phí” sang “trạm thu giá” của ngành giao thông. Khi đăng đàn trả lời chất vấn, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể giải trình trước Quốc hội vấn đề này. Rất thẳng thắn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân yêu cầu lấy lại tên cũ là “trạm thu phí”.

Ở cương vị “tư lệnh” ngành dù có đề cập tới những giải pháp “căn cơ”, “đột phá” gì, cũng khó thuyết phục được dư luận, khi mở đường mà nhà dân thành hầm, thành hố; khi cầu xây xong lại chờ đường nối vào cầu. Cứ nói minh bạch, công khai, nhưng tại sao những chủ đầu tư cứ “chạy” được dự án vài chục kilômét đường BOT là giàu ngất ngư? Ấy là chưa kể có chủ đầu tư làm BOT kiểu “tay không bắt giặc”, vốn liếng đều trông cậy cả ở các ngân hàng. Vậy BOT có phải miếng đất mỡ màu cho ai đó giàu lên nhanh chóng đến mức khó tin? Hãy nhìn lại: Nếu dư luận không lên tiếng, kiểm toán không vào cuộc, liệu có việc giảm phí cả loạt tuyến đường không?

Nhìn thẳng, nói thẳng chính là tư duy mới để “tư lệnh” các bộ, ngành có hành động đúng. Không thể không xót xa khi các dự án giao thông đều phải đầu tư rất nhiều tiền từ nhiều nguồn như trái phiếu Chính phủ, vay nước ngoài... Xoay đủ tiền để làm một công trình khó là thế nhưng cầu xây xong mà vẫn cứ phải chờ đường, lãi cứ phải trả, thì trách nhiệm quản lý nhà nước đã tròn chưa? Cứ nói do thiếu vốn nhưng dự án vẫn mở tràn lan rồi dài cổ chờ tiền cũng là cách làm gây lãng phí.

Trong phiên trả lời chất vấn, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nhiều lần nhận trách nhiệm và xin lỗi vì những gì còn yếu kém. Nhưng cử tri cả nước mong người đứng đầu ngành GT - VT sẽ có chiến lược đổi mới, giải pháp khắc phục những bất cập, trì trệ. Vẫn biết vốn đầu tư cho các dự án giao thông còn khó khăn nhưng trong bối cảnh ấy, sử dụng tiền thế nào cho hiệu quả, chống lãng phí, thất thoát lại cần những giải pháp căn cơ.

Các tuyến metro ở TP Hồ Chí Minh, đường sắt trên cao ở Hà Nội, hệ thống đường sắt lỗi thời hay hàng loạt cảng sông, biển, hàng không... chưa phát huy hiệu quả, chưa được nâng cấp, đổi mới hoặc chậm trễ, đội vốn kéo dài thì vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu ngành GT -VT ra sao? Ấy là chưa nói đến lộ trình thu phí không dừng trên các tuyến cao tốc; là tình trạng tai nạn giao thông mỗi năm cướp đi 7.000 - 8.000 sinh mạng; là tiến trình cổ phần hóa các DNNN của ngành: Là các tuyến giao thông ở khu vực Tây Bắc, Việt Bắc... Tất cả đang đặt trên vai “tư lệnh” ngành GT - VT  gánh nặng lo toan. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể luôn nhắc đến việc ngành GT - VT sẽ  làm với tất cả cái tâm. Nhưng bên cạnh cái tâm, rất  cần phải có chiến lược xa dài và hành động quyết liệt hơn!

Hà Phương
Quay trở lại đầu trang