KINH TẾ
Cập nhật 16:24 | 12/11/2019 (GMT+7)
.

“Giấy thông hành” để hàng Việt đi khắp thế giới

08:11 | 01/07/2019
Theo đánh giá của các chuyên gia, Hiệp định Thương mại tự do (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA) là cú hích mạnh mẽ cho nền kinh tế Việt Nam trong việc đẩy mạnh xuất khẩu. Bởi EU vốn là thị trường khó tính, khi hàng hóa Việt Nam rộng cửa vào thị trường này sẽ như “giấy thông hành” để đi khắp thế giới.

Nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công thương PHẠM TẤT THẮNG: Gợi ý chuẩn mực để cải cách thể chế kinh tế

Sau 9 năm kể từ khi bắt đầu đàm phán, EVFTA mới được ký kết chính thức. Hiệp định được thông qua đã chứng minh rằng cả phía Việt Nam và EU cùng đi theo hướng trung thành với xu hướng mở cửa thị trường, thương mại đa biên và bảo đảm công bằng, thuận lợi hóa trong nguyên tắc mới của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Đối với Việt Nam, EVFTA sẽ có tác động rất to lớn, là cú hích cho nền kinh tế.

Trước tiên, thị trường EU rất lớn và đòi hỏi khắt khe về mọi mặt trong hoạt động thương mại. Vì vậy, EVFTA có hiệu lực sẽ mở ra điều kiện rất tốt cho hàng hóa Việt Nam vào thị trường này, cũng có nghĩa là năng lực cạnh tranh hàng hóa của chúng ta sẽ được nâng lên cao, đặc biệt đối với những mặt hàng có thế mạnh như điện thoại, linh kiện điện tử, dệt may, da giày, thủy hải sản, đồ gỗ, hạt điều, cà phê…

Hai là, việc tách làm 2 hiệp định gồm EVFTA và EVIPA cho thấy cả hai bên đều rất coi trọng đầu tư. Thực tế, nguồn vốn của EU rất lớn mà đặc biệt là công nghệ hiện đại, EVFTA được ký kết sẽ mở ra điều kiện tốt cho việc thu hút đầu tư từ EU kèm theo đó là công nghệ hiện đại thời kỳ 4.0.

Ba là, hàng rào kỹ thuật trong thương mại của EU rất cao và luôn luôn được bổ sung và rất khó vượt qua. Nếu như vượt được qua thì sẽ có ý nghĩa bảo đảm như một “giấy thông hành” để hàng hóa Việt Nam đi khắp thế giới.

Bốn là, bên cạnh những thỏa thuận thương mại, dịch vụ và đầu tư thì EVFTA và EVIPA còn thỏa thuận với nhau về một số vấn đề phi truyền thống, điều này đòi hỏi Việt Nam phải nhanh hơn nữa trong việc cải cách thể chế kinh tế. Đây là một trong những nhiệm vụ hết sức trọng tâm của Chính phủ. Hiệp định này như là một cú hích, là gợi ý chuẩn mực để chúng ta cải cách thể chế kinh tế theo hướng mở cửa thị trường, vươn lên thị trường hiện đại.

Tuy nhiên, cần chú ý là nhu cầu của thị trường EU rất lớn trong khi đó quy mô sản xuất của các doanh nghiệp Việt Nam lại nhỏ. Để đưa được hàng hóa vào thị trường EU đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam cần phải làm ăn lớn, đặc biệt là thúc đẩy liên kết của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thêm nữa, lâu nay, các doanh nghiệp Việt Nam làm ăn với một số thị trường gần dễ dãi, thậm chí mang tính chất thương mại biên giới cho nên không có sự ràng buộc một cách chặt chẽ, lỏng lẻo trong kiểm tra kiểm soát. Cách làm này khiến chúng ta hay bị rơi vào tình trạng thường xuyên phải giải cứu. Bây giờ làm ăn với các doanh nghiệp châu Âu sẽ thúc đẩy doanh nghiệp Việt vươn lên, làm ăn theo phong thái nhà buôn lớn.

Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam LÊ XUÂN SANG: Doanh nghiệp phải tìm hiểu kỹ hiệp định

Điểm khác biệt giữa EVFTA và các FTA thế hệ cũ khác là hiệp định này cho phép nhà đầu tư hoạt động tại EU và Việt Nam được gia nhập thị trường mua sắm công của nhau, nghĩa là được tham gia vào đấu thầu các dự án đầu tư công như BOT/PPP… Điều này cho phép cải cách các thể chế liên quan đến mua sắm/đầu tư công của Việt Nam, nhất là trong công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Nếu chúng ta biết cách ứng dụng các tiến bộ công nghệ, nhất là thành tựu của  Cách mạng Công nghiệp 4.0 như dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ chuỗi khối (blockchain) thì công tác đấu thầu sẽ hạn chế tối đa các tiêu cực nảy sinh, giúp chọn được nhà thầu quốc tế xứng đáng với hiệu quả đầu tư cao và bền vững.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, để không biến cơ hội thành thách thức cần tìm hiểu kỹ hơn các quy định cụ thể liên quan đến hiệp định này, nhất là liên quan đến các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, chuẩn mực, điều kiện lao động, khai thác thủy, lâm sản… cũng như các khía cạnh liên quan đến hoạt động công đoàn, môi trường sinh thái. Để tăng nguồn lực, cần đổi mới quản trị công ty, tiến tới quản trị mở, không mang tính gia đình trị thì có thể thu hút vốn, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh nghiệm và hiểu biết thị trường EU nhiều hơn, nhất là đối tác từ EU một cách thuận lợi và dễ dàng hơn.

Đối với Chính phủ, việc cung cấp thông tin về các hiệp định, đối tác, thị trường, sản phẩm, công nghệ… cho doanh nghiệp là cần thiết. Ở tầm vĩ mô, việc xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý hữu hiệu về kinh doanh, đầu tư, xử lý tranh chấp quốc tế… là tối quan trọng, nhất là khi các quy định liên quan tới 2 FTA thế hệ mới (EVFTA và CPTPP) và hơn 10 FTA thế hệ cũ sẽ cùng có hiệu lực.

Chuyên gia kinh tế NGUYỄN MINH PHONG: Phải giải quyết được bài toán về lao động

Việc ký kết EVFTA sẽ mang lại nhiều tác động tích cực, thậm chí có những tác động tích cực lớn nhất từ trước tới nay. Đơn cử, EVFTA và EVIPA là tổ hợp hiệp định thương mại đầu tư chiếm thị phần tự do thương mại lớn nhất của Việt Nam. Bởi nếu như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chỉ chiếm khoảng 14% GDP và thương mại toàn cầu thì tỷ lệ này đối với EVFTA gấp đôi. Ít nhất quy mô thị trường đủ lớn này sẽ tạo sức hấp dẫn cũng như xung lực tích cực cho Việt Nam.

Thêm vào đó, cơ cấu đầu tư, thương mại của hai bên Việt Nam và EU sẽ bổ sung cho nhau chứ không trực diện cạnh tranh nên sẽ tác động tốt tới cung cầu xuất khẩu hai bên. Ngoài ra, đây là thị trường có đội ngũ lao động người Việt Nam rất đông, có chất lượng cao cùng trình độ ngoại ngữ. Nếu chúng ta chuẩn bị tốt thì đó sẽ là cầu nối giữa Việt Nam với EU tốt, nhất là hệ thống bán buôn, đầu tư.


Hàng Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn EU sẽ có thể đi khắp thế giới

Mặc dù vậy, Việt Nam cũng sẽ đối mặt với nhiều thách thức, như việc bị thu hẹp thị trường do sự cạnh tranh đến từ các doanh nghiệp EU vào Việt Nam; thách thức từ thị trường lao động nhập khẩu và xuất khẩu nếu chất lượng thấp…

Chúng ta đã có nhiều hiệp định khác đang dần thích ứng, gần nhất là CPTPP. Đối với EVFTA, tôi cho rằng các giải pháp không vượt ra ngoài khuôn khổ mà chúng ta đang làm, đặc biệt là kế hoạch triển khai hành động theo CPTPP. Tới đây, Chính phủ phải có kế hoạch tổng thể triển khai EVFTA và EVIPA được thông qua ở cấp cao nhất, sau đó được triển khai thành dự án, chương trình cụ thể ở các cấp, các ngành, địa phương và doanh nghiệp, hiệp hội. Thứ nữa, phải rà soát các luật để điều chỉnh cho phù hợp. Thông tin xúc tiến đầu tư thương mại, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp cần làm tốt hơn; kiện toàn quy hoạch những ngành nghề, sản phẩm, đơn vị trọng yếu, chủ lực để từ đó có chính sách riêng, tập trung chỉ đạo. Đặc biệt, phải giải quyết được bài toán lao động, trong đó cần chú trọng đào tạo lao động chất lượng cao, nhất là khai thác lao động ở các nước châu Âu.

Nguyễn Quỳnh - Đan Thanh ghi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang