KINH TẾ
Cập nhật 20:47 | 16/09/2019 (GMT+7)
.
Doanh nghiệp nông nghiệp

Loay hoay trong khó khăn cũ

08:35 | 31/01/2019
Hết năm 2018, cả nước có hơn 9 nghìn doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. Bên cạnh số ít doanh nghiệp đã trở thành nòng cốt của chuỗi giá trị nông sản và sản xuất công nghệ cao, phần lớn doanh nghiệp nông nghiệp vẫn đang loay hoay với những khó khăn cũ.

 “Quá sức”

Năm 2018 được đánh giá là thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp nhiều nhất với 2.200 doanh nghiệp đầu tư mới, nâng tổng số doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này lên con số 9.235. Tuy nhiên, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Hồ Xuân Hùng cho biết, số doanh nghiệp đầu tư theo chuỗi mới đạt gần 5 nghìn. “Đây là con số quá bé”, ông Hùng nói.

Trên thực tế, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Bà Nguyễn Thị Anh Đào - Giám đốc công ty TNHH Hùng Dung dẫn chứng: Một trang trại lợn giống công nghệ cao có quy mô 500 lợn nái, trên 1.000 lợn thịt và nhà máy chế biến tinh bột nghệ công suất 3 tấn tinh bột nghệ/năm, mà doanh nghiệp mới thành lập phải tự chủ hoàn toàn từ ban đầu “là quá sức”. Theo bà Đào, mặc dù Nhà nước đã có quy định về hỗ trợ tín dụng nhưng các quy định về vay vốn ở địa phương còn rất chồng chéo. Đất đai đã được giao cho các tổ chức và hộ gia đình quản lý, địa phương không có quỹ đất để quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung. Để xây dựng trang trại và nhà máy, doanh nghiệp phải tự mua đất từ cá nhân với giá cao, diện tích ít nên hạn chế việc mở rộng quy mô và hoạt động kinh doanh.

Dự án nông nghiệp công nghệ cao của Công ty CP Giống cây trồng Trung ương (Vinaseed) ở Hà Nam cũng gặp khó khăn về vốn. “Do đất đai đang đi thuê của nông dân, thiết bị, công nghệ lại không tính là tài sản thế chấp nên để tiếp cận được nguồn vốn tín dụng 100 nghìn tỷ đồng dành cho các doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp công nghệ cao, công ty mẹ phải đứng ra bảo lãnh 100% mới được giải ngân vốn. Còn nếu vay của ngân hàng thương mại, không doanh nghiệp nào chịu được mức lãi suất” - Tổng Giám đốc Vinaseed Trần Kim Liên trăn trở.   

Giám đốc Công ty TNHH Sinh thái miền trung Việt Nam ECV Phạm Việt Hùng chỉ ra một số chính sách áp dụng cho doanh nghiệp nông nghiệp chưa thực sự phù hợp. Chẳng hạn, việc khảo nghiệm các loại phân bón NPK là không cần thiết. Bởi một số loại phân NPK dạng hỗn hợp được sản xuất bằng cách phối trộn từ các loại phân bón khác, có các công thức đã được sử dụng phổ biến và chứng minh được tính hiệu quả từ mấy chục năm qua. Hiện nay cũng đã có nhiều đơn vị sản xuất phân bón được Cục Bảo vệ thực vật cấp giấy công nhận phân bón được phép lưu hành. Như vậy, nội dung quy định phải khảo nghiệm các loại phân bón này là không cần thiết và nên loại bỏ.

Hợp tác xã phải là đầu mối

Tổng Giám đốc Vinaseed Trần Kim Liên cho rằng, sản xuất nông nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro, tỷ suất lợi nhuận thấp. Hiện có hơn 92% doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp là nhỏ và siêu nhỏ. Do đó, cần có nhiều chính sách ưu đãi để thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp hơn nữa. Bà Liên cho rằng, để khắc phục những bất cập của Nghị định số 210/2013/NĐ-CP về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, Nghị định số 57/2018/NĐ-CP mới đây của Chính phủ đã giảm tối đa các hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, điều chỉnh các mức hỗ trợ đủ sức hấp dẫn đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến thời điểm này vẫn chưa có thông tư hoặc văn bản hướng dẫn chi tiết triển khai để chính sách sớm đi vào cuộc sống. Bà Liên kiến nghị sớm ban hành các thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định 57 để doanh nghiệp có cơ hội hưởng các ưu đãi.

Liên quan đến tích tụ ruộng đất, các giải pháp cho thuê quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, hay chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong thời gian qua đều có những bất cập so với pháp luật hiện hành cho nên không dễ thực hiện. Vì vậy, tại diễn đàn “Doanh nghiệp đồng hành cùng nông nghiệp, nông dân, nông thôn năm 2019” mới đây, nhiều ý kiến cho rằng, để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, cần có cơ chế và hành lang pháp lý bảo đảm cho việc tích tụ và tập trung ruộng đất để doanh nghiệp yên tâm đầu tư kinh doanh.

Một rủi ro khác đối với doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp là tình trạng nông dân phá vỡ hợp đồng trong xây dựng vùng nguyên liệu. Bà Nguyễn Thị Hằng, Công ty CP Thủy sản Bồ Đề Bạc Liêu cho rằng, bản chất của kinh tế thị trường là quan hệ hàng hóa và thương hiệu. Để nông dân chủ động hơn trong thời kỳ kinh tế thị trường, Chính phủ cần giúp họ sản xuất ra hàng hóa và xây dựng được thương hiệu. Do đó, Chính phủ cần nghiên cứu thiết kế nhận dạng thương hiệu theo quy mô vùng sản xuất tận dụng lợi thế tự nhiên và năng lực kinh tế của người dân; hàng triệu hecta đất có thể thâm canh nuôi thủy sản, trồng cà phê, hồ tiêu, chè… bền vững theo mô hình hợp tác xã kiểu mới do Nhà nước dẫn dắt về chính sách và kỹ thuật, qua đó người dân tuân thủ theo chính sách và quy trình kỹ thuật để làm.

Tổng Giám đốc Vinaseed Trần Kim Liên bổ sung, để sản xuất nông nghiệp chuyển đổi cơ cấu, phát triển lên sản xuất lớn, Nhà nước cần hỗ trợ thành lập mô hình hợp tác xã kiểu mới, đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã là người có trình độ. Đồng thời, Nhà nước bảo đảm cung cấp tín dụng cho các hợp tác xã mở rộng sản xuất. Hợp tác xã sẽ là đầu mối để doanh nghiệp liên kết sản xuất ra các sản phẩm có chất lượng bảo đảm.

Tuệ Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang