Tổ đại biểu Hội đồng Nhân dân

Bài cuối: Quy định cụ thể, hoạt động tốt hơn

07:29 | 24/05/2019
Hiện nay, hoạt động của Tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp huyện được thực hiện theo “kinh nghiệm” của nhiệm kỳ trước đối với những nhiệm vụ được kế thừa từ Nghị quyết 753, hoặc tự nghiên cứu áp dụng đối với nhiệm vụ mới. Vì vậy, rất cần thiết phải có các quy định hướng dẫn cụ thể hơn về hoạt động của Tổ đại biểu HĐND. Đối với HĐND cấp xã, trong điều kiện số lượng và quy mô hoạt động của chính quyền cấp xã hiện nay thì việc tái thành lập Tổ đại biểu HĐND không cần thiết.

>> Bài 1: Không đơn thuần là một cách thức tổ chức hoạt động

>> Bài 2: Thống nhất về cách hiểu

Chưa quy định đầy đủ

Để đưa ra những nội dung sửa đổi, bổ sung các quy định về Tổ đại biểu HĐND, trước hết cần nhắc lại để thống nhất một quan điểm: Tổ đại biểu HĐND theo Luật TCCQĐP năm 2015 được quy định với hàm ý là một bộ phận trong cơ cấu, tổ chức của HĐND, có những chức năng độc lập trong tổng thể các chức năng, nhiệm vụ chung của HĐND. Tuy nhiên, các quy định tại Luật TCCQĐP chưa đầy đủ để Tổ đại biểu HĐND thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình. Nếu như Nghị quyết 753 và các văn bản trước đó quy định rõ về cơ chế hoạt động của Tổ đại biểu, hình thức và trách nhiệm của Tổ đại biểu trong từng nhiệm vụ cụ thể thì Luật TCCQĐP gần như không đề cập đến. Vì vậy hiện nay, hoạt động của Tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp huyện được thực hiện theo “kinh nghiệm” của nhiệm kỳ trước đối với những nhiệm vụ được kế thừa từ Nghị quyết 753, hoặc tự nghiên cứu áp dụng đối với nhiệm vụ mới.

Từ thực tiễn tổ chức và hoạt động của Tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp huyện theo Luật TCCQĐP, Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND thời gian qua đã bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc như: Chưa xác định rõ mối quan hệ giữa Tổ đại biểu HĐND với các cơ quan, tổ chức trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ; các quy định về trình tự thủ tục khi Tổ đại biểu giám sát, nội dung giám sát, thẩm quyền thành lập đoàn giám sát của Tổ đại biểu; công tác tham mưu, giúp việc các hoạt động của Tổ đại biểu HĐND chưa được pháp luật đề cập; vai trò của Tổ trưởng, Tổ phó trong việc điều phối hoạt động của các thành viên trong Tổ chưa được đề cập; nhiệm vụ, trách nhiệm của Tổ trưởng, Tổ Phó tổ đại biểu HĐND, mối quan hệ giữa các thành viên trong Tổ đại biểu HĐND…


Tổ đại biểu HĐND tỉnh Lào Cai tại huyện Bảo Thắng TXCT chuyên đề về lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và an sinh xã hội
Ảnh: Minh Nguyệt

Vì đã quen với tư duy Tổ đại biểu HĐND là một phương thức tổ chức triển khai hoạt động nên khi không còn cơ chế Tổ đại biểu, HĐND cấp xã lúng túng trong việc tổ chức cho các đại biểu tiếp xúc cử tri, tổng hợp, theo dõi, thông báo kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri ở đơn vị bầu cử; tại các kỳ họp, tập hợp các ý kiến của các đại biểu ở cùng đơn vị bầu cử khi thảo luận tổ, tham gia chất vấn, tham gia phát biểu tại Hội trường. Hiện nay, Nghị quyết 629 của UBTVQH mới chỉ giải quyết được việc TXCT của đại biểu HĐND.

Giám sát theo sự phân công và chủ động

Trong quá trình Chính phủ trình QH xem xét, sửa đổi một số nội dung của Luật TCCQĐP, có nhiều ý kiến về việc có cần hướng dẫn cụ thể, chi tiết hơn các hoạt động của Tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp huyện; có cần tái thành lập Tổ đại biểu HĐND cấp xã hay không?

Theo ý kiến của tác giả bài viết, đối với cấp tỉnh, cấp huyện: Rất cần thiết phải có các quy định hướng dẫn cụ thể hơn về hoạt động của Tổ đại biểu HĐND. Trước hết, cần kế thừa các quy định tại Nghị quyết 753 hướng dẫn về cách thức hoạt động của Tổ đại biểu, trách nhiệm của Tổ trưởng, Tổ phó, các thành viên của Tổ đại biểu khi tham gia vào từng nhiệm vụ cụ thể của HĐND, Thường trực, các Ban của HĐND và các nhiệm vụ tổ chức để đại biểu HĐND hoạt động; quy định thời gian, nội dung họp Tổ đại biểu HĐND... Tiếp theo, xuất phát từ chức năng giám sát của Tổ đại biểu HĐND, cần hướng dẫn nội dung, thẩm quyền, phạm vi được quyền giám sát của Tổ đại biểu để tránh trùng lặp với các chủ thể khác của HĐND. Trong quá trình thực hiện chức năng giám sát, Tổ đại biểu có các quyền gì, cách thức để bảo đảm hoạt động giám sát của Tổ đại biểu?

Ngoài ra, cũng cần sửa đổi quy định về chức năng giám sát của Tổ đại biểu HĐND tại Khoản 1, Điều 112 Luật TCCQĐP quy định. Hiện nay, Khoản 1, Điều 112 quy định: Tổ đại biểu HĐND giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND cùng cấp trên địa bàn hoặc về các vấn đề do HĐND hoặc Thường trực HĐND phân công. Với cách quy định chưa thật sự rõ ràng, cách diễn đạt chưa mạch lạc, khó có thể hiểu Tổ đại biểu HĐND được quyền chủ động thực hiện quyền giám sát hay chỉ giám sát theo sự phân công của HĐND, Thường trực HĐND.

Theo ý kiến tác giả, khi đã bổ sung chức năng giám sát cho Tổ đại biểu HĐND thì nên hiểu theo cách hiểu thứ nhất, nghĩa là Tổ đại biểu HĐND giám sát theo sự phân công của HĐND, Thường trực HĐND và chủ động giám sát khi thấy cần thiết. Khi đó, Khoản 1, Điều 112 Luật TCCQĐP sẽ được sửa đổi như sau: Tổ đại biểu HĐND theo sự phân công của HĐND hoặc Thường trực HĐND phân công hoặc chủ động giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và nghị quyết của HĐND cùng cấp trên địa bàn.

Đối với HĐND cấp xã, tác giả bài viết cho rằng trong điều kiện số lượng và quy mô hoạt động của chính quyền cấp xã hiện nay thì việc tái thành lập Tổ đại biểu HĐND cấp xã là không cần thiết. Thường trực HĐND có thể trực tiếp chỉ đạo, phân công các đại biểu HĐND thực hiện các hoạt động thuộc chức năng, nhiệm vụ của Tổ đại biểu HĐND cấp xã trước kia. Với những chức năng, nhiệm vụ đã có và trong phạm vi hoạt động của chính quyền cấp xã, Thường trực HĐND cấp xã sẽ là cầu nối tạo sự liên kết cả về tổ chức và hoạt động để đại biểu HĐND có điều kiện hoạt động thuận lợi, hiệu quả.

HOÀNG LAN
Quay trở lại đầu trang