Chính sách và cuộc sống

Chặn “vòi bạch tuộc” sân sau

08:13 | 01/10/2018
Sau những năm tháng chờ đợi, hôm qua, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp (DN) đã chính thức ra mắt!

Bước đầu, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN tiếp nhận quản lý 2,3 triệu tỷ đồng tài sản Nhà nước của 19 tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước. Bộ máy đã hoàn thiện, nhiều chuyên gia kinh tế gọi với cái tên “siêu ủy ban”, bởi nắm số vốn rất lớn của quốc gia cũng là dễ hiểu. Trước đó, cũng không ít tiếng nói đa chiều. Người kỳ vọng, người còn nghi ngại băn khoăn: Liệu trao vào tay số vốn lớn như thế Ủy ban có đủ sức, đủ tầm để quản lý phát huy hiệu quả? Trăn trở, băn khoăn cũng là điều khó tránh. Bởi trước đó Nhà nước đã trao quá nhiều ưu đãi về sử dụng vốn cho các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty lớn với kỳ vọng “trụ cột, đầu tàu”, những “quả đấm thép” tiên phong dẫn dắt nền kinh tế, nhưng kết quả không được như kỳ vọng.

Nhiều tập đoàn kinh tế lớn không khai thác được ưu đãi, ưu thế đất nước dành cho, lại làm ăn bê bết. Không ít những “ông lớn” ỷ thế, đầu tư dàn trải, loạn xạ làm mất cả vốn Nhà nước. Hết các Tổng công ty Vinashin, Vinalines lại đến Tập đoàn Dầu khí, Tổng công ty Lương thực miền Nam, Tập đoàn Hóa chất, Tổng công ty Hàng hải, rồi 12 nhà máy dự án nghìn tỷ của Bộ Công thương “đắp chiếu”... Rõ ràng quản lý kinh tế tài chính của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước còn lộ ra quá nhiều lỗ hổng. “Lợi ích nhóm” như những cái “vòi bạch tuộc” thò vào đủ ngõ ngách với các thủ thuật, chiêu trò vô hình biến các DN lớn, nắm vốn liếng tài sản quốc gia, thành nơi “lắm màu,  nhiều mỡ” cho tiêu cực và tham nhũng khuynh đảo.

Không ít DN tư nhân, chính là “sân trước, sân sau” của vợ con, họ hàng các “ông lớn”, được vội vã dựng lên để “ăn” cả “đầu vào đầu ra”. Bao nhiêu lợi lộc DN “sân trước, sân sau” hứng hết. Thua lỗ hất cả về cho DNNN gánh, hỏi sao dư luận không bất bình xót xa? Mới thấy mô hình của các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty lớn nhà nước khi trao về cho các bộ, ngành đều lộ ra những bất cập và lỗ hổng. Quản trị DN, quản trị tài chính, quản trị công nghệ và quản trị nguồn lực đều có vấn đề. Mổ xẻ đến tận cùng, thì cả việc xử lý từ vĩ mô khi quyết định “ném cả núi tiền” Nhà nước ra cứu các DN lớn sản xuất, kinh doanh bết bát như mấy ông lớn “Vina…” cũng là những quyết sách non tầm!

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN ra đời sẽ phải gánh trọng trách rất lớn! Trước mắt, phải dũng cảm và bản lĩnh làm cuộc đại cách mạng trong quản lý, quản trị các DN lớn; rà soát lại người đứng đầu của 19 tập đoàn, tổng công ty xem chọn đã đúng người chưa? Phải rất khẩn trương, chặt chẽ trong việc nhận bàn giao con người và vốn của 19 DN lớn từ các bộ ngành, đây là việc chưa có tiền lệ. Phải mới trong tư duy chiến lược, càng phải mới trong cách làm, cách quản.

Có thể thấy, 19 DN lớn, mỗi DN mỗi vẻ với đặc thù sản xuất, kinh doanh khác nhau. Đưa việc quản lý về thống nhất theo một mối, phải tránh được tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Phải kiên quyết tránh bằng được vị nể thân quen trong nhận người, tuyển người, mới có được những cán bộ giỏi nghề, tinh thông và trí tuệ. Phải siết chặt đường đi của dòng tiền, nắm chắc từng tài sản, công sản, theo sát từng đồng vốn của các DN đang được sử dụng thế nào? Những khoản nợ, vay còn chồng chéo ra sao? Không để vốn Nhà nước và tài sản Nhà nước khi trao quyền về cho Ủy ban quản lý bị thất thoát. Mỗi đồng trong số hơn 2,3 triệu tỷ đồng tổng tài sản của các DN này phải sinh sôi hiệu quả.

Để làm được tất cả những điều đó, kỷ cương trong nắm giữ tiền bạc, tài sản phải đi vào thể chế, quy trình, quy chế thực hiện cho nghiêm. Và, phải loại bằng được những “sân trước, sân sau”, nhìn cho thấu tỏ những mối quan hệ ngang dọc đang thò “vòi bạch tuộc” thao túng, nhằm hưởng lợi từ các DNNN như đã từng diễn ra!

Đăng Quang
Quay trở lại đầu trang