KINH TẾ
Cập nhật 14:14 | 20/08/2019 (GMT+7)
.

Gian nan giải cứu PVTEX

19:35 | 28/06/2019
Đến nay, toàn bộ công việc triển khai giải cứu PVTEX đã được triển khai đúng chủ trương, phương án được phê duyệt, đúng theo quy định cùng với nhiều phương án, giải pháp sáng tạo, đem lại kết quả thiết thực, nhà máy được bảo quản tốt, đã vận hành được một phần tạo ra sản phẩm đáp ứng yêu cầu về chất lượng và của thị trường, từ đó và dần lấy lại niềm tin của các khách hàng, đối tác - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Hóa dầu và Xơ sợi Dầu khí (PVTEX) Đào Văn Ngọc đã chia sẻ như vậy khi nói về quá trình “gian nan” giải cứu PVTEX.

- Trong thời gian qua, việc triển khai Hợp đồng hợp tác gia công sợi DTY giữa PVTEX với Tập đoàn An Phát Holdings (APH) và Công ty Cổ phần Xơ sợi tổng hợp An Sơn là Công ty thành viên thuộc Tập đoàn APH được các bên thực hiện theo đúng lộ trình đã cam kết. Là người trực tiếp tham gia quá trình này, ông đánh giá như thế nào về chất lượng dây chuyền công nghệ?

Nhà máy có các thiết bị công nghệ được cung cấp bởi các nhà bản quyền công nghệ hàng đầu trên thế giới trong lĩnh vực hóa dầu và xơ sợi như Uhde Inventa Fisher (Thụy Sỹ), Neumag (Đức) và Barmag (Đức).

Theo đánh giá của các chuyên gia nước ngoài như Công ty Hantex (Mỹ) đánh giá 2014,  Indorama (Đài Loan), Formosa (Đài Loan) đánh giá 2015 - 2016, Reliance (Ấn Độ) đánh giá năm 2017 và Thái Poly (Thái Lan) đánh giá năm 2018 thì các dây chuyền công nghệ của PVTEX được cung cấp bởi những nhà bản quyền công nghệ hàng đầu thế giới, các thiết bị thuộc loại hiện đại bậc nhất hiện nay, hoàn toàn có thể sản xuất ra các loại sản phẩm chất lượng cao, ổn định.

Đồng thời, năm 2017, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì việc đánh giá về Nhà máy và báo cáo Ban Chỉ đạo xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án và doanh nghiệp chậm tiến độ kém hiệu quả thuộc ngành công thương nêu rõ: công nghệ sản xuất nhựa polyester, xơ PSF và sợ Filament từ các nhà cung cấp bản quyền công nghệ hàng đầu trên thế giới. Các thiết bị chính là thiết bị mới, hiện đại, được cung cấp từ nhà bản quyền hàng đầu trên thế giới.

Thực tế cũng đã chứng minh, từ 6.2014 - 9.2015 chỉ sau hơn 1 năm đi vào hoạt động thương mại sản phẩm của nhà máy đã được nâng lên đáng kể, đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu của thị trường, đặc biệt đã được các khách hàng phân khúc cao sử dụng để sản xuất hàng xuất khẩu đi châu Âu, Mỹ, Nhật Bản như Thiên Nam, Phú Bài, Việt Thắng, Meisheng, Đông Quang… trong khi đối với các nhà máy khác phải cần khoảng 2 - 3 năm.

- Làm ra một dự án đã gian nan, giải cứu một dự án còn muôn vàn khó hơn. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về quá trình và phương án giải cứu PVTEX, cũng như các kết quả đã đạt được?

Năm 2017, dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo, PVTEX đã tiếp tục tập trung đánh giá, xây dựng phương án khôi phục nhà máy trên cơ sở nhận định các khó khăn, thuận lợi. Các phương án và giải pháp cho PVTEX giai đoạn tiếp theo đã được nghiên cứu, đánh giá trên các mặt và xây dựng gồm phương án 1 là phương án cho phá sản PVTEX theo quy định; phương án 2 là phương án duy trì sản xuất sau đó thoái vốn, trong phương án này gồm 2(a): Tự duy trì sản xuất sau đó thoái vốn; 2(b): Hợp tác với đối tác trong, ngoài nước để duy trì sản xuất sau đó thoái vốn.

Trên cơ sở đánh giá và phân tích ưu nhược điểm của các phương án nêu trên, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã báo cáo, đề xuất phương án tối ưu nhất là phương án Hợp tác với đối tác trong, ngoài nước để duy trì sản xuất sau đó thoái vốn.

Ngày 29.9.2017, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1468/QĐ-TTg về việc phê duyệt “Đề án xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án, doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả thuộc ngành công thương”. Tiếp đó, ngày 14.11.2017 Ban Chỉ đạo cũng đã có Quyết định số 4269/QĐ-BCĐDADNCT về việc ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Đề án, theo đó: “Ưu tiên chọn Phương án: Khởi động, vận hành lại Nhà máy, tái cơ cấu, cổ phần hóa, thoái vốn hoặc Phương án: PVTEX chuyển nhượng Công ty. Trong trường hợp cả 2 phương án triển khai không thành công thì sẽ xem xét Phương án: Phá sản công ty theo quy định của pháp luật”.

Phương án ngắn hạn - sản xuất sợi DTY, xuất phát từ việc phân xưởng kéo sợi có thể độc lập vận hành do đó PVN/PVTEX, PVTEX đã xây dựng phương án tự vận hành sản xuất sợi DTY từ nguyên liệu nhập POY báo cáo các cổ đông. Với sự hỗ trợ từ các cổ đông, ngày 20.4.2018 PVTEX đã vận hành lại 3/29 dây chuyền kéo sợi DTY. Sau 6 tháng vận hành đã sản xuất được hơn 1.400 tấn sản phẩm, đem lại doanh thu hơn 50 tỷ, tạo công ăn việc làm cho gần 100 lao động. Qua đó cũng chứng minh các dây chuyền công nghệ, thiết bị hoạt động ổn định, chất lượng sản phẩm đáp ứng được yêu cầu thị trường và tạo được động lực cho không chỉ các cán bộ công nhân viên mà cả các đối tác mong muốn hợp tác với PVTEX.

Phương án dài hạn - Hợp tác với đối tác để SXKD toàn bộ Nhà máy: Từ ngày 18.12.2017, PVTEX đã  phát hành Hồ sơ đề xuất mời hợp tác tới các đối tác có quan tâm và từ 18.12.2017 - 16.1.2018 PVTEX đã thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng mời các đối tác trong và ngoài nước tham gia hợp tác vận hành. Đến hạn cuối cùng, chỉ có Tổ hợp An Phát Holdings + Reliance Pte. Ltd. (Ấn độ) + Fortrec Chemical (Singapore) do An Phát Holdings đứng đầu (APH) đã trình Hồ sơ đề xuất phương án hợp tác. Từ ngày 22.1.2018 đến ngày 24.4.2018, PVTEX đã đánh giá Hồ sơ đề xuất của APH và làm rõ các điều kiện tiên quyết của đối tác.

Trên cơ sở kết quả làm việc, ngày 27.4.2018 PVTEX và Tổ hợp APH đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác sản xuất kinh doanh để các bên có cơ sở tiếp tục thương thảo, đàm phán, làm rõ các vấn đề liên quan đến hợp tác sản xuất và kinh doanh Nhà máy sản xuất xơ sợi polyester Đình Vũ.

Song song với quá trình đàm phán hợp đồng hợp tác cả nhà máy, để sớm khai thác hiệu quả các dây chuyền DTY, đối tác APH và công ty con An Sơn đã ký hợp đồng hợp tác sản xuất DTY cho toàn bộ các dây chuyền DTY ngày 24.7.2018, ngày 1.11.2018, 2 bên đã nâng từ 3 lên 6 dây chuyền DTY và sau đó từ 1.1.2019 đến nay đã nâng lên 12 dây chuyền. Sản lượng sản xuất đạt 4.416 tấn, tổng doanh thu đạt gần 200 tỷ, tạo công ăn việc làm và thu nhập ổn định cho gần 200 lao đông. Sản phẩm sợi DTY của Nhà máy được khẳng định về chất lượng và được thị trường chấp nhận, tổ chức Oeko-Tex (Đức) đã cấp chứng nhận chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường Châu Âu; sản phẩm của PVTEX đã xuất khẩu sang Mỹ, Nhật, Hàn Quốc và Thái Lan.

Đối tác đã cử nhiều đoàn chuyên gia đến khảo sát, đánh giá công nghệ, thiết bị, đánh giá thị trường và phối hợp với PVTEX xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh 5 năm và đàm phán các điều kiện tiên quyết. Cho đến nay kế hoạch sản xuất kinh doanh 5 năm đã được 2 bên xây dựng xong, 2 bên đang đàm phán các điều kiện tiên quyết mà đối tác đưa ra.

Ngoài việc tìm kiếm và thương thảo với đối tác hợp tác sản xuất kinh doanh, trong năm 2018 đã hoàn thành việc xử lý xong tranh chấp pháp lý liên quan đến Hợp đồng EPC bằng phương thức hòa giải nhờ nỗ lực rất lớn của PVN/PVTEX. PVTEX không phải trả 22,1 triệu USD cho Nhà thầu EPC bao gồm 12,4 triệu USD tiền thanh toán mốc cuối và 9,7 triệu USD tiền bảo lãnh thực hiện Hợp đồng, được Nhà thầu EPC hỗ trợ miễn phí về kỹ thuật trong 1 năm khi vận hành trở lại và được nhận bàn giao 700 hạng mục vật tư trị với giá ước tính hàng trăm nghìn USD. Công tác quyết toán dự án cũng đã được tái triển khai từ tháng 12.2018, cho đến nay cơ bản đã hoàn thành và dự kiến quý III sẽ trình các cấp phê duyệt.

- Trong quá trình thực hiện giải cứu PVTEX có thuận lợi và khó khăn gì, thưa ông?

Điều thuận lợi nhất là PVTEX luôn nhận được hỗ trợ đắc lực của các Cổ đông, Bộ Công thương, UBQLVNN và Ban chỉ đạo Nhà nước quan tâm, ủng hộ và chỉ đạo sát sao. Tiếp đó là thuận lợi về thị trường. Cụ thể, Việt Nam đang hội nhập thương mại sâu rộng với Thế giới thông qua các hiệp như CPTPP, EVFTA và cơ hộ từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung sẽ tạo điều kiện tốt cho phát triển các ngành, trong đó có dệt may, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm xơ sợi trong nước sẽ tăng dần, hiện nhu cầu cả nước đã vào khoảng 700.000 - 800.000 tấn xơ sợi trong khi năng lực sản xuất trong nước mới chỉ có PVTex công suất 175.000 tấn và Formosa cung cấp khoảng 145.000 tấn/năm.

Ngoài ra, về cơ cấu đối với nguyên liệu, nhu cầu đối với sợi polyester ngày càng lớn so với sợi tự thiên. Theo báo cáo của Bloomberg (tháng 12.2017) tỷ lệ này lên đến 57%. Hơn nữa khi Việt Nam là thành viên của CPTPP theo đó bắt buộc hàng dệt may Việt Nam muốn được hưởng các chính sách ưu đãi khi vào thị trường này thì nguyên liệu sợi phải được sản xuất tại Việt Nam, kể cả chỉ may. Với tốc độ tăng trưởng nhanh như vậy, việc quy hoạch, phát triển ngành dệt may đang được dịch chuyển dần ra phía Bắc, gần khu vực nhà máy sản xuất của PVTex. Trên cơ sở đó các nhà tư vấn khuyến cáo nên đầu tư vào lĩnh vực xơ sợi tổng hợp.

Tuy nhiên, bên cạnh thuận lợi, PVTEX cũng đối mặt với những khó khăn như từ tháng 10.2018 kể từ khi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung nổ ra hàng hoá của Trung Quốc gặp khó khăn khi tiêu thụ vào Mỹ đã quay ra xuất khẩu ồ ạt vào các thị trường lân cận, đặc biệt là Việt Nam. Ngoài việc lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc tăng nhanh thì giá các sản phẩm từ Trung Quốc phá giá rất lớn do 2 lý do là các doanh nghiệp xuất khẩu của Trung Quốc được Chính phủ bù thuế cho lượng hàng xuất lên đến 13%, hỗ trợ thông qua các chính sách khác như hỗ trợ ưu đãi vốn. Điều này buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải dừng phần hoặc dừng hẳn sản xuất như Công ty Nan Ya Formosa, Công ty cổ phần Sợi Thế Kỷ chỉ chạy được 70% công suất thiết kế, Công ty sợi Nam Việt phải giảm công suất xuống 50%, trong khi Công ty Đông Tiến Hưng phải tạm ngưng hoạt động do thua lỗ. PVTex cũng gặp khó khăn trong việc khôi phục lại hoạt động.

Chưa kể, việc này còn tiềm ẩn nguy cơ lớn hơn là hàng may mặc của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ có nguy cơ bị chính phủ Mỹ áp thuế bổ sung nếu chính phủ Mỹ cho rằng Việt Nam chỉ là cánh tay nối dài của Trung Quốc, và hàng may mặc của Việt Nam xuất khẩu sang các quốc gia của nhóm CPTPP sẽ không đáp ứng được các yêu cầu xuất xứ để được hưởng thuế suất nhập khẩu ưu đãi của các quốc gia thuộc CPTPP.
Khó khăn tiếp theo những thông tin không chính xác, tiêu cực về PVTEX và các lãnh đạo tham gia giải cứu PVTEX. Điều này đã gây hoang mang cho các cán bộ công nhân viên của PVTEX, làm ảnh hưởng rất lớn tới uy tín và niềm tin của đối tác với việc hợp tác này.

- Có thể nói, qua quá trình giải cứu, hiện nay tình hình sản xuất, kinh doanh của PVTEX đã được bảo toàn được vốn, người lao động có công ăn việc làm và dần lấy lại niềm tin của các khách hàng, đối tác. Vậy, ông có đề xuất hay kiến nghị gì không?

Công cuộc giải cứu PVTEX vẫn còn nhiều khó khăn, gian nan, các diễn biến bất lợi của thị trường, các khó khăn về nguồn nhân lực, khó khăn về vốn, khó khăn về cơ chế chính sách… vẫn luôn hiện hữu mà đội ngũ những người được phân công giải cứu cùng với người lao động tại PVTEX đang phải âm thầm kiên trì, nhẫn nhịn, chịu đựng, ngày đêm suy nghĩ tìm tòi các phương án tháo gỡ. Trong đó, còn một khó khăn lớn hơn nữa ở đây chính là niềm tin - niềm tin của thị trường, của đối tác, của người lao động,. Với tính chất và đặc thù như vậy, rất cần sự chia sẻ, động viên và hiểu đúng của toàn thể xã hội, điều đó sẽ tạo động lực lớn lao cho công cuộc giải cứu đi đến thành công!

- Xin chân thành cảm ơn Ông!

Hiểu Lam
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang