XÃ HỘI
Cập nhật 09:16 | 15/12/2019 (GMT+7)
.
Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Cải thiện hệ thống an sinh xã hội

07:56 | 09/10/2019
Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - ứng phó với già hóa dân số là một trong những mục tiêu quan trọng được đưa ra trong Nghị quyết 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới. Việt Nam là một trong những nước có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, khó khăn trong việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi (NCT) không chỉ đến từ gánh nặng bệnh tật mà còn từ những thiếu hụt từ hệ thống an sinh xã hội và khả năng chăm lo đời sống tinh thần cho đối tượng này.

Nghiên cứu của Bệnh viện Lão khoa Trung ương với 610 người trên 80 tuổi tại Sóc Sơn (Hà Nội) cho thấy, trung bình 1 người cao tuổi mắc 6,9 bệnh. Trong số này, chỉ có gần 63% cụ có bảo hiểm y tế, 28% cần sự trợ giúp trong các hoạt động cơ bản như vệ sinh cá nhân, mặc quần áo, ăn uống. Thu nhập trung bình của các cụ khoảng 538.000 đồng một tháng, chủ yếu từ nguồn bảo trợ xã hội hoặc lương hưu.

Gánh nặng bệnh tật kép

Từ nhiều năm nay, bà Hoàng Thị Thanh, 64 tuổi (Thụy Khuê, Tây Hồ, Hà Nội) đã phải sống cùng với bệnh đái tháo đường. Chưa kể, huyết áp của bà Thanh thường xuyên bị tăng cao, từng một lần bị tai biến nhẹ. “Từ ngày bị tiểu đường và tai biến tới nay sức khỏe của tôi suy yếu rất nhiều, những lần huyết áp tăng cao, đường huyết lên là cả nhà lại nháo nhào. Cứ vài tháng, tôi lại vào bệnh viện một lần, không kiểm tra thì là cấp cứu. Tuổi tôi cũng đã cao lại không có lương hưu, mọi việc chữa chạy đều phụ thuộc vào các con, cũng may có bảo hiểm y tế nên chi phí khám bệnh cũng giảm đi nhiều” - Bà Thanh chia sẻ.

 Cũng theo bà Thanh, mỗi tháng gia đình bà phải chi gần 3 triệu đồng tiền thuốc cho các bệnh đường huyết cao, áp huyết và phòng ngừa tai biến. Con số này có thể bình thường với những người còn khả năng lao động và làm chủ kinh tế nhưng thực sự là gánh nặng với NCT.

Theo Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương Nguyễn Trung Anh, NCT nước ta đang phải đối diện với gánh nặng bệnh tật kép, gồm cả bệnh lây nhiễm và không lây nhiễm. Nhiều NCT bị nhiều bệnh một lúc, đặc biệt là các bệnh mạn tính và chuyển hóa như tiểu đường, tim mạch, huyết áp, bệnh liên quan đến phổi... Đặc biệt, người cao tuổi thường bị mắc đan xen đa bệnh lý, sức khỏe suy giảm nên công tác điều trị, dự phòng thường gặp nhiều khó khăn.

Bác sĩ Nguyễn Trung Anh cũng cho biết, hiện bệnh mà NCT mắc đa dạng hơn. Trung bình 1 ngày, lượng NCT đến khám tại bệnh viện khoảng 450 - 500 người. Tình trạng sức khỏe của NCT phụ thuộc rất nhiều vào tuổi tác, tuổi càng tăng thì tỷ lệ NCT có sức khỏe yếu càng cao, số bệnh mắc phải càng lớn và thời gian nằm bệnh càng dài. NCT thường suy nghĩ tiêu cực, lo sợ rằng bản thân trở thành gánh nặng cho con cháu. Điều này gây trở ngại cho quá trình điều trị.

Để nâng cao sức khỏe cho NCT, công tác dự phòng bệnh đóng vai trò quan trọng. NCT cần duy trì thói quen thăm khám sức khỏe định kỳ, có sổ theo dõi bệnh và tuân thủ việc dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Cũng theo bác sĩ Nguyễn Trung Anh, tinh thần là một trong những yếu tố rất quan trọng trong công tác chăm sóc sức khỏe tinh thần cho NCT. Ngoài chăm sóc y tế, bệnh nhân cao tuổi cần được chăm sóc về tinh thần.

Cần hoàn thiện chính sách an sinh xã hội

Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội NCT Việt Nam Đàm Hữu Đắc cho biết, Việt Nam là nước có thu nhập trung bình thấp nhưng lại nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số cao nhất thế giới. Cứ 9 người Việt Nam thì có 1 người từ 60 tuổi trở lên, nhưng có tới 70% số người già ở nước ta không có lương hưu và nhiều người không có tài sản tích lũy.

Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) chỉ ra rằng, nhóm NCT ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo chiếm tỷ lệ cao trong dân số cao tuổi nhưng lại khó khăn khi tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Đa phần NCT thuộc diện này không có lương hưu. Trong khi đó, hệ thống an sinh xã hội cho NCT Việt Nam tập trung chủ yếu vào các nhóm chính sách về bảo hiểm xã hội (cụ thể là hưu trí và tử tuất), bảo hiểm y tế và trợ cấp xã hội. Mặt khác, tỷ lệ bao phủ của hệ thống an sinh xã hội đối với NCT còn hạn chế, đặc biệt thiếu các tổ chức xã hội nhà nước và ngoài nhà nước nuôi dưỡng, bảo vệ người già neo đơn.

Để cải thiện hệ thống an sinh xã hội nhằm chăm sóc sức khỏe NCT, chuyên gia về an sinh xã hội của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam Nguyễn Ngọc Quỳnh cho rằng, Việt Nam cần thực hiện đồng bộ 4 giải pháp của chính sách an sinh xã hội, đó là giải quyết việc làm để có thu nhập, đổi mới chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và tăng cường dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi. Trong đó, không nên đầu tư quá nhiều vào mô hình nhà dưỡng lão vì đa số người già ở nước ta không có khả năng chi trả hơn 10 triệu đồng/1 tháng cho dịch vụ này. Thay vào đó, cần phát triển mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng, người cao tuổi hỗ trợ chăm sóc người già hơn mình, người khỏe hơn giúp đỡ người yếu hơn.

Tùng Dương
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
Quay trở lại đầu trang