XÃ HỘI
Cập nhật 23:14 | 05/04/2020 (GMT+7)
.
Chống kỳ thị trong phòng, chống dịch Covid-19:

Chìa khóa là công tác truyền thông

08:27 | 19/03/2020
Không dưới một lần, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu phải chống kỳ thị trong phòng, chống dịch Covid-19. Tuy nhiên trên thực tế, tâm lý này vẫn xuất hiện, kể cả trong cuộc sống lẫn mạng xã hội. Theo các chuyên gia, nguyên nhân sâu xa do một bộ phận người dân sợ hãi vì không hiểu rõ cơ chế lây nhiễm, cách phòng chống dịch. Do vậy, để chống tâm lý kỳ thị với người nhiễm hoặc nghi nhiễm Covid-19, quan trọng là phải làm tốt công tác truyền thông.

Kỳ thị vì sợ hãi

Nhận tin Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội quyết định lùi thời gian đi học trở lại với các cấp học đến hết ngày 29.3 do ảnh hưởng của dịch Covid-19, vợ chồng anh Nguyễn Văn Linh (Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) quyết định gửi 2 con đang bậc tiểu học về nhà ông bà nội ở huyện Tiền Hải, Thái Bình nhờ trông nom. Thế nhưng “vừa về đến quê, mấy bác hàng xóm vốn dĩ trước đây rất niềm nở chào hỏi liền quay ra trách móc: “Trên đó đang dịch bệnh, sao các cháu không để trẻ ở trong nhà mà đưa về đây, ngộ nhỡ mang dịch về thì sao?” khiến vợ chồng tôi chưng  hửng”, anh Linh bộc bạch. Ngại hàng xóm dị nghị, bố mẹ anh Linh chỉ cho các cháu chơi đùa trong sân nhà thay vì ra chợ, sang sân bóng gần nhà như trước. “Nhất là mới đây có tin cô tiếp viên hàng không ở Khương Trung, quận Thanh Xuân bị nhiễm Covid-19, người ta càng ngại chuyện trò với bố mẹ tôi”, anh Linh kể.


Hành khách làm thủ tục khai báo y tế trước khi nhập cảnh tại cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài
Ảnh: TTXVN

Còn anh Nguyễn Văn Toán, nhà ở phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội kể tình huống “cười ra nước mắt”. Anh Toán vốn chạy xe taxi đưa đón khách (chủ yếu là khách nước ngoài) từ sân bay Nội Bài về một số khách sạn trong nội thành. Sự việc sẽ chẳng có gì đáng nói khi hôm 11.3 vừa qua em trai anh Toán cưới vợ ở quê (Nam Định). “Hai vợ chồng tôi thu xếp về từ sáng sớm hôm trước để phụ giúp gia đình nhưng ngay tối 9.3, bố tôi gọi điện lên tỏ ý e ngại Hà Nội đã có ca nhiễm Covid-19, tôi lại chuyên chở khách nước ngoài liệu có an toàn không? Vậy là tôi quyết định không về đám cưới nữa vì ngại liên lụy gia đình, hàng xóm”, anh Toán cho biết.

PGS.TS Trần Thu Hương, giảng viên Khoa Tâm lý học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) thừa nhận, hiện có tâm lý kỳ thị trong chống dịch Covid-19. Trên thực tế, thông tin trên các phương tiện truyền thông cũng cho thấy, gần đây một số cơ sở lưu trú, cơ sở dịch vụ du lịch ở các địa phương đã từ chối phục vụ, thậm chí có biểu hiện tẩy chay, kỳ thị khách du lịch là người nước ngoài.

Phân tích rõ hơn, bà Hương cho rằng điều này xuất phát từ sự lo lắng của một bộ phận người dân về nguy cơ nhiễm bệnh chứ không phải do họ ghét con người đó. “Chính sự lo lắng, căng thẳng quá mức khiến người ta có cách ứng phó là né tránh trường hợp nghi nhiễm hoặc có thể nhiễm bệnh. Cách ứng xử này giống như sự kỳ thị. Nguyên nhân là công tác truyền thông chưa khiến người dân hiểu rõ về dịch bệnh”, bà Hương nhận định.

Chia sẻ ý kiến trên, bác sĩ Nguyễn Trọng An, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phát triển cộng đồng cho rằng, nguyên nhân chính ở đây là do nhận thức của một bộ phận người dân, ở một vùng nào đó chưa đúng về dịch. Họ cũng không hiểu rõ đường lây nhiễm, cách phòng tránh. “Đó thực sự là nỗi sợ hãi”, ông An nói.

“Hiện có ý kiến cho rằng cần công khai tên của người nhiễm Covid-19 thay vì viết tắt. Tuy nhiên, cách làm hiện nay đã bảo đảm tính bảo mật khi chỉ đưa thông tin về khu phố nơi có người nhiễm bệnh. Cách làm này có hai mặt. Một mặt giúp cho người dân có được thông tin, mặt khác lại tạo ra sự nghi ngờ lẫn nhau giữa những người dân trong khu vực đó. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, tôi cho rằng cách làm này của Chính phủ là tốt nhất”.

PGS. TS. Trần Thu Hương

Truyền thông cần tham khảo ý kiến chuyên môn

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã không dưới một lần yêu cầu không kỳ thị trong chống dịch Covid-19. Hôm qua (18.3), Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu không phân biệt đối xử với khách du lịch; chấn chỉnh và xử lý nghiêm mọi hành vi kỳ thị, từ chối phục vụ khách du lịch là người nước ngoài.

Theo đánh giá của các chuyên gia, cách làm của Chính phủ trong chống dịch Covid-19 thời gian qua rất hiệu quả. Tuy vậy, để không còn kỳ thị trong phòng chống dịch, trước hết, công tác truyền thông cần được đẩy mạnh hơn nữa. “Tôi vừa đọc được thông tin trên các báo điện tử rằng có nghiên cứu chỉ ra những người nhóm máu A có nguy cơ mắc Covid-19 cao hơn các nhóm máu khác. Thực ra, những người có chuyên môn sẽ hiểu được bản chất của thông tin này. Tuy nhiên, với người dân thì điều này có thể tạo thêm sự sợ hãi nếu họ mang nhóm máu A. Do đó, truyền thông về dịch bệnh cần khéo léo hơn, tham khảo ý kiến của những nhà chuyên môn, cân nhắc xem đưa thông tin gì, cách thức đưa với thời lượng ra sao. Tức phải để đa số người dân hiểu rõ cơ chế lây nhiễm, cách thức phòng tránh dịch”, PGS. TS. Trần Thu Hương kiến nghị.

Bác sĩ Nguyễn Trọng An bổ sung, cùng với đẩy mạnh truyền thông, việc hành xử đối với người nhiễm Covid-19 cũng như các nhóm trường hợp  F1, F2 cần “theo nguyên tắc nhân văn”. “Đối với người nhiễm bệnh và nguy cơ nhiễm cao thì việc cách ly để điều trị, theo dõi; phun khử trùng khu vực có người nhiễm  bệnh… là cần thiết Người dân trong diện nguy cơ cũng cần  khai báo trung thực tình hình sức khỏe, đi lại của mình cho cơ quan chức năng. Tuy nhiên, cách làm của chúng ta ở đâu đó hiện nay lại có vẻ như khiến tăng phần sợ hãi cho người dân khi cưỡng chế người cách ly. Do đó, các biện pháp phòng chống dịch cần được thực hiện theo khuyến cáo mang tính nhân văn để giảm bớt nỗi sợ hãi trong dân chúng”.

Đối với việc chống kỳ thị phòng chống dịch Covid-19 trên internet, các chuyên gia nhận định điều này rất khó vì có cả người ở trong nước và ở nước ngoài nên khó kiểm soát. Do vậy, để góp phần hạn chế tình trạng này, quan trọng là phải tiếp tục xử lý kịp thời những trường hợp đưa tin sai sự thật về dịch bệnh để bảo đảm tính răn đe của pháp luật.

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
16:06 31/10/2019
Với tinh thần “thượng tôn pháp luật, đồng thuận chấp hành, chủ động sáng tạo”, là nguyên lý “thuận tự nhiên”, tạo ra không khí phấn khởi, thoải mái, vui tươi cho người lao động, anh em tự ý thức “làm hết việc chứ không chờ hết giờ”, “mình vì mọi người”… là phương châm được TS Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa Khu vực III quán triệt đến từng cán bộ trong đơn vị.
Quay trở lại đầu trang