Ngày làm việc thứ 21, Kỳ họp thứ Sáu, Quốc hội Khóa XIV:

Thảo luận về dự án Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia

14:42 | 16/11/2018
Sáng nay, 16.11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Sáu, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, QH làm việc tại Hội trường, thảo luận về dự án Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Mong Luật được sớm thông qua

Đa số ĐBQH tán thành cần ban hành Luật nhằm kiểm soát tác hại của đồ uống có cồn. Tuy nhiên, quan điểm của các ĐBQH về tên gọi, về cách thức tiếp cận và điều chỉnh của dự luật rất khác nhau.

Nâng cao sức khỏe và cải thiện tầm vóc con người Việt Nam, kéo dài tuổi thọ là một trong những mục tiêu tốt đẹp mà chúng ta đang hướng đến. Việc đưa ra giải pháp tích cực giúp cộng đồng nâng cao nhận thức trong chủ động phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe của chính mình là rất quan trọng. Với tình trạng sử dụng rượu, bia đang ở mức cao, có xu hướng tăng nhanh ở Việt Nam như hiện nay thì việc ban hành một dự luật để kiểm soát, phòng, chống tác hại của đồ uống có cồn, cụ thể ở đây là đề cập đến rượu, bia, theo ĐBQH Trần Thị Vĩnh Nghi (Cần Thơ), là cần thiết. Đại biểu cũng bày tỏ đồng thuận với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Về các vấn đề xã hội về tên gọi của dự án Luật là Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia; đề nghị, có quy định cụ thể hơn nữa trong thực hiện các biện pháp phòng, chống tác hại của rượu, bia đối với người chưa thành niên, đối với thanh niên để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng ngừa do độ tuổi tiếp cận với rượu, bia đang ngày càng trẻ hóa. 


ĐBQH Quàng Thị Vân (Điện Biên)
Ảnh: Lâm Hiển

Rượu, bia là thức uống đều chứa cồn, gây hại cho cơ thể. Ước tính việc sử dụng rượu bia ở Việt Nam đã khiến hàng chục nghìn người tử vong và hàng trăm nghìn người phải nhập viện vì điều trị các bệnh có liên quan đến rượu, bia. Đó cũng là nguyên nhân trực tiếp của một số bệnh dẫn đến bệnh ung thư, như ung thư thực quản, ung thư dạ dày; là một trong những nguyên nhân dẫn đến não bộ và thần kinh bị ức chế, tê liệt, lâu ngày sẽ dẫn đến loạn thần, trầm cảm, suy giảm trí nhớ, rối loạn hành vi. Số người chết do tai nạn giao thông liên quan đến sử dụng rượu, bia cũng ngày càng tăng. Nhấn mạnh những lý do này, ĐBQH Quàng Thị Vân (Điện Biên) cho biết, rất ủng hộ và mong muốn luật sớm được ban hành để có những biện pháp xử lý phù hợp, làm giảm tác hại do rượu bia gây nên. Đại biểu Quàng Thị Vân cũng thống nhất với tên gọi của dự luật như Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Về các vấn đề xã hội đã nêu, cho rằng, tên gọi này dễ hiểu, bao hàm được mục đích chính của luật là nâng cao nhận thức của người dân về phòng ngừa và giảm bớt hậu quả do tác hại của rượu, bia gây nên.


Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng điều hành phiên họp
Ảnh: Lâm Hiển

Không nên đồng nhất “rượu” và “bia”

Tuy nhiên, ĐBQH Trần Quang Chiểu (Nam Định) lại cho rằng, nếu tên gọi dự án Luật như vậy chẳng khác nào khẳng định rượu và bia là hoàn toàn có hại. Từ đó có thể gây ra hiểu nhầm không đáng có. Trên thực tế, tác hại là do sử dụng quá liều lượng và sử dụng những sản phẩm không đảm bảo chất lượng.


ĐBQH Trần Quang Chiểu (Nam Định)
Ảnh: Lâm Hiển

Khẳng định đây là dự án Luật rất khó và đánh giá cao việc Ban soạn thảo đã nỗ lực nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm lấy ý kiến chuyên gia… song đại biểu Trần Quang Chiểu cũng cho rằng, cần xác định rất rõ rượu và bia là hai loại sản phẩm hàng hóa hoàn toàn khác nhau, được điều chỉnh bởi hệ thống các quy định pháp luật khác nhau. Bày tỏ không đồng ý với việc đồng nhất hai loại sản phẩm này để đưa ra những chính sách, biện pháp, chế tài giống nhau và trái với pháp luật hiện hành như trong dự thảo Luật, đại biểu Trần Quang Chiểu dẫn chứng, tại Khoản 3, Điều 20 “không được bán rượu, bia trên mạng internet”. Quy định này chỉ có thể áp dụng đối với rượu vì rượu là mặt hàng kinh doanh có điều kiện. Áp dụng quy định này với bia là trái với pháp luật hiện hành. Vì theo Luật Đầu tư 2014 thì bia không phải là mặt hàng kinh doanh có điều kiện. Như vậy, bia phải được đối xử bình đẳng với các mặt hàng kinh doanh không có điều kiện khác, trong đó có quyền được bán trên internet. Đại biểu cũng cho rằng, Khoản 3 Điều 20 của dự thảo Luật còn trái với quy định tại Điều 10 Luật Thương mại, trái với Nghị định số 105/2017 của Chính phủ và trái với chủ trương của Chính phủ mà mới đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì về tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển công nghệ 4.0 nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Nếu đồng nhất bia và rượu để cấm bán trên mạng internet, theo đại biểu sẽ tạo ra phản ứng của các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư trong nước và các tổ chức quốc tế cho rằng Việt Nam không nhất quán trong chính sách, từ đó ảnh hưởng đến niềm tin của các nhà đầu tư và ảnh hưởng đến chỉ số năng lực cạnh tranh quốc gia. Ngay cả Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá cũng không quy định cấm bán thuốc lá trên mạng internet dù thuốc lá thậm chí còn là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, đại biểu Trần Quang Chiểu nhấn mạnh.

Cùng quan điểm này, ĐBQH Phan Thái Bình (Quảng Nam) cho rằng, bán hàng trên internet là một trong những công cụ giúp tiết kiệm chi phí và nguồn lực kiểm soát hoạt động bán hàng của doanh nghiệp, góp phần chống thất thu thuế. Bởi lẽ, thông qua hệ thống giao dịch điện tử, cơ quan thuế hoàn toàn kiểm soát thu thuế một cách triệt để, tiết kiệm chi phí và nguồn lực kiểm tra, giám sát. Cụ thể là, hàng hóa được giao dịch đều có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, tuân thủ quy định hóa đơn và đảm bảo việc kê khai đóng thuế đầy đủ. Bán hàng trên mạng internet là kênh bán lẻ minh bạch, rõ ràng với các giao dịch diễn ra công khai và được lưu trữ chứng từ điện tử đầy đủ, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động quản lý Nhà nước bao gồm cả việc yêu cầu người tiêu dùng xác nhận độ tuổi, đảm bảo người tiêu dùng mua bia có độ tuổi đáp ứng theo yêu cầu của luật trước khi đăng nhập vào trang điện tử. Việc này thực sự có thể bảo vệ người tiêu dùng tốt hơn trong việc đối phó với các hành vi bán bia cho trẻ vị thành niên và đảm bảo phù hợp, hợp pháp của bia được bán cho người đủ điều kiện. Trên cơ sở phân tích này, đại biểu Phan Thái Bình đề nghị bỏ quy định không được bán bia trên mạng internet.

Nguyễn Bình
Quay trở lại đầu trang