XÃ HỘI
Cập nhật 17:23 | 17/09/2019 (GMT+7)
.
Phụ nữ tham gia phân loại, xử lý rác từ nguồn

Chính sách thiếu đồng bộ

08:30 | 18/03/2019
Phụ nữ đóng vai trò trọng yếu liên quan đến rác thải, từ sản xuất, tiêu dùng đến thu gom. Thực tế thời gian qua, tại nhiều tỉnh, thành phố, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ đã phát động và xây dựng nhiều mô hình phụ nữ chung tay thu gom, phân loại, xử lý rác thải. Tuy vậy, do chưa có chính sách cụ thể, nhiều mô hình phân loại, xử lý rác tại nguồn đã không thể đạt kết quả như mong muốn.

Thiếu phối hợp nên kém hiệu quả

Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, phụ nữ đóng vai trò trọng yếu liên quan đến rác thải, từ sản xuất, tiêu dùng đến thu gom. Vì vậy, nếu thay đổi một số khâu, công đoạn, thói quen trong thu gom, xử lý rác thải, thì phụ nữ sẽ thành người kiến tạo, chủ động góp phần vào việc xây dựng nền kinh tế xanh. Nhận thức được điều đó, thời gian qua, Hội đã thực hiện tuyên truyền, xây dựng các mô hình liên quan đến thu gom rác thải… Tuy nhiên, trong quá trình thu gom, xử lý rác thải cũng còn những vấn đề đặt ra. Ví như, khi Hội hướng dẫn chia rác thải đầu nguồn nhưng đến cuối nguồn, người thu gom lại để  lẫn nhau thì việc phân chia trở thành vô nghĩa.

Đơn cử, tại Đà Nẵng - một trong những thành phố có nhiều nỗ lực trong thực hiện sáng kiến của các cấp hội phụ nữ trong phân loại, thu gom, xử lý rác thải tại nguồn, với 1.252 chi hội phụ nữ rải khắp ở 56 xã, phường gồm hơn 100.000 hội viên, đến nay toàn thành phố đã có 946 nhóm, câu lạc bộ sống xanh làm công tác phân loại, thu gom rác thải tại nguồn. Nhờ đó, mỗi năm các cấp hội phụ nữ của thành phố thu được khoảng 2 tỷ đồng từ việc phân loại, thu gom rác thải nhựa, nylon tại nguồn. Tuy nhiên, có một nghịch lý là hiệu quả của việc thu gom, phân loại rác không cải thiện được bao nhiêu, nếu không nói vẫn ở con số 0, bởi thực tế sau thực hiện phân loại tại nguồn (2 loại rác), xe chở rác lại đổ chung vào… 1 thùng, như vậy vô hình chung rác vẫn chưa được xử lý - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Thắm cho biết.


Chi hội Phụ nữ Thành Vinh 4 tham gia thu gom túi nilon

Chia sẻ những khó khăn trong việc “tìm đầu ra” sau khi phân loại rác thải, cụ thể là những chiếc túi nylon, Chi hội trưởng Chi Hội Phụ nữ Thành Vinh 4, quận Sơn Trà, Đà Nẵng cho biết thêm: Để giảm thiểu sử dụng túi nylon, Chi hội đã triển khai mô hình thu gom lại túi nylon đã sử dụng từ các hộ gia đình. Chị em trong Hội đến từng nhà dân để thu gom, mang về rửa sạch, phân loại bán cho công ty môi trường. Tuy vậy, sau 2 tháng triển khai, mô hình này cũng phải dừng lại, vì “chúng tôi chỉ bán được những túi nylon màu trắng, người thu mua phế liệu không mua nylon màu…”.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Minh Hương, hiện nay Hội đã xây dựng được một số mô hình bảo vệ môi trường như: Các mô hình xây dựng cảnh quan môi trường (tuyến đường hoa, Tổ phụ nữ tự quản, Nhà sạch, vườn đẹp, sạch đồng ruộng); các mô hình liên quan đến quản ý rác thải như phân loại, thu gom, xử lý rác thải tại nguồn, gây quỹ hoạt động từ rác thải, hạn chế túi nylon, rác thải nhựa; các mô hình xây dựng công trình vệ sinh gồm quỹ quay vòng vốn vệ sinh, dự án cải thiện vệ sinh cộng đồng dựa trên kết quả…

Tuy nhiên, Trưởng ban Nguyễn Minh Hương cũng thẳng thắn cho rằng, công tác tuyên truyền chưa sáng tạo, thiếu sự đồng bộ trong quy trình xử lý rác; không có cơ sở xử lý rác nylon/nhựa dùng một lần nên phải vứt bỏ hoặc đốt; các sản phẩm thay thế túi nylon chi phí cao. Thiếu sự phối hợp của các đoàn thể nên nhiều mô hình không mang lại kết quả. Đó là chưa kể các mô hình lò đốt rác các hộ gia đình nông thôn tuy giải quyết được vấn đề khối lượng rác thải nhựa ra môi trường nhưng lại ảnh hưởng đến chất lượng không khí. Thiếu cơ chế chính sách để phụ nữ tham gia quyết định phù hợp với đóng góp trong bảo vệ môi trường, bởi các hoạt động hiện nay chủ yếu khai thác vai trò của phụ nữ, chưa tạo ra được các hoạt động để họ nâng cao vị thế.

Cần toàn diện, đồng bộ hơn

 Những năm qua, lượng rác thải nhựa tiêu thụ của Việt Nam ngày càng tăng. Nếu như năm 1990, mỗi người dân sử dụng trung bình 3,8kg, đến năm 2015 đã tăng lên 41kg người/năm (tăng 11 lần). Việt Nam cũng là 1 trong 5 nước châu Á có lượng rác thải rất lớn ra đại dương.

Theo Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu môi trường và cộng đồng Nguyễn Ngọc Lý: Phụ nữ không chỉ là người chịu tác động tiêu cực của ô nhiễm môi trường rác thải nhựa, mà quan trọng hơn, họ còn là nhân tố quan trọng góp phần kiềm chế mức độ ô nhiễm rác thải nhựa, biến rác thải nhựa thành nguồn tài nguyên cho mục tiêu phát triển kinh tế, tạo sinh kế, việc làm cho chính họ. Đơn cử như Hàn Quốc, trong vòng 14 năm cắt giảm được 5 tỷ USD cho chi phí đốt và chôn rác thải. Cũng với loại rác thải này, khi được tái chế đúng cách đã tạo nguồn thu 6 tỷ USD, tạo ra 14.905 việc làm cho người dân.

Với Việt Nam, mạng lưới Hội Phụ nữ được tổ chức đến tận các thôn, bản với hơn 104.000 Chi hội trưởng, 245.000 tổ trưởng và hơn 19 triệu hội viên. Đây là lực lượng tiềm năng trong giảm thiểu tình trạng môi trường “ô nhiễm trắng” khi mà Việt Nam đang xếp thứ 17/109 quốc gia có mức độ ô nhiễm rác thải nhựa lớn nhất thế giới… Tất nhiên, để làm được như Hàn Quốc, Nhật Bản, đòi hỏi chúng ta phải có chính sách toàn diện hơn, bằng không, các mô hình dù có lập ra cũng không hiệu quả.

Nhiều chuyên gia độc lập về môi trường cũng cho rằng, chính sách về quản lý, xử lý rác thải nói chung ở Việt Nam hiện rất nhiều, song chưa toàn diện, thậm chí việc giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường hoàn toàn không được chú trọng. Điều này thể hiện trong Luật Giáo dục không có điều, khoản nào đề cập vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường. Trong khi đó ở các nước tiên tiến, việc giáo dục cho con trẻ ý thức bảo vệ môi trường được chú trọng từ bé, trở thành đạo đức xã hội. Hay như vấn đề thu gom, xử lý rác thải tại nguồn, chúng ta đã thiết lập hàng loạt mô hình do phụ nữ đảm trách, song thực chất việc làm này mới là hô hào, chưa hiệu quả thực sự, bởi chính sách cho việc sau thu gom (tái chế) gần như còn bỏ ngỏ…

Bài và ảnh: Bảo Hân
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
10:49 17/09/2019
Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Đồng Nai tiến hành chi trả lương cho hơn 1.900 công nhân có chủ doanh nghiệp người Hàn Quốc bỏ trốn để lại khoản nợ lương, bảo hiểm xã hội hàng chục tỷ đồng vào thời điểm Tết Nguyên đán 2018.
Quay trở lại đầu trang