KINH TẾ
Cập nhật 01:11 | 21/10/2019 (GMT+7)
.
Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam

Doanh nghiệp nội khó có cơ hội tham gia

08:01 | 09/10/2019
Bộ Giao thông - Vận tải (GT - VT) đã dừng sơ tuyển đấu thầu quốc tế thực hiện các dự án thành phần của cao tốc Bắc - Nam song nhiều doanh nghiệp trong nước đang thắc thỏm trước việc khó có cơ hội tham gia dự án này.

Vốn chủ sở hữu tối thiểu 20%, không chia nhỏ dự án

“Việc chuyển từ hình thức đấu thầu quốc tế sang đấu thầu trong nước là sự thay đổi về bản chất. Do đó, vấn đề mà Bộ GT - VT quan tâm không phải chỉ là điều chỉnh tiêu chí để nhà đầu tư trong nước làm được, mà mục tiêu lớn nhất là phải để từ khâu kế hoạch đầu tư, kế hoạch đấu thầu đến khâu tổ chức, lựa chọn nhà thầu, quản lý, giám sát trong suốt quá trình thực hiện dự án phải bảo đảm đúng mục tiêu đặt ra. Điều này đồng nghĩa phải chọn được nhà đầu tư thực sự có năng lực, bảo đảm chất lượng và tiến độ dự án cũng như khai thác tốt công trình này. Còn về phía nhà đầu tư, vấn đề họ cần quan tâm không phải là làm thế nào để được tham gia dự án này, mà phải là cách nào để làm dự án thật tốt, đúng với mục tiêu, yêu cầu đề ra”.

Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật cầu đường Việt Nam Nguyễn Ngọc Long

Tại cuộc họp báo do Bộ GT - VT tổ chức mới đây, Thứ trưởng Bộ GT - VT Nguyễn Ngọc Đông cho biết, Bộ đã chỉ đạo các đơn vị liên quan thông báo cho các nhà đầu tư dự sơ tuyển về việc hủy sơ tuyển đấu thầu quốc tế, khẩn trương hoàn thành hồ sơ sơ tuyển đấu thầu cạnh tranh trong nước rộng rãi để phát hành hồ sơ trong tháng 10 này. Đồng thời khẳng định, tiêu chí chọn nhà đầu tư dù nước ngoài hay trong nước thực hiện dự án đều tuân thủ Nghị quyết 52/2017/QH14 về chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 của Quốc hội và Nghị quyết 20/NQ-CP về dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 của Chính phủ.

Theo đó, vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư thực hiện dự án phải đạt tối thiểu 20% như nghị quyết quy định. Bên cạnh đó, việc đấu thầu chọn nhà đầu tư phải tuân thủ quy định pháp luật về đấu thầu. Nghị quyết 52 của Quốc hội xác định không bảo lãnh doanh thu, vốn vay cho nhà đầu tư nên vẫn thực thi đấu thầu chọn nhà đầu tư “lời ăn lỗ chịu”, tức là không có bảo lãnh. Nếu đấu thầu không thành công, Bộ GT - VT sẽ báo cáo Quốc hội để quyết định chuyển sang đầu tư công, không có chỉ định thầu. Đối với 8 dự án thành phần theo  hình thức đối tác  công tư  (PPP), do đã chốt điểm đầu điểm cuối nên sẽ không thay đổi chia nhỏ gói thầu.

Mặc dù vậy, Bộ GT - VT vẫn kiến nghị Chính phủ, Quốc hội có thể điều chỉnh một số tiêu chí như kinh nghiệm nhà đầu tư trong việc làm đường cao tốc khi nước ta mới có khoảng 900km đường cao tốc nên nhiều nhà đầu tư chưa từng tham gia thực hiện các dự án này.


Xem xét điều chỉnh tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư là cần thiết Nguồn: Báo Đầu tư

Điều chỉnh tiêu chí là cần thiết

Trước phản hồi của Bộ GT - VT, đại diện một số doanh nghiệp vẫn đang có những thắc thỏm, lo ngại.

Mặc dù thừa nhận khi chuyển sang đấu thầu trong nước là tin vui đối với doanh nghiệp được gia tăng cơ hội tham gia dự  án này, song Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả Trần Văn Thế không giấu nổi băn khoăn, lo lắng vì  “không phải cứ hủy đấu thầu quốc tế là nhà đầu tư nội sẽ làm được ngay”.

Lý do được đại diện doanh nghiệp này đưa ra là mặc dù đã tham gia nhiều dự án xây dựng hạ tầng giao thông, song chính doanh nghiệp cũng gặp khó khăn trong đáp ứng tiêu chí về năng lực kinh nghiệm cũng như tiêu chí tối thiểu 20% vốn chủ sở hữu. Chưa kể, một số ngân hàng thương mại có kết quả kinh doanh, lợi nhuận lớn nhưng chưa mặn mà tham gia tài trợ vốn cho đầu tư hạ tầng, thậm chí nói không với các dự án hạ tầng giao thông. Trong khi đó, đối với các dự án hạ tầng giao thông, thường ngân hàng sẽ tài trợ khoảng 70 - 80% nguồn vốn dự án. Do vậy, muốn tháo gỡ nút thắt về vốn, cần có sự vào cuộc của ngành ngân hàng. Đồng thời, ông Thế cho rằng điều chỉnh tiêu chí về kinh nghiệm là cần thiết, nếu không, chính sách này “không đi vào cuộc sống”.

Dưới góc độ chuyên gia, Phó Trưởng khoa Vận tải - Kinh tế, Đại học GT - VT Nguyễn Hồng Thái cũng đồng tình với việc cần điều chỉnh tiêu chí cho phù hợp với tình hình thực tế.

Ông Thái phân tích, ở nước ta, do sự phát triển đường cao tốc chưa nhiều nên năng lực tham gia tuyến đường cao tốc tương tự của các nhà đầu tư sẽ bị hạn chế. Tuy nhiên, thực chất, các doanh nghiệp trong nước đã tham gia, chủ trì nhiều công trình lớn, có tính kỹ thuật cao. Do vậy, về mặt kỹ thuật thực hiện gói thầu thì các doanh nghiệp có đủ điều kiện và năng lực thực hiện dự án cao tốc Bắc - Nam.

Thêm vào đó, các gói thầu xây lắp công trình giao thông thường đòi hỏi vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài. Nếu so với điều kiện cũ, nhà đầu tư trong nước khó đáp ứng hơn so với nhà đầu tư nước ngoài. Do vậy, khi tổ chức đấu thầu trong nước, cơ quan quản lý cần cân nhắc điều chỉnh tiêu chí về kinh nghiệm và vốn, nên cho phép, tạo điều kiện để doanh nghiệp liên doanh, liên kết với nhau, qua đó nâng cao năng lực về kinh nghiệm cũng như năng lực tài chính. Một cách để nâng cao năng lực về vốn là Nhà nước cần tạo điều kiện để các doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn tài trợ (là vốn từ ngân hàng và kể cả từ trái phiếu).

Như vậy, có thể hiểu, bên cạnh việc cơ quan quản lý cần xem xét điều chỉnh tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư cho phù hợp thực tế, việc liên doanh, liên kết sẽ là một trong những lời giải để doanh nghiệp nội có thể tham gia dự án quan trọng này, qua đó đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang