XÃ HỘI
Cập nhật 19:06 | 19/11/2018 (GMT+7)
.
Tọa đàm "Cho vay mua nhà ở xã hội – hiện thực hóa ước mơ an cư lạc nghiệp"

Thực thi khó khăn bởi còn nhiều bất cập trong chính sách và ngân sách

17:47 | 09/11/2018
Thủ tục đất làm nhà, đền bù giải phóng mặt bằng và bàn giao đất sạch khó khăn; chính sách ưu đãi thấp, không thu hút được nhà đầu tư; thiếu chiến lược nhà ở cụ thể; thiếu sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương... là những nguyên nhân khiến chính sách phát triển quản lý nhà ở xã hội dù có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, hợp lòng dân nhưng vẫn khó khăn trong thực thi.

Điểm đầu tiên phải khẳng định, chính sách phát triển quản lý nhà ở xã hội có ý nghĩa hết sức nhân văn. Nếu chính sách này đi vào cuộc sống sẽ có tác động tích cực và có ý nghĩa vô cùng quan trọng với những người có thu nhập thấp, chính là cơ hội để cho người dân có nhà ở để đảm bảo cuộc sống. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về vấn đề này đã được thể hiện rất rõ.

Thứ nhất, Đảng, Nhà nước đã xác định 5 dịch vụ xã hội cơ bản tối thiểu bao gồm: nhà ở, y tế, giáo dục, nước sạch, thông tin và thông tin truyền thông. Như vây, nhà ở được xác định là yếu tố rất cơ bản. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng từng nhấn mạnh, đảm bảo nhà ở cho người dân cũng chính là một trụ cột quan trọng của chính sách an sinh xã hội. Đó cũng là quan điểm của Nhà nước ta đối với vấn đề nhà ở cho người dân, trong đó có người thu nhập thấp.

Thứ hai, trong Hiến pháp Khoản 3 Điều 59 đã xác định rất rõ vấn đề đảm bảo nhà ở cho người dân. Đây là một hiến định được quy định trong Hiến pháp. Luật Nhà ở năm 2015 đã khẳng định ở Mục 1 chương IV là chính sách nhà ở xã hội cho người dân. 

Chúng ta thấy rằng, rõ ràng quan điểm của Đảng, Hiến pháp và Luật pháp đã khẳng định nhà ở cho người dân là cực kỳ quan trọng. Vậy vấn đề cần bàn sâu, nội dung cần tháo gỡ chính là vấn đề chính sách, tạo cơ hội cho người thu nhập thấp được mua nhà ở, được ưu đãi chính sách nhà ở. Người thu nhập thấp bao gồm người dân, công nhân các khu công nghiệp, người lao động có thu nhập thấp đều phải được hưởng lợi từ chính sách, cân đối nguồn lực để đảm bảo vấn đề nhà ở ở cho người có thu nhập thấp.


Ông Bùi Sĩ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội

Câu hỏi đặt ra là tại sao chính sách rất cần thiết, rất nhân văn và rất hợp lòng dân nhưng vẫn khó khăn để thực thi? Qua giám sát chúng tôi rút ra 4 vấn đề:

Thứ nhất, thủ tục đất làm nhà rất khó khăn. Trong đất đai, vấn đề chuyển đổi đất, đất thổ cư, đất bao canh, thủ tục chuyển quyền sở hữu đất cũng rất khó khăn. Hiện nay, cấp quyền sử dụng đất cho đồng bảo dân tộc thiểu số chỉ hơn 10%; giao đất, giao rừng cho đồng bảo miền núi, đồng bảo dân tộc thiểu số cũng chỉ mới 11%. Tôi rất lưu ý vấn đề này khi giám sát Nghị quyết 76/2014/QH13 của Quốc hội về đẩy mạnh thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020.

Thứ hai, đền bù giải phóng mặt bằng và bàn giao đất sạch rất khó khăn. Hầu hết các tỉnh từ TP Hồ Chí Minh, Thái Nguyên, Bình Dương… rất vất vả để có quỹ đất sạch giao cho các chủ đầu tư.

Thứ ba, là ưu đãi của nhà đầu tư. Ưu đãi đã không cao nhưng lại quy định cho họ làm nhà, lợi nhuận thu được từ cái này không quá 10%, tức là không hấp dẫn. Làm sao nhà đầu tư vào cuộc? Chính sách ưu đãi cho vay, mức vay, lãi suất, thời hạn vay cho người nghèo, người thu nhập thấp mà chúng ta để 4,8%/năm là cực kỳ khó khăn. Câu chuyện cuối cùng mà chúng ta bàn là nguồn vốn và cách thức xử lý nguồn vốn như thế nào.

Thứ tư, đất nước chúng ta không còn cơ chế “cho không” và giải ngân vốn không có điều kiện mà tất cả nguồn vốn này có điều kiện. Chúng ta giảm được cái “cho không” thì chúng ta phải biến nguồn lực của chương trình mục tiêu quốc gia bền vững này vào chương trình cho vay, kể cả lãi suất thấp thì nguồn vốn của chúng ta vẫn còn tồn tại, và đó chính là quỹ của chúng ta. Tôi cho rằng điểm này cần lưu ý.

Hiện nay một số chính sách cho đồng bào dân tộc miền núi, chính sách giảm nghèo có nhưng không có ngân sách. Vậy chính sách đi liền với ngân sách thì phải như thế nào? Đầu tiên, phải rà soát lại hệ thống chính sách của chúng ta đối với nhà ở cho thu nhập thấp và nhà ở xã hội. Chính sách phải gắn liền với thực tiễn đời sống. Từ thực tiễn cơ sở chúng ta đánh giá quá trình xây dựng chính sách. Chính sách phải có tính hấp dẫn, thông thoáng, thủ tục phải gọn nhẹ và thuận lợi, hấp dẫn thì mới có tính thu hút, khả thi. Đó là về mặt chính sách.

Ông Bùi Sĩ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội
Thiên Di lược ghi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang