XÃ HỘI
Cập nhật 19:17 | 23/10/2019 (GMT+7)
.
Tọa đàm Dân số và phát triển: Cơ hội và thách thức mới

Tuổi thọ tăng nhưng chất lượng giảm

20:34 | 13/06/2019
10 năm qua, công tác dân số đã bảo đảm cho đất nước có cơ cấu dân số hợp lý để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế. Tuy nhiên, đến giai đoạn này, chúng ta đã bắt đầu nhận thấy những vấn đề bất cập bộc lộ: chất lượng dân số, cơ cấu dân số, sự phân bổ dân số giữa các vùng miền, giữa đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, vùng sâu vùng xa, đối với đô thị và các khu vực khác...

Nghị quyết 21-NQ/TW 2017 về công tác dân số trong tình hình mới đã yêu cầu chuyển quá trình từ DS - KHHGĐ sang dân số phát triển. Điều này khẳng định công tác về dân số phải được thay đổi theo chất lượng cơ cấu, quy mô dân số hợp lý để chuẩn bị cho quá trình dân số Việt Nam chuyển từ dân số vàng sang quá trình già hóa dân số. Quan trọng hơn, chúng ta phát triển dân số tốt nhưng chất lượng dân số của chúng ta hiện nay lại có vấn đề. Hiện nay tuổi thọ bình quân của nam  ở nước ta là 72,1 tuổi; nữ là 82,3 tuổi; bình quân tuổi thọ là 76,6. Tuổi thọ này cao hơn so với thế giới, tuy nhiên theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, mỗi người già ở Việt Nam đang phải mang trong mình 3 loại bệnh. Điều này cho thấy, tuổi thọ bình quân của người dân tăng nhưng số năm sống khỏe mạnh thấp.

Bên cạnh đó, chúng ta phải có cuộc cách mạng để làm sao chúng ta phải thay đổi vóc dáng, chiều cao, cân nặng, trí tuệ… Nghị quyết 21-NQ/TW chuyển dịch cơ cấu dân số chính là để đáp ứng yêu cầu mới về phát triển dân số của đất nước. Điều này sẽ giúp chúng ta đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực, cung cấp cho thị trường lao động, đáp ứng quá trình CNH-HĐH, và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Tốc độ tăng dân số ở nước ta có những vùng tăng rất cao, và có những dân tộc có nguy cơ suy giảm dân số. Tôi được biết, dân số của dân tộc Đan Lai ở Kon tum chỉ có mấy nghìn nhân khẩu, có dân tộc chỉ có mấy trăm người… Việc suy giảm dân số như vậy rất nguy hiểm.Trong khi đó, có những vùng phát triển, dân số tăng rất nhanh.Thách thức lớn đối với chúng ta là chênh lệch mức sinh giữa các khu vực, giữa các vùng, là bước cản cho sự phát triển dân số của chúng ta.

Bên cạnh đó, vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh khi có khoảng 112 bé trai sinh ra/ 100 bé gái. Điều này sẽ tác động sau 20 năm sau, chúng ta sẽ thiếu cơ cấu về dân số và dẫn đến vấn đề kết hôn và xây dựng gia đình của lớp thanh niên này.Vì vậy, đòi hỏi chúng ta phải giải bài toán này sớm mới đáp ứng trong tương lai.Thứ ba, đó là già hóa dân số. Cách đây 5 năm, những người từ 15 tuổi trở lên bước vào tuổi lao động từ có 1-1,2 triệu, nhưng đến năm 2019 chỉ còn khoảng 400.000 người ở độ tuổi này bước vào độ tuổi lao động. Đến năm 2035, dân số của chúng ta khoảng cứ 4 người thì có 1 người già, và tỷ lệ phụ thuộc của chúng ta sẽ tăng khoảng 44%.

Tôi nghĩ rằng, nếu chúng ta muốn thực hiện tốt Nghị quyết 21-NQ/TW chuyển từ DS - KHHGĐ sang dân số và phát triển, để đạt được mục tiêu chất lượng, cơ cấu dân số đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nước, thì phải sớm nghiên cứu để ban hành Luật Dân số để đáp ứng yêu cầu. Chúng tôi chờ đợi và sẽ tham gia cùng với Chính phủ để trình được dự thảo luật này lên Quốc hội. Có như vậy, chúng ta mới bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước về dân số.

Bùi Sỹ Lợi - Phó chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang