Chính sách và cuộc sống

Xử lý thấu đáo hơn

08:19 | 10/06/2018
Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) đã có những chỉnh sửa quan trọng. Tuy nhiên, vẫn có những vấn đề, nếu không xử lý thấu đáo hơn thì khi thực hiện sẽ “chung chiêng”, khó khả thi.

Một là, quy định về kê khai tài sản, thu nhập. Bây giờ kê khai lại chắc chắn sẽ chênh nhau rất nhiều, vì thực tế quá trình kê khai của chúng ta từ trước đến nay chưa nghiêm. Một bộ phận có tài sản do tham nhũng thì không dại gì mà khai. Nhưng cũng có những người chưa đánh giá đúng mức tầm quan trọng của kê khai tài sản, thu nhập. Có người ngại kê khai tài sản đưa ra sẽ thế này thế kia, bị đánh giá, suy diễn, chứ không phải có gì mờ ám. Phải đánh giá lại vấn đề này. Nếu bây giờ áp dụng theo hướng kê khai mới so bản kê khai cũ chênh nhau thì thu 45% thuế của phần chênh thì rõ ràng phức tạp, khi năm ngoái không có gì, năm nay thêm đến vài tỷ đồng? Đó là vấn đề lớn, chưa nói là có thể nhiều tỷ đồng chứ không phải chỉ một vài tỷ đồng. Còn nếu cho phép trước đây kê khai như thế nào, bây giờ xí xóa hết, thì mặc nhiên chúng ta lại hợp thức hóa cho những người đã tham nhũng đến thời điểm luật này có hiệu lực. Vì thế, nếu không làm rõ vấn đề chuyển tiếp này như thế nào thì dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) lần này rất khó thực hiện.

Hai là, về xử lý tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được nguồn gốc hợp lý, Dự thảo Luật đưa ra 2 phương án nhưng tôi đều thấy có điểm bất ổn. Thu thuế là thừa nhận đó là một khoản thu nhập, tài sản chưa khai báo, nhưng đồng thời cũng thừa nhận thu nhập, tài sản đó là hợp pháp, cho nên không thuyết phục.

Phạt hành chính thì mới chỉ là phạt sai phạm không khai báo, tức là, ông không khai báo 1 đồng cũng như ông không khai báo hàng nghìn tỷ đồng. Phạt hành chính không tính toán mức độ được, mà sau khi phạt số tiền còn lại cũng nghiễm nhiên thừa nhận là hợp pháp. Bây giờ các đối tượng rửa tiền sẵn sàng chi ra quá 50% để phần còn lại được sử dụng một cách hợp pháp. Vì thế, cả 2 phương án vẫn có thể bị lợi dụng để tham nhũng.

Tôi đề xuất, đối với tiền tham nhũng, tiền, tài sản tăng thêm mà không giải trình được thì tạm giữ, phong tỏa đến khi giải trình được. Phương án này không tịch thu ngay nhưng cũng không để người có tài sản, thu nhập tăng thêm không giải trình được nguồn gốc hợp lý được tự tung tự tác, thoải mái chi tiêu, sử dụng. Tất nhiên, tạm giữ hoặc phong tỏa như thế nào thì phải tính. Tài sản, thu nhập chưa chứng minh được nguồn gốc thì rõ ràng là không minh bạch. Tôi đề nghị có cơ chế để các trường hợp như vậy “vui vẻ” nộp lại vào tài khoản tạm giữ, bao giờ chứng minh được nguồn gốc hợp lý hoặc thanh tra, kiểm tra thấy không có vấn đề gì, thì trả lại. 

ĐBQH Trần Văn Lâm (Bắc Giang)
Quay trở lại đầu trang