CHÍNH TRỊ
Cập nhật 14:06 | 23/09/2017 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Thảo luận về dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt

11:45 | 11/09/2017
Sáng 11.9, dưới sự chủ trì của Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, UBTVQH đã khai mạc Phiên họp thứ 14.

Phát biểu khai mạc Phiên họp, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, tại phiên họp lần này, UBTVQH sẽ xem xét cho ý kiến một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của 3 dự án Luật: Dự án Luật Quy hoạch; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng; dự án Luật Quản lý nợ công (sửa đổi). Các thành viên UBTVQH cũng sẽ thảo luận các dự án Luật dự kiến trình QH cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ 4 tới, gồm: Dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; dự án Luật An ninh mạng; dự án Luật Cạnh tranh (sửa đổi); dự án Luật Đo đạc và bản đồ; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao; dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi).

Tại phiên họp, UBTVQH cũng sẽ cho ý kiến về kế hoạch kiểm toán năm 2018 của Kiểm toán Nhà nước; báo cáo của Chính phủ việc thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới; giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với cá nhân, tổ chức khai thác, nuôi trồng, chế biến hải sản trong phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh”. UBTVQH cũng sẽ cho ý kiến về các báo cáo công tác của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao; các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác thi hành án và công tác phòng, chống tham nhũng năm 2017 cùng nhiều nội dung quan trọng khác.


Toàn cảnh Phiên họp thứ 14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội  Ảnh: Lâm Hiển 

Mạnh dạn cho phép thực hiện các chính sách mới, đột phá

Tiếp đó, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.

Trình bày Tờ trình về dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nêu rõ, dự án Luật sẽ áp dụng tại một số khu vực có ranh giới địa lý xác định nên cần mạnh dạn cho phép thực hiện các chính sách mới, đột phá và đặc biệt về KT - XH. Các chính sách này cần được quy định với mức ưu đãi cao hơn và thuận lợi hơn so với quy định của các luật hiện hành áp dụng cho các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghiệp cao, không trái với Hiến pháp và các cam kết quốc tế của Việt Nam, bảo đảm vượt trội và cạnh tranh với khu vực và quốc tế.

Mô hình tổ chức chính quyền địa phương được xây dựng tại dự thảo Luật bảo đảm tính đột phá, khác biệt, phù hợp với đặc điểm của đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, nhưng phải bảo đảm giữ vững vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng; giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; bảo đảm quốc phòng, an ninh; ổn định và phát triển toàn diện về các mặt chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường. Chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt phải có bộ máy quản lý hành chính tinh gọn; có thẩm quyền phù hợp, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện quản lý đa ngành, đa lĩnh vực và điều hành các mặt hoạt động của đơn vị đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; được áp dụng thủ tục hành chính thuận lợi, đáp ứng được yêu cầu của nhà đầu tư, tổ chức và cá nhân theo chuẩn mực quốc tế…

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Thường trực Ủy ban Pháp luật tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Thường trực Ủy ban Pháp luật đề nghị, cơ quan soạn thảo làm rõ hơn một số nội dung, cụ thể, ở nước ta hiện đang tồn tại các mô hình khu kinh tế khác nhau. Về cơ bản, các mô hình khu kinh tế này khi thành lập đều được hưởng nhiều ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai… Đề nghị đánh giá kỹ hơn hiệu quả của việc thực hiện các chính sách ưu đãi đối với các mô hình này trong thời gian vừa qua, từ đó làm rõ hơn cơ sở thực tiễn của việc quy định các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.

Đáng lưu ý, một trong những yếu tố quyết định sự thành công của đơn vị đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt là có sự hỗ trợ ban đầu của Chính phủ để đầu tư các công trình kết cấu hạ tầng quan trọng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là một trong những khó khăn chủ yếu dẫn đến các mô hình khu kinh tế hiện nay chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Vì vậy, đề nghị đánh giá cụ thể hơn về khả năng hỗ trợ của Trung ương đối với đơn vị đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt để bảo đảm sự thành công của mô hình này…

Trao quyền đi đôi với minh bạch trách nhiệm

Nhất trí cao với nội dung thẩm tra của Ủy ban Pháp luật, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, Phó Chủ tịch QH Đỗ Bá Tỵ, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Võ Trọng Việt đều nhấn mạnh, dự thảo Luật có thể tạo đột phá, nổi trội về kinh tế, thương mại, nhưng phải lấy nguyên tắc ổn định về quốc phòng - an ninh, toàn vẹn lãnh thổ là cái cốt. Bởi lẽ, 3 đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt là Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc như dự thảo đều là những khu trọng yếu, đặc biệt quan trọng về quốc phòng - an ninh.

Đối với 3 đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, dự thảo Luật đề xuất xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương theo hướng không tổ chức cấp chính quyền địa phương (không tổ chức HĐND và UBND). Tại các đơn vị này, chính quyền địa phương là Trưởng đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, là người có thẩm quyền quyết định và tổ chức thực hiện toàn bộ các hoạt động hành chính, kinh tế - xã hội trên địa bàn. Trưởng đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, các cơ quan khác của Nhà nước ở đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt chịu sự giám sát của Đoàn ĐBQH tỉnh và của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao tại đơn vị. Phó Chủ tịch QH Đỗ Bá Tỵ, Chủ nhiệm Ủy ban - Tài chính Ngân sách Nguyễn Đức Hải đồng tình với quan điểm này.

Một số Ủy viên UBTVQH đề nghị, giao quyền đặc biệt nhưng cơ chế kiểm soát cũng phải đặc biệt. Và giao quyền cho Trưởng đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt không được trái với Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Võ Trọng Việt cho rằng, trao quyền nhưng phải minh bạch, quy định rõ Trưởng đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt được làm gì, không được làm gì, không để tình trạng một tay che thấu trời. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đề nghị, ở đâu có quyền lực, ở đó phải có sự giám sát, nếu không có vai trò giám sát của HĐND, cần nghiên cứu một cơ chế giám sát riêng cho đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và cơ chế giám sát này phải phù hợp với Hiến pháp.

Xét về cơ chế tài chính, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải đề xuất, ưu đãi của dự thảo Luật là xin cơ chế, chứ không xin ngân sách. Ở thời điểm đầu, ngân sách nhà nước có thể hỗ trợ đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Nhưng sau này, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt phải từ cơ chế tạo ra tiền, tạo ra ngân sách, tự quyết ngân sách của mình và đóng góp cho ngân sách nhà nước.

H.Ngọc
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang