XÃ HỘI
Cập nhật 00:02 | 16/11/2019 (GMT+7)
.
Bảo hiểm xã hội trong quy trình tố tụng

Chưa rõ vai trò

08:49 | 31/01/2019
Chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, có tác động tới mọi lĩnh vực của đời sống. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện thời gian qua cho thấy tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), BHYT đang diễn ra dưới nhiều hình thức, nhiều mức độ khác nhau với chiều hướng gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp.

Chế tài chưa đủ mạnh

Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 được QH Khóa XIII thông qua tại Kỳ họp thứ Tám, đã tạo hành lang pháp lý quan trọng trong việc giao cho cơ quan BHXH thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHTN, BHYT. Sau gần 03 năm tổ chức thực hiện, có thể thấy việc, giao chức năng thanh tra chuyên ngành cho BHXH, đã tạo những chuyển biến quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT. Cụ thể, theo thống kê của Vụ Thanh tra - Kiểm tra, BHXH Việt Nam tính đến ngày 15.12.2018, toàn ngành BHXH đã tiến hành thanh tra, kiểm tra tại 22.364 đơn vị. Qua đó, đã phát hiện 44.460 lao động thuộc đối tượng phải tham gia BHXH, BHTN, BHYT nhưng chưa tham gia, hoặc đóng thiếu thời gian với số tiền phải truy đóng (bao gồm cả lãi) là 125.331,2 triệu đồng; 47.393 lao động tham gia thiếu mức quy định với số tiền phải truy đóng (bao gồm cả lãi) là 53.318,6 triệu đồng. Tổng số tiền các đơn vị được thanh tra nợ (bao gồm cả lãi) trước khi có Quyết định là 3.542.500,5 triệu đồng; số tiền nợ đóng các đơn vị đã nộp trong và sau thời gian thanh tra là 1.907.103,6 triệu đồng (tỷ lệ thu hồi nợ đạt 53,83%). Đã ban hành 970 quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN, tổng số tiền xử phạt là 34.362,8 triệu đồng; trong đó, đã thu 8.018,6 triệu đồng.

Đối với công tác kiểm tra công tác chi chế độ BHXH, trong năm 2018 Vụ Thanh tra - Kiểm tra đã yêu cầu thu hồi về quỹ BHXH số tiền 11.505,9 triệu  đồng do người lao động tại đơn vị hưởng chế độ BHXH không đúng quy định; 7.212,7 triệu  đồng số tiền hưởng BHTN không đúng quy định; yêu cầu thu hồi về quỹ BHYT số tiền 158.953 triệu đồng chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT không đúng quy định. Mặc dù đạt được kết quả trên, tuy nhiên đại diện Vụ Thanh tra - Kiểm tra cho biết, so với số vụ vi phạm về chính sách BHXH, BHYT, BHTN vẫn còn khá khiêm tốn. Lý do dù các quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT còn chưa đầy đủ dẫn đến một số hành vi vi phạm chưa có quy định để xử lý. Thẩm quyền của tổ chức BHXH về một số hành vi sai phạm chưa được quy định rõ trong các văn bản quy phạm pháp luật như: Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính khi đối tượng vi phạm không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt... nên còn khó khăn trong tổ chức thực hiện.

 “Chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT chưa đủ sức răn đe, trong tổ chức thực hiện thì chưa nghiêm, chưa kiên quyết dẫn đến một số đơn vị sử dụng lao động còn coi thường pháp luật, vẫn cố tình nợ đọng kéo dài, hoặc trục lợi chính sách BHXH, BHYT; đối tượng được thanh tra kiểm tra đôi khi còn cản trở, thiếu hợp tác” - đại diện Vụ Thanh tra - Kiểm tra cho biết.

Xây dựng cơ chế phối hợp

Những quy định về tội phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT đã được quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn của cơ quan chức năng về thủ tục, hồ sơ, quy trình xử lý vi phạm. “Hoạt động thanh tra chỉ thực hiện hiệu quả trên cơ sở những quy định pháp luật đầy đủ, đồng bộ. Do đó, cần bổ sung các quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT để phù hợp với thực tế, tránh tình trạng bỏ lọt các vi phạm, do không có quy định xử lý. Đồng thời, ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết các quy định mới của Bộ luật Hình sự năm 2015” - Vụ Thanh tra - Kiểm tra đề xuất.

Cũng theo Vụ Thanh tra - Kiểm tra, BHXH Việt Nam cần xác định vai trò của cơ quan BHXH các cấp trong quy trình tố tụng các hành vi phạm tội về BHXH, BHYT, BHTN. Trong đó, phân tích làm rõ một số vấn đề quy định về tội phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN được quy định tại các Điều 214, 215, 216 của Bộ luật Hình sự như: Căn cứ, cơ sở để xác định thiệt hại do các hành vi gian lận BHXH, BHTN (quy định tại Điều 214) gây ra; cách hiểu về một số hành vi (lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống; giả mạo hồ sơ, thẻ BHYT, thẻ BHYT giả…) tại Điều 215 hay hướng dẫn cụ thể thế nào là hành vi “gian dối”, “thủ đoạn khác” được quy định tại Điều 216… Cùng với đó, đẩy mạnh thực hiện các quy chế phối hợp, đặc biệt là sự phối hợp chia sẻ thông tin giữa cơ quan BHXH với các cơ quan liên quan trong công tác phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT góp phần quan trọng trong việc bảo vệ trật tự quản lý kinh tế và trật tự, an toàn xã hội. Phối hợp với ngành ngân hàng trong việc phong tỏa tài khoản, việc quản lý, thu hồi sau khi phong tỏa; phối hợp với cơ quan thuế trong trao đổi thông tin về tổ chức và cá nhân trả thu nhập từ tiền lương tham gia đóng các khoản BHXH bắt buộc và nộp thuế để phối hợp quản lý thu các khoản BHXH, BHYT, BHTN…

Từ Thức
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
16:06 31/10/2019
Với tinh thần “thượng tôn pháp luật, đồng thuận chấp hành, chủ động sáng tạo”, là nguyên lý “thuận tự nhiên”, tạo ra không khí phấn khởi, thoải mái, vui tươi cho người lao động, anh em tự ý thức “làm hết việc chứ không chờ hết giờ”, “mình vì mọi người”… là phương châm được TS Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa Khu vực III quán triệt đến từng cán bộ trong đơn vị.
Quay trở lại đầu trang