Góp ý sửa đổi, bổ sung Luật tổ chức chính quyền địa phương

Đừng làm giảm vai trò của HĐND

08:14 | 29/05/2019
Cần xác định tỷ lệ “không quá 10% đại biểu HĐND các cấp đang công tác trong các cơ quan hành chính nhà nước”, tăng cường số lượng đại biểu ở khối tổ chức đoàn thể xã hội. Quy định số lượng khung đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách cho từng cấp. Đối với các Ban HĐND, Trưởng ban của HĐND cần quy định là đại biểu chuyên trách; thành viên Ban không thể đồng thời là thành viên của UBND cùng cấp.

Qua hơn 3 năm triển khai thi hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương cho thấy, những quy định của Luật đã góp phần làm cho bộ máy chính quyền địa phương các cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả, cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp được quy định cụ thể, hướng tới tính quyền lực của HĐND các cấp trong việc thực hiện chức năng quyết định các vấn đề quan trọng tại địa phương và giám sát. Cơ cấu tổ chức của Thường trực, các Ban của HĐND được tăng cường, góp phần quan trọng nâng cao vai trò, vị thế của HĐND các cấp trong hoạt động giữa hai kỳ họp của HĐND.


Đoàn giám sát của HĐND tỉnh Long An khảo sát thực tế, nắm tiến độ triển khai dự án trên địa bàn huyện Cần Giuộc
Ảnh: Công Thành

Tuy vậy, theo Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức chính quyền địa phương (với những đề xuất: Giảm số lượng Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh, cấp huyện; giảm số lượng Phó Trưởng ban chuyên trách của HĐND cấp tỉnh) có thể sẽ làm suy giảm vai trò, vị thế, chất lượng hoạt động của HĐND các cấp. 

Giảm số lượng nhưng chất lượng phải nâng lên

Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức chính quyền địa phương đề xuất sửa đổi các Điều 18, 25 và 32 theo hướng giảm số lượng đại biểu HĐND các cấp từ 10% - 15% là phù hợp. Bởi thực tế, phần lớn số lượng đại biểu HĐND các cấp đều hoạt động kiêm nhiệm, thời gian dành cho hoạt động của HĐND rất hạn chế và không liên tục; nhất là còn một bộ phận khá lớn đại biểu là lãnh đạo trong các cơ quan hành chính nhà nước đã làm ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của HĐND các cấp. Mặt khác, nhiều địa phương chưa thực sự quan tâm đến tiêu chuẩn đại biểu HĐND, chưa lấy tiêu chuẩn làm chính mà vẫn chú trọng nhiều hơn đến cơ cấu đại biểu HĐND nên chất lượng đại biểu HĐND còn nhiều hạn chế. Vì vậy, việc cơ cấu, bố trí nhiều đại biểu HĐND hoạt động kiêm nhiệm ở các cấp như hiện nay gây ra lãng phí rất lớn về nhân lực, công sức, thời gian, kinh phí…     

Thực tiễn nhiều nơi cho thấy, nơi nào có sự quan tâm, nhận thức đúng về vị trí, vai trò của HĐND, nơi đó HĐND được tổ chức tốt và hoạt động có hiệu quả. Bên cạnh đó, phải giải quyết hài hòa, hợp lý mối quan hệ giữa cơ cấu và chất lượng đại biểu, lựa chọn được những đại biểu có trình độ, năng lực, tâm huyết, uy tín, điều kiện… để thực hiện nhiệm vụ của người đại biểu dân cử. Số lượng đại biểu HĐND các cấp giảm, nhưng chất lượng phải được nâng lên cả về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Để tạo sự thống nhất chung, thiết nghĩ cần quy định rõ hơn về nguyên tắc xác định cơ cấu và số lượng đại biểu HĐND các cấp. Trong đó, xác định tỷ lệ “không quá 10% đại biểu HĐND các cấp đang công tác trong các cơ quan hành chính nhà nước”, tăng cường số lượng đại biểu ở khối tổ chức đoàn thể xã hội…

Quy định số lượng khung đại biểu chuyên trách

Nội dung Dự thảo có đề xuất: Giảm 1 Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh và cấp huyện; giảm 1 Phó Trưởng Ban chuyên trách của HĐND cấp tỉnh là chưa phù hợp với tình hình thực tế. Vì số lượng, cơ cấu chức danh Phó Chủ tịch và lãnh đạo các Ban của HĐND như hiện nay đã rất tinh gọn so với chức năng, nhiệm vụ được quy định. Hoạt động của Thường trực và các ban của HĐND các cấp đã được nâng cao về chất lượng, có hiệu quả, thực chất, không còn mang tính hình thức, đủ khả năng tham mưu cho HĐND quyết định đúng và trúng các vấn đề quan trọng của địa phương, bảo đảm hợp hiến, hợp pháp. Vì vậy, để ngày càng nâng cao hơn tính chuyên nghiệp trong hoạt động HĐND, nên tăng thêm số đại biểu chuyên trách ở các cấp. Việc này hết sức cần thiết, không chỉ giúp đại biểu chuyên trách có nhiều thời gian, điều kiện, chuyên tâm vào công việc mà còn khắc phục “bệnh” ngại va chạm, né tránh... 

Tuy nhiên, để tạo sự chủ động cho các địa phương trong bố trí, sắp xếp cán bộ theo điều kiện thực tiễn của từng nơi, nên có quy định số lượng khung đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách cho từng cấp.

Trưởng ban của HĐND là đại biểu chuyên trách

Đối với các Ban của HĐND cấp tỉnh và cấp huyện, cần được quy định cụ thể như sau: “Ban của HĐND gồm có Trưởng ban, một Phó Trưởng ban và các Ủy viên. Số lượng Ủy viên của các Ban của HĐND tỉnh do HĐND quyết định. Trưởng ban của HĐND và Phó Trưởng ban của HĐND là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách”.

Việc quy định “Trưởng ban của HĐND là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách” là rất cần thiết, không chỉ bảo đảm được chất lượng, hiệu quả hoạt động các Ban của HĐND, mà còn bảo đảm được chất lượng, hiệu quả hoạt động của Thường trực HĐND. Thực tế trong thời gian qua, nhiều địa phương bố trí Trưởng ban của HĐND là đại biểu kiêm nhiệm cũng đều làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng và hiệu quả hoạt động của Thường trực và các Ban của HĐND nơi đó. Ngoài ra, cũng cần có thêm quy định: “Thành viên Ban của HĐND không thể đồng thời là thành viên của UBND cùng cấp”, để tránh tình trạng một người phải gánh hai vai, khó nói, khó làm, không muốn nói là “vừa đá bóng, vừa thổi còi”, không tạo được tính phản biện trong các hoạt động của HĐND.

Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức chính quyền địa phương là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, việc sửa đổi, bổ sung này không được làm suy giảm vai trò, vị thế của HĐND - cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân đã được khẳng định mạnh mẽ trong văn bản pháp luật cao nhất của nước ta - Hiến pháp năm 2013.

NHẬT QUANG
Quay trở lại đầu trang