XÃ HỘI
Cập nhật 14:15 | 29/05/2020 (GMT+7)
.
Gói hỗ trợ an sinh xã hội:

Ưu tiên quan tâm tới khu vực lao động phi chính thức

11:24 | 01/04/2020
Dịch Covid-19 ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống của hàng triệu người lao động khi họ mất việc làm. Giám đốc điều hành Economica Vietnam LÊ DUY BÌNH cho rằng, rất cần có một gói hỗ trợ an sinh xã hội, trong đó ưu tiên cho khu vực lao động phi chính thức bởi với họ, mất việc làm đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn nguồn thu nhập nuôi sống bản thân và gia đình. Tuy nhiên, để tránh việc lạm dụng trong quá trình thực hiện chính sách, cần phải đưa ra các chỉ dẫn, tiêu chí rõ ràng.

Bán hàng rong, vé số,…. mất hoàn toàn nguồn thu nhập

- Ông đánh giá thề nào về đề xuất gói hỗ trợ an sinh xã hội cho lao động mất việc do ảnh hưởng của dịch covid-19?

- Thống kê sơ bộ của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội cho thấy, hiện có khoảng 15% doanh nghiệp phải cắt giảm quy mô sản xuất. Tại một số ngành, lĩnh vực như du lịch, lưu trú, nhà hàng cắt giảm đến 80%. Tính đến ngày 26.3, đã có trên 153.000 lao động mất việc làm phải nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp và hàng triệu lao động bị ngừng việc, tập trung vào các ngành nghề, lĩnh vực như dệt may, da giày, du lịch, lưu trú, ăn uống… Bộ này dự báo, nếu diễn biến dịch có xu hướng đi ngang như hiện nay, ước tính trong quý II, sẽ có trên 250.000 lao động trong doanh nghiệp bị mất việc làm và 1,5 - 2 triệu lao động bị ngừng việc. Nếu trong trường hợp dịch bùng phát mạnh trong quý II, sẽ có 400.000 lao động trong doanh nghiệp bị mất việc làm và khoảng 3 triệu lao động bị ngừng việc.

Từ những con số thông kê trên có thể thấy, những chính sách tháo gỡ khó khăn sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp, đặc biệt là hỗ trợ người lao động bị mất việc do tình hình dịch bệnh Covid-19 là hết sức cần thiết vì liên quan trực tiếp đến sinh kế, cuộc sống hàng ngày của người lao động và gia đình họ. Họ đang bị giảm thu nhập, thậm chí mất thu nhập và gánh nặng chi tiêu gia tăng đang là nguy cơ hiện thực trước mắt. Mặt khác, chính sách hỗ trợ này cũng thể hiện ý nghĩa tốt đẹp, nhân văn của Chính phủ Việt Nam.

- Hiện có khoảng 18 triệu lao động phi chính thức. Đây là đối tượng bị tổn thương nhất do ảnh hưởng của dịch bệnh cho nên gói hỗ trợ này cần phải hướng tới khu vực lao động này để giúp họ duy trì cuộc sống. Ông nghĩ sao về ý kiến này?

- Tôi đồng tình với quan điểm này. Người lao động trong khu vực phi chính thức đang bị tổn thương nặng nề do lưới an sinh xã hội chưa vươn được tới họ. Khi dịch bệnh xảy ra, những người lao động trong khu vực chính thức dù thất nghiệp thì ít nhất họ vẫn được hưởng lương thất nghiệp đủ để đáp ứng mức sống tối thiểu do đóng BHXH, BHYT. Nhưng đối với nhóm lao động trong khu vực phi chính thức, họ mất hoàn toàn nguồn thu nhập nuôi sống bản thân và gia đình khi mất việc, đặc biệt ở nhóm lao động là người lao động nhập cư ở thàn phố, bán vé số, bán hàng rong, trà đá, những người lao động làm việc không có một hợp đồng lao động chính thức. Rất nhiều người trong số họ đã quay về quê hương. Một số vẫn còn bám trụ ở thành phố. Nhưng họ đều có một điểm chung là không có bất kỳ một nguồn thu nhập nào trong hiện tại. Cho nên, cần ưu tiên rất cao cho những đối tượng này.


Ảnh minh họa

Có chỉ dẫn, tiêu chí rõ ràng

-Theo ông, thực hiện gói hỗ trợ này như thế nào cho hiệu quả và cần lưu ý vấn đề gì?

- Trước tiên, phải xét đến vấn đề lấy tiền đâu để chi cho gói hỗ trợ này và xác định được nhóm đối tượng ưu tiên để được hỗ trợ. Nguồn lực của chúng ta chưa cho phép hỗ trợ trên diện rộng. Trên thực tế, thực hiện gói hỗ trợ này chắc hẳn chỉ có thể trông chờ vào Ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, chưa lúc nào sức ép đối với ngân sách nhà nước lại mạnh như lúc này. Bên cạnh các yêu cầu tăng chi đột biến phục vụ cho công tác chống dịch, NSNN được vây quanh bởi các đề nghị hỗ trợ, đề nghị giải cứu từ các ngành, các doanh nghiệp. Với viễn cảnh nguồn thu ngân sách năm nay chắc chắn sẽ sụt giảm do những khó khăn của các doanh nghiệp, của ngành du lịch, giao thông vận tải, logistics, của sự suy giảm của xuất khẩu, từ sự sụt giảm của giá dầu thô, chắc chắn cần phải lưu ý tới việc cân đối ngấn sách và duy trì tỷ lệ bội ngân sách trong ngưỡng an toàn trước khi đưa ra bất kỳ gói hỗ trợ nào bằng nguồn tiền từ ngân sách.

Hỗ trợ an sinh xã hội phải được coi là một ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, gói hỗ trợ đó cũng cần phải tính toán tới quy mô, và có mục tiêu tới những nhóm cần được ưu tiên nhất. Ngay cả trong khu vực phi chính thức, gói hỗ trợ cũng chỉ nên hướng tới những nhóm người dễ bị tổn thương nhất và những người bị ảnh hưởng nhất bởi Covid-19 mà không có bất kỳ một phương tiện nào hỗ trợ cho sinh kế của họ trong lúc này.

Điều quan trọng cần được lưu ý nữa là hiệu quả của việc thực hiện hỗ trợ, đảm bảo nguồn hỗ trợ thực sự đến được tay của đúng đối tượng cần được nhận sự hỗ trợ một cách nhanh chóng, kịp thời và không thất thoát. Không thể cho phép những chính sách và chủ trương đúng và nhân văn này bị lợi dụng, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch này.

- Trong khi Ngân sách có hạn, nguồn lực nào để thực hiện chính sách an sinh xã hội này, thưa ông?

Thủ tướng Chính phủ đồng ý công bố dịch COVID-19 trên toàn quốc. Đây là tiền đề cho các biện pháp mạnh mẽ hơn để khống chế dịch. Đồng thời nó cũng tạo cơ sở để kích hoạt các biện pháp nhằm nguồn lực cần thiết phục vụ cho việc phòng chống dịch cũng như phòng chống dịch và khắc phục hậu quả do dịch theo các quy định của Luật Phòng chống Thiên tai, Luật Phòng, chống truyền nhiễm và Luật Ngân sách Nhà nước.

Như đã đề cập ở trên, gói hỗ trợ này nếu được triển khai cũng sẽ chủ yếu trông chờ vào nguồn vốn từ NSNN. Dư địa để tái phân bổ từ NSNN từ các hạng mục chi khác cho hoạt động hỗ trợ này không nhiều. Dự trữ tài chính ở các cấp cũng không phải dư dả. Quỹ phòng chống thiên tai cũng nhỏ bé và chưa được thiết lập ở tất cả các tỉnh thành. Vì vậy, chúng ta lại phải thực sự cân đối về quy mô của gói hỗ trợ, xác định được đối tượng ưu tiên của đối tượng thụ hưởng và có cơ chế thực sự hiệu quả để triển khai gói hỗ trợ này.

Từ khía cạnh này, Covid-19 đã nhắc nhở chúng ta một lần nữa về yêu cầu cấp bách của việc tái cấu trúc NSNN, tiết kiệm và chắt chiu các cac khoản chi từ NSNN và về việc tăng cường dự trữ tài chính, đề phòng cho các trường hợp bất khả kháng như hiện nay. Ví dụ, chúng ta đã kêu gọi đến hàng chục năm nay để cắt giảm chi thường xuyên, nhưng hiệu quả đạt được rất hạn chế. Tình trạng lãng phí trong chi tiêu ngân sách vẫn còn phổ biến. Đây thực sự là cơ hội để chúng ta có các biện pháp mạnh mẽ hơn nữa nhằm cắt giảm chi thường xuyên, cắt giảm những khoản chi lãng phí, những công trình đầu tư công không mang lại hiệu quả kinh tế xã hội tương xứng, và dành thêm nguồn lực nhằm nâng cao dự trữ tài chính và các loại quỹ dự phòng khác để có thể chủ động hơn trong những trường hợp như hiện nay.

- Nếu gói hỗ trợ an sinh xã hội được thông qua, làm thế nào để chính sách này nhanh được triển khai và đến với người lao động sớm nhất, thưa ông?

- Việt Nam có hệ thống chính trị vững mạnh đi đến tận xã, thôn, bản làng, tổ dân phố, cho nên việc xác định đúng các đối tượng được hưởng là không khó. Thời gian qua, hệ thống chính quyền nước ta tỏ ra rất hiệu quả trong việc hỗ trợ dập dịch. Bên cạnh đó, chúng ta còn có những cơ chế giám sát của các cơ quan đoàn thể, tổ chức xã hội như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu Chiến binh... Vì vậy, không có lý gì lại không thực hiện được hiệu quả gói hỗ trợ an sinh xã hội để đảm bảo nguồn lực rất khan hiếm và rất quý báu trong bối cảnh hiện nay thực sự đến đúng được các đối tượng thụ hưởng mục tiêu.

Để tránh những trường hợp hiểu sai, hiểu chưa đúng hoặc lạm dụng trong quá trình thực hiện, cần đưa ra được chỉ dẫn, tiêu chí rất rõ ràng về đối tượng, quy trình nhận hỗ trợ. Ngoài tinh thần trách nhiệm của người thực hiện, minh bạch và giám sát chặt chẽ đóng vai trò quan trọng để nâng cao hiệu quả của gói hỗ trợ.

-Xin cảm ơn ông!

Tuệ Anh thực hiện
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
16:06 31/10/2019
Với tinh thần “thượng tôn pháp luật, đồng thuận chấp hành, chủ động sáng tạo”, là nguyên lý “thuận tự nhiên”, tạo ra không khí phấn khởi, thoải mái, vui tươi cho người lao động, anh em tự ý thức “làm hết việc chứ không chờ hết giờ”, “mình vì mọi người”… là phương châm được TS Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa Khu vực III quán triệt đến từng cán bộ trong đơn vị.
Quay trở lại đầu trang