KINH TẾ
Cập nhật 23:36 | 23/10/2019 (GMT+7)
.
Nhân lực cho Fintech

Vừa thiếu vừa yếu

08:12 | 30/06/2019
“Hiện, không chỉ trong lĩnh vực ngân hàng và các công ty công nghệ tài chính (Fintech) mà ngay với các cơ quan quản lý nhà nước cũng đang thiếu hụt rất lớn nhân lực về Fintech. Nếu cơ quan quản lý không biết về Fintech thì không thể tạo môi trường phát triển”, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Phạm Xuân Hòe nêu ý kiến.

Thiếu hụt rất lớn

Thực tế cho thấy ở Việt Nam Fintech đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Đơn cử, năm 2018, tốc độ thanh toán di động tăng 170% so với năm trước. Mặc dù vậy, theo các chuyên gia, bên cạnh yếu tố pháp lý chưa hoàn chỉnh, chất lượng nguồn nhân lực đang là rào cản khiến Fintech vẫn chưa phát triển tương xứng tiềm năng.

Minh chứng cho điều này, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Phạm Xuân Hòe cho biết, “khi nghiên cứu công nghệ 4.0 trong lĩnh vực ngân hàng, chúng tôi nhận thấy có 3 nhóm kỹ năng chính đối với cán bộ làm trong ngân hàng số cũng như công ty Fintech là kỹ năng tài chính, kỹ năng công nghệ thông tin và kỹ năng ngoại ngữ”. Tuy nhiên, 21% ngân hàng cho rằng đang rất thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, có đầy đủ các kỹ năng này.

Cũng theo chuyên gia này, đang có 4 thách thức lớn đặt ra về nhân lực ngân hàng. Thứ nhất, nhân lực có kỹ năng chuyên môn chiếm số lượng rất lớn (trên 90%) nhưng lại thiếu kỹ năng về công nghệ thông tin và ngoại ngữ. Điều này dẫn đến tình trạng “có ngân hàng mua phần mềm quản trị rủi ro hơn 1 triệu USD về vứt đó không dùng được do không có con người”. Thứ hai, nhân lực ngân hàng giỏi công nghệ thông tin nhưng không giỏi chuyên môn, hệ quả là lập trình ứng dụng có hiệu quả không cao. Thứ ba là nhân sự cấp cao ngành ngân hàng phần lớn ít am tường về công nghệ thông tin nên thường đưa ra quyết định chậm hơn hoặc sai lầm khi đầu tư về công nghệ. Cuối cùng là thách thức mất việc của nhân viên ngân hàng trong tương lai khá lớn nếu không hội đủ 3 kỹ năng, khi công nghệ được ứng dụng rộng rãi.

Tuy nhiên, điều được vị chuyên gia này nhấn mạnh là “không chỉ trong lĩnh vực ngân hàng và các công ty Fintech mà ngay với các cơ quan quản lý nhà nước cũng đang thiếu hụt rất lớn nhân lực về Fintech. Nếu cơ quan quản lý không biết về Fintech thì không thể tạo môi trường cho nó phát triển, đặc biệt nếu không biết mà cấm thì rất nguy hiểm”.

Từng có 40 năm làm việc trong cơ quan nhà nước, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia Hà Huy Tuấn thừa nhận, hiện, ngay khâu tuyển đầu vào đã chưa có sự gắn kết giữa chuyên môn và công nghệ thông tin. Chẳng hạn, đối với lĩnh vực tài chính ngân hàng, khi tuyển cán bộ về chuyên môn sẽ tập trung vào ngân hàng, tài chính, kinh tế quốc dân, nếu tuyển về công nghệ thông tin lại yêu cầu kỹ năng soạn thảo văn bản. “Điều này cũng dễ hiểu bởi các cơ quan quản lý nhà nước phải soạn thảo những văn bản mang tính chuyên môn cao, phải thận trọng”, ông nói. Đối với các đơn vị chuyên về công nghệ thông tin, ông Tuấn cho rằng việc tuyển chọn cán bộ “chủ yếu làm hạ tầng cơ sở như kết nối giữa các máy tính, các vụ với nhau, tức hoàn toàn mang tính hành chính sự vụ để phục vụ công việc”. Chính điều này khiến chất lượng nhân lực trong lĩnh vực tài chính ngân hàng chưa đồng đều cả về trình độ chuyên môn lẫn công nghệ, ngoại ngữ.

Phải thừa nhận vai trò của nhân lực Fintech

Theo các chuyên gia, để khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng về Fintech hiện nay đòi hỏi cả phía Nhà nước lẫn các trường đại học, doanh nghiệp công nghệ cũng như ngân hàng thương mại phải đồng hành.

Cụ thể, về phía các ngân hàng cũng như công ty vệ tinh phải tự đào tạo lại nhân lực của chính mình, hoặc đào tạo lại qua các lớp học bên ngoài, các lớp ngắn hạn trên mạng xã hội. Trong đó, lý tưởng nhất là các ngân hàng chọn đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin của mình để đào tạo thêm về cử nhân và thạc sĩ Fintech. Một trong những cách để đào tạo nhân lực Fintech hiệu quả được chỉ ra là cần “tung vào bể nước”, tức là cần tạo cho họ chủ đề (rèn kỹ năng chuyên môn) để họ tự làm, tự tìm hiểu trong các giáo án nước ngoài (vừa rèn kỹ năng công nghệ vừa rèn kỹ năng ngoại ngữ).

Về phía các trường đào tạo, cần xúc tiến sớm chương trình đào tạo Fintech theo chuẩn quốc tế; liên kết đào tạo với các trung tâm đào tạo của ngân hàng thương mại. “Công nghệ ngân hàng chắc chắn sẽ thay đổi mạnh mẽ, đặc biệt là số hóa. Hiện ngành ngân hàng đang trong giai đoạn chuyển đổi số chứ chưa số hóa, đặc biệt chưa tái tạo số. Do đó, ngân hàng rất mong muốn nhận được sự hỗ trợ về đào tạo nhân lực”, ông Phạm Xuân Hòe cho biết.

Thêm vào đó, bản thân các doanh nghiệp công nghệ thông tin và cơ sở đào tạo cũng cần nắm được nhu cầu của cơ quan nhà nước là gì để từ đó định hướng được cách đào tạo nhân lực cho phù hợp. Bởi lẽ, với các cơ quan quản lý nhà nước, công nghệ chỉ là phương tiện, do đó sẽ yêu cầu về trình độ nguồn nhân lực cao hơn.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước cũng cần tự thay đổi bằng cách thừa nhận vai trò của đội ngũ cán bộ về Fintech, bởi nếu không có đội ngũ này sẽ không thể quản lý. Đặc biệt, bản thân người thủ trưởng trong các cơ quan quản lý nhà nước cần am hiểu hệ thống đang hoạt động thế nào, có hiểu biết về công nghệ thông tin, từ đó đặt ra những đề bài giao cho cấp dưới thực hiện. Điều này đồng nghĩa, các trung tâm đào tạo cần có chương trình đào tạo cho lãnh đạo cấp phòng, ban, vụ về Fintech. Chỉ khi kết hợp các yếu tố này, việc đào tạo nhân lực Fintech cho ngân hàng, doanh nghiệp Fintech cũng như cơ quan quản lý nhà nước mới thực sự hiệu quả.

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang