CHÍNH TRỊ
Cập nhật 23:04 | 24/11/2014 (GMT+7)
.

Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam với việc giới thiệu nguồn cán bộ nữ tham gia ứng cử ĐBQH

07:57 | 27/01/2011
Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, Nghị quyết, luật pháp, chính sách quy định vai trò tham gia quản lý nhà nước, tham mưu, đề xuất về công tác phụ nữ của tổ chức Hội phụ nữ Việt Nam. Đây là những căn cứ, cơ sở quan trọng để Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tăng cường vai trò trong việc giới thiệu nhân sự tham gia QH và HĐND.

Hội LHPN với việc giới thiệu nhân sự ứng cử ĐBQH và tham gia vào quá trình bầu cử

Đối với các hoạt động liên quan đến nữ ứng cử viên, Hội LHPN tham gia vào hội đồng bầu cử các cấp và hội nghị hiệp thương do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp tổ chức; qua đó thảo luận về cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử, giới thiệu cán bộ nữ đủ tiêu chuẩn tham gia ứng cử đại biểu HĐND các cấp, bồi dưỡng ứng cử viên, tiếp xúc cử tri...

Các cấp Hội đã có sự chuẩn bị từ khá sớm về giới thiệu người ra ứng cử trên cơ sở nắm vững đội ngũ cán bộ nữ về tuổi, trình độ chuyên môn, quá trình phấn đấu, thuận lợi, khó khăn tại nơi công tác và gia đình... Hội cũng chuẩn bị ý kiến tại các cuộc hội nghị hiệp thương (ý kiến duy nhất hoặc là một trong số ít đề xuất, quan tâm, bảo vệ về các cơ cấu nữ).

Việc bồi dưỡng nữ ứng cử viên là hoạt động đặc thù thể hiện rõ nhất sự sáng tạo và trách nhiệm của Hội LHPN các cấp đối với cử tri là ứng cử viên nhằm nâng cao tỷ lệ nữ tham gia vào các cơ quan dân cử. Cho đến nay đã có nhiều hoạt động bồi dưỡng được tổ chức với sự tham gia của nhiều nữ ứng cử viên ĐBQH và HĐND các cấp đã đem lại những kết quả rất cụ thể. Chỉ tính riêng nhiệm kỳ QH Khóa XII (2007 - 2011), đã có 333 nữ ứng cử viên lần đầu của 62 tỉnh, thành đã tham gia 8 khóa bồi dưỡng do Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ phối hợp với Hội LHPN tổ chức. Chương trình chủ yếu trang bị cho các nữ ứng cử viên kiến thức về QH, cập nhật thông tin về bình đẳng giới, rèn luyện các kỹ năng thu thập thông tin, tiếp xúc cử tri và xây dựng chương trình hành động. Ngoài ra, các nữ ứng cử viên còn được gặp gỡ học hỏi kinh nghiệm các nữ ĐBQH Khóa XI; tổ chức để các nữ ứng cử viên giao lưu với cử tri...

Đối với các hoạt động liên quan đến cử tri là hội viên và phụ nữ, Hội LHPN tập trung tuyên truyền vận động về ý nghĩa của cuộc bầu cử, vận động cán bộ, hội viên học tập luật bầu cử, động viên phụ nữ tích cực đi bỏ phiếu đầy đủ, đúng giờ... tuyên truyền, vận động cho nữ ứng cử viên theo luật định. Tại chi hội đã tổ chức sinh hoạt hội viên để tìm hiểu tiểu sử các nữ ứng cử viên, hướng dẫn nguyên tắc, thể lệ bầu cử. Đồng thời động viên hội viên tích cực tham gia các cuộc họp tại thôn, tổ dân cư, các cuộc mạn đàm tiểu sử ứng cử viên, tiếp xúc cử tri và hăng hái đóng góp ý kiến tại các cuộc họp này nhằm chọn những người có đức, có tài ra ứng cử.

Hội LHPN các cấp đã thực hiện khá tốt trách nhiệm của mình trong công tác bầu cử như thảo luận về cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử, giới thiệu cán bộ nữ đủ tiêu chuẩn tham gia ứng cử đại biểu HĐND các cấp, bồi dưỡng ứng cử viên và tiếp xúc cử tri. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả đạt được ở các cấp còn có sự khác nhau. Nhìn chung, công tác cử tri thường được thực hiện với chất lượng cao hơn so với công tác ứng cử viên. Đây là vấn đề đang đặt ra, đòi hỏi cần tiếp tục nâng cao hiệu quả của công tác giới thiệu nhân sự nữ, mở rộng diện và tăng chất lượng công tác bồi dưỡng ứng cử viên và đặc biệt là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Do nguồn lực ở từng cấp Hội có hạn, rõ ràng cần xác định các nhiệm vụ trọng tâm trong từng giai đoạn của công tác bầu cử để có thể huy động sự nỗ lực cao nhất nhằm nâng cao chất lượng của từng hoạt động.

Chủ động giới thiệu nguồn cán bộ nữ tham gia ứng cử ĐBQH và HĐND các cấp

Nhận thức được vai trò của MTTQ Việt Nam trong bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp, Hội đã tham gia bổ sung vào báo cáo của Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ 7 (2010) về nội dung bình đẳng giới trong bầu cử. Đảng Đoàn Hội LHPN đã có kế hoạch sẽ làm việc với MTTQ về tỷ lệ nữ và một số vấn đề liên quan đến công tác bầu cử sắp tới. Cụ thể, Hội đã tổ chức nghiên cứu, hoàn thiện báo cáo “các yếu tố ảnh hưởng tới tỷ lệ nữ tham gia cơ quan dân cử các cấp” tại 4 tỉnh để từ đó xác định được các yếu tố tác động đến tỷ lệ nữ tham gia QH, HĐND; xác định trách nhiệm của Hội LHPN các cấp trong tham mưu, đề xuất với Đảng trong tổ chức thực hiện các hoạt động hỗ trợ nữ ứng cử viên.

Kết quả nghiên cứu sơ bộ cho thấy, tỷ lệ nữ được giới thiệu tham gia ứng cử ĐBQH Khóa XII (hiệp thương lần 3) ở địa phương đạt mức khá (khoảng 38%) nhưng ở Trung ương đạt tỷ lệ rất thấp (chỉ đạt 10,3%). Tỷ lệ nữ ứng cử tại Hội nghị hiệp thương lần thứ 2 và lần 3 của các tỉnh có sự khác biệt lớn. Có tỉnh đạt tỷ lệ 75% (Đà Nẵng, Điện Biên – cả 2 tỉnh này mỗi tỉnh có 2 ĐBQH nữ), có tỉnh đạt tỷ lệ rất thấp (Cà Mau 15,4%; Cần Thơ, Quảng Ninh, Sóc Trăng 18,1%). Kiên Giang, Hải Phòng, Quảng Bình đều có 4 ứng cử viên nữ, Phú Thọ 3 ứng cử viên nhưng tỷ lệ trúng cử rất khác nhau. Trong khi Phú Thọ 2/3 nữ trúng cử thì Kiên Giang tỷ lệ trúng cử là 2/4, còn Hải Phòng và Quảng Bình tỷ lệ trúng cử chỉ là 1/4.

Để tăng tỷ lệ nữ ĐBQH cần xem xét các yếu tố: chất lượng công tác giới thiệu nhân sự; công tác tuyên truyền trong bầu cử; việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác bầu cử (nữ thường “gánh” nhiều cơ cấu hoặc sắp xếp ứng cử viên nữ trong cùng danh sách với các ứng cử viên nam cùng lĩnh vực công tác nhưng lại có chức vụ cao hơn...).

Về phía Hội, đã chỉ đạo các cấp Hội tích cực, chủ động phát hiện, chuẩn bị nguồn nhân sự đủ điều kiện ở các cấp các ngành để giới thiệu nhân sự tham gia ứng cử. Trong đó chú ý nguồn là nhân sỹ trí thức, nữ trẻ có triển vọng, nữ ĐBQH Khóa XII tái cử... Riêng Trung ương Hội LHPN Việt Nam chuẩn bị cả nguồn cán bộ Hội bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện để giới thiệu. Phối hợp tổ chức làm việc tuyên truyền vận động cử tri (nam và nữ) đi bầu cử. Tập trung xây dựng tài liệu về nội dung nêu bật vai trò, vị trí và những đóng góp của phụ nữ vào công cuộc phát triển đất nước. Vận động 100% cử tri nữ đi bầu cử. Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Ủy ban Vì sự tiến bộ phụ nữ và các bên liên quan tập huấn cho đội ngũ nữ ứng cử viên lần đầu. Chú trọng tập huấn các kỹ năng tăng cường trao đổi với các ĐBQH có kinh nghiệm trong hoạt động QH. Phối hợp tham mưu đề xuất để có quy định đại diện của Hội LHPN được tham gia vào các cơ quan bầu cử; lồng ghép giới trong các văn bản hướng dẫn bầu cử.

Kiến nghị

Hiện nay, văn bản pháp lý liên quan đến bầu cử ĐBQH Khóa XIII đã có quy định số lượng thích đáng đại biểu nữ song lại chưa có văn bản hướng dẫn nên dễ gây ra những cách hiểu không thống nhất hoặc áp dụng một cách hình thức. Thực tế cho thấy, chưa có quy định rõ ràng về việc Hội LHPN tham gia vào các tổ chức bầu cử. Tại cấp tỉnh, Ủy ban bầu cử ĐBQH theo luật định từ 7 đến 11 người, gồm Chủ tịch, các Phó chủ tịch, Thư ký và các ủy viên là đại diện Thường trực HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ cùng cấp và một số cơ quan, tổ chức hữu quan. Trong cơ cấu này, có thể hiểu là không nhất thiết có đại diện lãnh đạo Hội LHPN, tức là một số địa phương có thể có đại diện lãnh đạo Hội LHPN một số địa phương khác thì không. Trong trường hợp Hội LHPN không được tham gia vào Ủy ban bầu cử thì đại diện lãnh đạo Hội LHPN không có cơ hội để tham gia vào việc xem xét hồ sơ của ứng cử viên; không được tham gia ý kiến trực tiếp vào công tác “chỉ đạo thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền và vận động bầu cử ở địa phương” - một trong những hoạt động có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả bầu cử nói chung và nữ ứng cử viên nói riêng. Năng lực đội ngũ cán bộ Hội còn hạn chế đã ảnh hưởng lớn đến chất lượng tham mưu giới thiệu nguồn

Thiếu nguồn lực (thời gian, nhân lực, kinh phí) là một trở ngại rất lớn đối với việc tham gia có hiệu quả vào công tác bầu cử của Hội LHPN. Kinh phí được cấp cho hoạt động bồi dưỡng năng lực cho nữ ứng cử viên chưa có, kinh phí kết hợp thường không đủ để tổ chức một cách rộng khắp, với chất lượng và hiệu quả cao như mong muốn.

Khó khăn đặt ra hiện nay đối với các cấp hội trong việc tham mưu là cán bộ nữ hầu hết ở vị trí phó, trong khi cơ cấu tham gia QH và đại biểu HĐND thường là đầu ngành. Số lượng cán bộ nữ đứng đầu các ngành rất ít, nên để bảo đảm tỷ lệ nữ - thường gắn thêm cơ cấu khác cho đủ nữ vì vậy đã ảnh hưởng đến khả năng trúng cử của nữ ứng cử viên.

Hội LHPN Việt Nam đề nghị, tại các văn bản hướng dẫn bầu cử, cần có những quy định bảo đảm không có sự chênh lệch quá lớn về số lượng nam nữ ứng cử viên. Có đại diện của Hội tham gia các Hội nghị hiệp thương và thành phần của các tổ chức bầu cử, gồm Hội đồng bầu cử, Ủy ban bầu cử, Ban bầu cử và Tổ bầu cử.

Đề nghị QH bảo đảm lồng ghép giới trong các văn bản hướng dẫn bầu cử, hạn chế tối đa những vấn đề nhạy cảm, dễ gây hiểu nhầm hoặc dễ gây thiệt thòi, bất lợi cho phụ nữ (ví dụ, với tiêu chuẩn ĐBQH cần hướng dẫn rõ ràng tiêu chuẩn “có điều kiện tham gia hoạt động QH” (văn bản hướng dẫn bầu cử). Với tiêu chí này, nếu không có hướng dẫn cụ thể sẽ rất dễ dẫn đến việc cứng nhắc hoặc cố tình hiểu sai văn bản trong trường hợp nữ ứng cử viên đang mang thai hoặc đang trong giai đoạn nuôi con nhỏ.

Bên cạnh đó, cũng cần quy định cụ thể về tỷ lệ nữ ứng cử viên tại các cơ quan Trung ương. Lãnh đạo các cấp cần quan tâm xác định và chỉ đạo thực hiện các chỉ tiêu phù hợp ở từng địa bàn về tỷ lệ nữ tham gia các cơ quan dân cử. Trong công tác chỉ đạo và thực hiện bầu cử cần khắc phục việc giao cho nhân sự nữ nhiều cơ cấu, đặc biệt là cơ cấu trẻ. Để bảo đảm sự công bằng, cơ cấu trẻ, hoặc các cơ cấu kết hợp khác cần được phân bổ đều cho cả ứng cử viên nam và nữ.

Việc được giới thiệu tham gia ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND gắn liền với việc tham gia vào vị trí quản lý lãnh đạo của phụ nữ trong các cơ quan, tổ chức ở các cấp, các ngành. Vì vậy, để tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia QH cần có chính sách tốt trong việc đào tạo, quy hoạch, bồi dưỡng nhằm tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia lãnh đạo quản lý. Trong đó, công tác tạo nguồn cán bộ lãnh đạo nữ cần đặt trong Chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia, với việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dài hạn. Tăng cường công tác đào tạo cán bộ làm công tác bình đẳng giới, tăng cường các biện pháp nâng cao nhận thức về trách nhiệm thực hiện bình đẳng giới.

Cần có các hình thức biểu dương các tỉnh, thành, bộ, ngành làm tốt, nhắc nhở những nơi làm chưa tốt về công tác cán bộ nữ nói chung, nhân sự nữ tham gia QH, HĐND nói riêng.

Hội LHPN các cấp, cán bộ, đảng viên nữ có trách nhiệm chủ động, tích cực tham mưu, giới thiệu, tạo nguồn cán bộ nữ và giới thiệu quần chúng là phụ nữ ưu tú cho Đảng...

Đề xuất xây dựng bổ sung, sửa đổi chính sách pháp luật đối với phụ nữ. Tham gia xây dựng và phản biện xã hội đối với những dự thảo chính sách, pháp luật có liên quan đến phụ nữ, bình đẳng giới.

Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về giới và ý thức trách nhiệm thực hiện bình đẳng giới. Tham gia phổ biến, giáo dục tư vấn pháp luật, truyền thông về bình đẳng giới, vận động phụ nữ chấp hành pháp luật.

Giám sát, tham gia các hoạt động kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến phụ nữ và bình đẳng giới.

Hội LHPN Việt Nam với tư cách là thành viên của Mặt trận Tổ quốc và là một tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên phụ nữ tham gia thông qua cơ chế cụ thể, với các nhiệm vụ và hoạt động cụ thể. Cơ chế này thể hiện ở việc: tham gia và đóng góp ý kiến tại các cuộc họp, hội nghị hiệp thương do Ủy ban MTTQ cùng cấp tổ chức và triển khai các công việc cụ thể được phân công với tư cách là thành viên hội đồng bầu cử; các hoạt động cụ thể được thể hiện với tư cách là người đại diện cho đông đảo hội viên phụ nữ, nhằm tăng cường tỷ lệ và chất lượng nữ đại biểu dân cử.

Nguyễn Thị Thanh Hòa
Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang