Chính sách và cuộc sống

Vòng xoáy đất đai - môi trường

08:00 | 06/06/2018
Chất vấn “tư lệnh” ngành tài nguyên - môi trường (TN - MT) đương nhiên các ĐBQH xoáy mạnh vào việc quản lý nhà nước về đất đai và môi trường.

Đây là hai lĩnh vực đang rất nóng. Đất đai chiếm tới 70% các vụ khiếu kiện; nhiều khu “đất vàng” ở các thành phố lớn đang bị “xẻ thịt”, biến báo “đất công” thành đất riêng... Lĩnh vực môi trường càng nóng hơn khi nhiều dòng sông chết dần, chết mòn vì nước xả thải từ các khu công nghiệp, các làng nghề cho đến nước thải y tế, nước thải sinh hoạt... Không chỉ các thành phố đông dân mới ô nhiễm, mà nhiều vùng quê cũng báo động về môi trường sống. Con số 95% nước thải chưa được xử lý, xả thẳng ra môi trường, nếu không có biện pháp căn cơ và quyết liệt chặn lại, thì  thông điệp “không đánh đổi môi trường lấy kinh tế” lại đặt ra nhiều trăn trở đáng lo ngại! 

Đất đai là tài nguyên lớn của quốc gia! Nhưng quản lý và sử dụng đất đai đang bộc lộ quá nhiều bất cập. Quy hoạch đất đai quốc gia thế nào? Đất đai các địa phương đang được quản lý, sử dụng ra sao là vấn đề rất nóng.

Câu chuyện về đất đai có thể bắt đầu từ các đại gia đều giàu lên, phất lên từ đất, trong khi đó thì người dân bị thu hồi đất thì nghèo đi, có nơi tiền đền bù cả nghìn m2 không mua nổi 70 - 80m2 ngay trên mảnh đất bị thu hồi! 

Thế nên chính sách, việc định giá, đền bù đất đai từ vĩ mô cần nhìn lại thấu đáo hơn. Nhìn về các địa phương, nơi nào cũng có “trung tâm phát triển quỹ đất” với ban bệ nọ kia, nhưng thực chất hoạt động như thế nào? Nói phát triển quỹ đất, nhưng đất có đẻ ra đâu, vậy thì phát triển kiểu gì? Hãy nhìn về các khu đất vàng ở các quận trung tâm Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đang sử dụng ra sao? Dư luận, cử tri nóng lòng mong Chính phủ thanh tra tổng thể hàng trăm, hàng nghìn địa chỉ đất vàng cả nước xem sang nhượng, mua bán, cho thuê thế nào? Tình trạng đất đai bị quy hoạch treo, nắn vuốt đang là câu chuyện bỏng rát ở nhiều thành phố lớn... nhìn rất xót xa, nhưng giải pháp tháo gỡ xem ra vẫn xa vời. 

Trải lòng trước Quốc hội, “tư lệnh” ngành TN - MT lo hơn cả là tình trạng biến báo, xẻ thịt đất rừng, “sốt đất” ở ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc tương lai. Những giao dịch ngầm, mua bán trao tay, những biến báo trong chuyển đổi đất nông nghiệp, đất rừng sang các mục đích khác cũng đang phá vỡ quy hoạch.

Nếu như những chất vấn liên quan đến quản lý, sử dụng đất đai được ĐBQH chỉ rất thẳng và phần trả lời của Bộ trưởng cũng rất thuyết phục, thì những nội dung về ô nhiễm môi trường lại trải ra rất rộng. Nguy cơ chạy đua phát triển kinh tế mà lãng quên môi trường là có thật? Nói gì khi công nghiệp mở ra, nhưng xả thải chưa được xử lý căn cơ? Sự cố môi trường ở khu vực miền Trung do Formosa gây ra vẫn là bài học đắt giá.

Không thể không lo ngại khi nhiều nhà đầu tư đưa vào Việt Nam những công nghệ, thiết bị lạc hậu gây ô nhiễm. Chất thải rắn từ nhiều nhà máy, làng nghề... chưa được xử lý rốt ráo cũng đang là mối đe dọa lớn với môi trường. Hãy nhìn những vụ người dân tụ tập, phản đối một loạt nhà máy sản xuất thép ở Đà Nẵng đủ thấy bức xúc về ô nhiễm công nghiệp thế nào? Biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, tình trạng lở sông, lở bờ biển đang là mối lo không nhỏ, cần siết chặt và nâng tầm trong việc dự báo, cảnh báo thiên tai...

Quản lý đất đai còn rất nóng, quản lý môi trường càng nóng bỏng hơn. Cả hai lĩnh vực này đều động chạm đến đời sống dân sinh của người dân cả nước, đòi hỏi trách nhiệm và bản lĩnh cá nhân của người đứng đầu ngành TN - MT, ngoài việc chỉ đạo sát sao, quyết liệt, còn cần đến chiến lược dài xa, bài bản hơn!

Đăng Quang
Quay trở lại đầu trang