Chính sách và cuộc sống

Cần cách làm khác?

07:24 | 12/10/2018
Tại Kỳ họp thứ Sáu tới đây, QH sẽ xem xét Báo cáo đánh giá giữa kỳ thực hiện Nghị quyết 24/2016/QH14 về kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2016 - 2020.

Nghị quyết 24 đề ra 22 chỉ tiêu cụ thể về cơ cấu lại nền kinh tế, tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ. Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình bày tại phiên họp toàn thể lần thứ 8 của Ủy ban Kinh tế mới đây cho biết, trong giai đoạn 2016 - 2018 có 9 chỉ tiêu hoàn thành, 8 chỉ tiêu có khả năng hoàn thành và 5 chỉ tiêu cần các giải pháp thúc đẩy để hoàn thành. 5 chỉ tiêu “khó đạt” gồm: (1) Nâng cao chất lượng thể chế quản lý đầu tư công đạt mức chất lượng tiếp cận 4 nước ASEAN phát triển nhất; (2) Thoái toàn bộ vốn nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc ngành không cần Nhà nước sở hữu trên 50% vốn; (3) Thoái vốn nhà nước xuống mức sàn quy định đối với các ngành mà nhà nước sắp xếp, cơ cấu lại vốn đầu tư; (4) Đến năm 2020 có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp; (5) Đến năm 2020 có 15 nghìn hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp hoạt động có hiệu quả.

Tuy nhiên, nhìn vào tình hình thực hiện 5 chỉ tiêu trên, có thể thấy dù thúc đẩy đến đâu trong 2 năm còn lại thì vẫn có những chỉ tiêu không thể đạt được. Chẳng hạn chỉ tiêu số 2, hiện nay vẫn chưa có số liệu thống kê chính thức về quy mô vốn nhà nước tại các ngành không cần nhà nước sở hữu trên 50% vốn, thì rõ ràng việc thoái được toàn bộ vốn vào năm 2020 là quá xa vời? Hay chỉ tiêu số 3, theo Quyết định 1232 của Thủ tướng Chính phủ, trong năm 2017 và 2018 phải thực hiện thoái vốn tại 316 doanh nghiệp nhưng đến tháng 7 năm nay mới thoái vốn được ở 30 doanh nghiệp, tức là mới chỉ thực hiện được chưa đầy 10%. Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, đến tháng 8.2018, cả nước có 597 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động.

Trong vòng gần 8 năm (12.2010 - 8.2018), chúng ta mới tăng thêm được 318 nghìn doanh nghiệp, vậy thì phép màu nào có thể mang đến 403 nghìn doanh nghiệp trong hơn 2 năm tới để hoàn thành chỉ tiêu số 4?

Xét riêng nhóm nhiệm vụ cơ cấu lại 3 trọng tâm là đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức tín dụng, kết quả đạt được cũng hết sức khiêm tốn. Nghị quyết 24 và các văn bản liên quan xác định 9 mục tiêu cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, nhưng theo đánh giá sơ bộ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, có tới 6 mục tiêu cần giải pháp thúc đẩy để hoàn thành. Bộ Kế hoạch và Đầu tư thừa nhận quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước đang tiến triển chậm về các chỉ tiêu chất lượng. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp chưa tương xứng với nguồn lực đang nắm giữ. Mô hình quản trị chậm đổi mới, chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. Tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ ở các công ty cổ phần còn cao, chất lượng cổ phần hóa chưa đáp ứng kế hoạch đề ra.

Tương tự, trong số 7 mục tiêu cơ cấu lại đầu tư công, có 4 mục tiêu cần có giải pháp thúc đẩy để hoàn thành. Riêng mục tiêu nâng cao chất lượng thể chế quản lý đầu tư công của Việt Nam để đáp ứng thông lệ quốc tế tốt được xác định là khó hoàn thành. Tình trạng lãng phí, thất thoát, chi chưa đúng chế độ, chất lượng công trình thấp chưa được giải quyết triệt để. Đối với cơ cấu lại các tổ chức tín dụng, một nửa trong tổng số 6 mục tiêu cũng cần có giải pháp thúc đẩy để hoàn thành đến năm 2020.

Nếu chúng ta đã rất cố gắng trong tái cơ cấu nền kinh tế nhưng không có kết quả rõ nét thì có hai khả năng, hoặc chúng ta làm chưa đủ, hoặc làm chưa đúng cách. Có lẽ, các nỗ lực cơ cấu lại nền kinh tế cần  phải theo phương thức khác, cách làm khác để đạt kết quả tốt hơn, đặc biệt là khi ở thời điểm này, nền kinh tế Việt Nam đã bước sang một giai đoạn rất khác so với những năm đầu tiên khởi động chương trình tái cơ cấu.

Hồng Loan
Quay trở lại đầu trang