KINH TẾ
Cập nhật 18:01 | 21/09/2019 (GMT+7)
.
Đánh giá lại quy mô GDP

Không gồm kinh tế ngầm và bất hợp pháp

07:47 | 17/08/2019
“Tổng cục Thống kê đang tiến hành đánh giá lại quy mô GDP theo đúng thông lệ quốc tế”, Tổng Cục trưởng Nguyễn Bích Lâm cho biết trong cuộc trao đổi với báo chí sáng 16.8. Ông khẳng định việc này xuất phát từ chỗ có nguồn thông tin phản ánh đầy đủ kết quả sản xuất kinh doanh của nền kinh tế, hoàn toàn không thay đổi phương pháp tính, cũng không đề cập tới các hoạt động kinh tế ngầm và kinh tế bất hợp pháp.

“Không phải cách tính mới”

Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm cho biết, có 3 phương pháp dùng để biên soạn chỉ tiêu thống kê tổng sản phẩm trong nước (GDP) gồm: phương pháp sản xuất, phương pháp sử dụng và phương pháp thu nhập. Tổng cục Thống kê đang sử dụng 3 phương pháp này trong biên soạn GDP.

Cũng theo ông Lâm, Tổng cục Thống kê đang tiến hành đánh giá lại quy mô GDP. “Việc đánh giá lại quy mô GDP chỉ xem xét, rà soát các hoạt động kinh tế thuộc phạm vi sản xuất theo quy định của Việt Nam, không đề cập tới các hoạt động kinh tế ngầm và kinh tế bất hợp pháp”. Ông cho hay, đây là nhiệm vụ thường xuyên và định kỳ của bất kỳ một cơ quan thống kê quốc gia nào trên thế giới. Việc rà soát, đánh giá lại quy mô GDP dựa trên phương pháp luận do cơ quan thống kê Liên Hợp Quốc khuyến nghị, được thực hiện có nguồn thông tin phản ánh đầy đủ kết quả sản xuất kinh doanh của nền kinh tế, hoàn toàn không có sự thay đổi về phương pháp tính. “Tổng cục Thống kê khẳng định cách tính GDP của Việt Nam hiện nay theo đúng thông lệ quốc tế”, ông Lâm nói.


Theo Tổng cục Thống kê, việc đánh giá lại quy mô GDP nhằm bảo đảm theo thông lệ quốc tế

Về nguồn thông tin thống kê sử dụng để đánh giá lại quy mô GDP của Việt Nam, theo ông Lâm, chủ yếu dựa vào Tổng điều tra và hồ sơ hành chính của các bộ, ngành địa phương. Trong giai đoạn 2010 - 2017, Tổng cục Thống kê thực hiện Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy sản năm 2011 và năm 2016, Tổng điều tra kinh tế năm 2012 và năm 2017. Đồng thời, công tác chia sẻ thông tin giữa Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Tổng cục Thống kê) với các bộ, ngành ngày càng tốt hơn đã giúp thu thập được thông tin từ nguồn dữ liệu hành chính của các bộ, ngành.

“Qua rà soát chúng tôi đã nhận diện 5 nhóm nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thay đổi quy mô GDP”, ông Lâm cho biết. Trong đó, có 4 nhóm nguyên nhân làm tăng quy mô GDP (gồm bổ sung thông tin từ tổng điều tra, bổ sung thông tin từ hồ sơ hành chính, cập nhật lý luận mới hệ thống tài khoản quốc gia 2008, rà soát, cập nhật lại phân ngành kinh tế) và có 1 nhóm nguyên nhân làm giảm quy mô GDP (cập nhật cơ cấu kinh tế làm thay đổi hệ số chi phí trung gian và chỉ số giá của cả nước).

Bảo đảm theo thông lệ quốc tế

Lãnh đạo Tổng cục Thống kê cũng khẳng định đánh giá lại quy mô GDP ở thời điểm này là cần thiết, trước tiên nhằm bảo đảm theo thông lệ quốc tế. Trong quá trình biên soạn chỉ tiêu GDP ở bất cứ quốc gia nào luôn có những vấn đề phát sinh cần phải rà soát, đánh giá lại cả trong ngắn hạn và trong dài hạn. Cơ quan Thống kê Liên Hợp Quốc đưa ra ba vòng đánh giá lại số liệu GDP nhằm xử lý những bất cập nảy sinh trong quá trình biên soạn số liệu. Vòng 1 và vòng 2 là những đánh giá lại ngắn hạn và được các nước thực hiện thường xuyên trong quá trình biên soạn GDP. Vòng 3 thực hiện điều chỉnh lớn, thường được triển khai khi có kết quả các cuộc tổng điều tra.

Tổng Cục trưởng Nguyễn Bích Lâm thừa nhận “nguồn thông tin đầu vào phục vụ biên soạn chỉ tiêu GDP hàng năm chưa đầy đủ”. Cụ thể, sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế ngoài nhà nước chưa được phản ánh kịp thời và đầy đủ trong dữ liệu của các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Trong điều tra thống kê - nguồn thông tin chủ yếu và quan trọng của cơ quan Thống kê, điều tra mẫu hàng năm có thể phản ánh được xu hướng phát triển của từng ngành, từng lĩnh vực nhưng chưa phản ánh đầy đủ toàn diện về quy mô giá trị tăng thêm của các ngành kinh tế và quy mô GDP toàn bộ nền kinh tế. Bên cạnh đó, phương pháp thu thập thông tin thống kê truyền thống và những hạn chế, bất cập trong chia sẻ thông tin từ hồ sơ hành chính giữa các bộ, ngành và cơ quan quản lý các cấp dẫn đến số liệu thống kê chưa phản ánh kịp thời sự thay đổi về quy mô và tình hình kinh tế - xã hội hàng năm.

Theo thông lệ thống kê quốc tế, khi có nguồn thông tin đầy đủ, toàn diện từ các cuộc Tổng điều tra, từ hồ sơ hành chính các cơ quan thống kê quốc gia sẽ thực hiện đánh giá lại quy mô GDP. “Đợt thống kê đánh giá lại quy mô GDP lần này, chúng tôi bổ sung mới hoàn toàn thông tin của 76 nghìn doanh nghiệp mà trước đây chưa có”, ông Lâm cho biết. Những doanh nghiệp này thuộc diện đang hoạt động nhưng không cung cấp thông tin cho Tổng cục Thống kê; hoặc ngành thống kê chưa làm hết trách nhiệm trong điều tra mẫu, có thể đến 1 - 2 lần không gặp thì thôi; hoặc là những doanh nghiệp mới đi vào hoạt động và đã nằm trong danh sách quản lý của cơ quan thuế.

Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, lãnh đạo Tổng cục Thống kê cho rằng việc đánh giá lại quy mô GDP lúc này là đúng thời điểm. Qua đó, sẽ giúp đưa ra những định hướng đúng cho phát triển đất nước trong 10 năm tới và cụ thể hóa cho giai đoạn 5 năm 2021 - 2025.

Các chỉ tiêu kinh tế chịu tác động thế nào?

Tổng cục Thống kê cho biết, kết quả đánh giá lại quy mô GDP sẽ tác động đến các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô, cụ thể như sau:
- Tạo ra mức tăng đáng kể trong tổng giá trị GDP và GDP bình quân đầu người, từ đó tác động đến định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong các giai đoạn tiếp theo. Sự gia tăng GDP bình quân đầu người có thể dẫn đến sự thay đổi trong mô hình tiêu dùng hộ gia đình do ước tính mức sống cao hơn hoặc đạt nhanh hơn đến mức quốc gia có thu nhập trung bình cao.
- Việc đánh giá lại quy mô GDP sẽ không tác động đến mục tiêu tăng trưởng GDP trong kế hoạch và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội do tốc độ tăng trưởng kinh tế qua các năm có sự thay đổi rất nhỏ.
- Đánh giá lại quy mô GDP làm thay đổi cơ cấu GDP: Tăng tỷ trọng khu vực công nghiệp, xây dựng và dịch vụ; giảm tỷ trọng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản.
- Các chỉ tiêu chất lượng tăng trưởng được cải thiện, tuy nhiên mức thay đổi không lớn.
- Phản ánh số liệu thấp hơn đối với nhiều chỉ tiêu tài chính/tài khóa: tỷ lệ thu ngân sách nhà nước so với GDP; tỷ lệ thuế so với GDP; tỷ lệ chi ngân sách nhà nước so với GDP; tỷ lệ bội chi ngân sách nhà nước so với GDP; tỷ lệ nợ công, nợ chính phủ và nợ nước ngoài so với GDP. Sự thay đổi có thể cho thấy khả năng mở rộng dư địa cho thu ngân sách và thuế, cũng như chi tiêu và vay của Chính phủ. Tuy nhiên, khả năng tác động là thấp vì trong thực tế thu ngân sách và thuế dựa trên thu thuế/phí, các tỷ lệ thu liên quan và được quy định bởi các văn bản pháp luật.
- Quy mô GDP và GDP bình quân đầu người tăng lên có thể làm tăng đóng góp của Việt Nam cho các tổ chức quốc tế mà hiện nay Việt Nam đang là thành viên.

Hồng Loan
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang