XÃ HỘI
Cập nhật 23:41 | 19/09/2019 (GMT+7)
.

CPTPP và yêu cầu hoàn thiện pháp lý

18:49 | 20/11/2018
Với 100% ý kiến tán thành, Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới đã chính thức được QH phê chuẩn tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội Khóa XIV. Đây là quyết định quan trọng, thể hiện sự chủ động cam kết, hội nhập cũng như khẳng định vai trò, vị trí của nước ta trong khu vực và thế giới. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong nước và quốc tế dự Hội thảo Cam kết lao động trong Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP), để đón làn sóng tích cực từ CPTPP, Việt Nam cần chuẩn bị nhiều yếu tố trong đó sửa Luật Lao động là một việc cấp thiết.

“Ít nhất sẽ có 17 nghìn việc làm mỗi năm!”

Đó là nhận định của Viện trưởng Viện Khoa học, Lao động và Xã hội (Bộ LĐ,TB và XH) Đào Quang Vinh tại Hội thảo Cam kết lao động trong CPTPP vừa tổ chức mới đây. Theo đó, dưới góc độ lao động xã hội thì đây là cơ hội thứ nhất mà CPTPP mang lại. Thậm chí, số việc làm sẽ là 20 nghìn mỗi năm nếu lao động Việt Nam bảo đảm đáp ứng được yêu cầu của hội nhập về kỹ năng tay nghề, ngoại ngữ, kỷ luật lao động… Ông Vinh cho biết, những lĩnh vực sẽ sử dụng nhiều lao động nhất bao gồm dệt may, giầy dép, gỗ và điện tử. Ngoài ra, chất lượng lao động do tác động của hiệp định cũng dần được cải thiện.


Nếu thiếu kỹ năng nghề, ngoại ngữ, lao động Việt Nam sẽ khó hội nhập trong TPTPP. 
Ảnh: Đức Kiên

Xét dưới góc độ kinh tế, CPTPP cũng sẽ tạo ra một khu vực tự do thương mại thuộc hàng lớn nhất trên thế giới, với thị trường lên tới 500 triệu dân và GDP khoảng 10.000 tỷ USD, chiếm 13,5% GDP toàn cầu và chiếm 15% tổng thương mại toàn cầu. Điều này giúp Việt Nam sẽ có thêm cơ hội xuất khẩu hàng hoá sang 10 thị trường trong hiệp định khi các loại thuế được cắt giảm hoặc bỏ.

Bên cạnh những cơ hội trên, việc gia nhập CPTPP cũng sẽ đặt ra những thách thức cho các quốc gia trong đó có Việt Nam về lao động và công đoàn. Chẳng hạn, nội dung và cam kết lao động sẽ rộng hơn, mức độ tuân thủ cũng phải cao hơn. Đối với Việt Nam, đó là những bất cập về tay nghề, trình độ, kỹ năng của lao động Việt Nam không đồng đều, đa số lao động chưa qua đào tạo. Trong khi đó, người sử dụng lao động cũng phải đối mặt nhiều áp lực về áp dụng khoa học công nghệ, tự động hóa và thực hiện các cam kết trả lương, đóng BHXH cho người lao động… CPTPP cũng đặt ra thách thức về lao động. Bởi thế, việc luật hóa các tiêu chuẩn lao động quốc tế trong hệ thống pháp luật  quốc gia,; sức ép của cơ chế giám sát trong đó có các cơ chế giám sát thực hiện các công ước quốc tế của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và điều kiện thực hiện các thiết chế để thực hiện các Hiệp định. Lúc này, cạnh tranh tăng lên có thể sẽ kéo theo khả năng thất nghiệp trong một bộ phận lao động.

Cần từ 3-5 năm hoàn thiện pháp lý

Ngày 28.6.2018, Mexico trở thành quốc gia đầu tiên hoàn thành thủ tục phê chuẩn trong nước của CPTPP. Tiếp đó là Nhật Bản, Singapore, Úc, New Zealand, Canada. Vào ngày 12.11.2018, Quốc hội Việt Nam đã thông qua nghị quyết phê chuẩn CPTPP và trở thành nước thứ 7 tham gia CPTPP.

Để tận dụng được các lợi ích, vượt qua những khó khăn, thách thức, và nắm bắt cơ hội phát triển bền vững từ CPTPP, các chuyên gia dự Hội thảo khuyến cáo Việt Nam cần cải cách thể chế, nâng cao khả năng cạnh tranh, đặc biệt là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Từ góc độ của nhà lập pháp và có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực lao động xã hội, Phó chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội TS Bùi Sỹ Lợi cho biết, để triển khai các cam kết về lao động và công đoàn trong Hiệp định CPTPP, Việt Nam cần hoàn thiện các tiêu chuẩn lao động với một số nội dung sau: Đảm bảo quyền của người lao động được tự do thành lập và gia nhập tổ chức của người lao nhưng phải tuân thủ pháp luật; bảo đảm tổ chức của người lao động được tự chủ trong quản lý các vấn đề của mình; lựa chọn cán bộ cho tổ chức của người lao động; can thiệp vào hoạt động tổ chức; bảo đảm sự tương thích, thống nhất với các luật khác. Hay các nội dung về phạm vi đình công, lao động cưỡng bức, phân biệt đối xử.

Đối với lĩnh vực quan hệ lao động, công đoàn, ông Bùi Sỹ Lợi cho rằng, Luật cần xem xét đến các nội dung về quyền tự do liên kết; bộ máy thực thi về quan hệ lao động và bộ máy thực thi chung về cam kết lao động trong CPTPP.

Những vấn đề nêu trên cũng là những nội dung được các đại biểu tham dự Hội thảo tán thành. Ông Nguyễn Mạnh Cường, nguyên Trưởng nhóm đàm phán về lao động, thành viên đàm phán Chính phủ trong CPTPP nhấn mạnh, Chương Lao động của CPTPP bao gồm những cam kết chung. Trong CPTPP, Việt Nam cam kết cho phép người lao động được quyền thành lập tổ chức đại diện tại DN. Tổ chức này sau khi tự thành lập có hai sự lựa chọn, một là tự nguyện tham gia vào hệ thống Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; hai là đăng ký với Bộ LĐ,TB và XH để được phép hoạt động độc lập. Tuy nhiên, các hoạt động này chỉ thuần túy với tư cách là tổ chức đại diện cho người lao động để thực hiện chức năng đại diện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động tại DN đó như: Đối thoại, thương lượng với người sử dụng lao động. Nếu xảy ra tranh chấp thì họ có thể đại diện nhằm giải quyết và tổ chức đình công theo luật pháp quy định.

“Hiện chúng ta đang trong quá trình sửa đổi Bộ luật Lao động. Song, các nội dung cần điều chỉnh trong Luật cũng như các quy định pháp luật đi kèm, cần có lộ trình từ 3-5 năm.” Phó Vụ trưởng Vụ pháp chế, Bộ LĐ,TB và XH Nguyễn Văn Bình cho hay.

Thái Bình
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
10:49 17/09/2019
Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Đồng Nai tiến hành chi trả lương cho hơn 1.900 công nhân có chủ doanh nghiệp người Hàn Quốc bỏ trốn để lại khoản nợ lương, bảo hiểm xã hội hàng chục tỷ đồng vào thời điểm Tết Nguyên đán 2018.
Quay trở lại đầu trang