Tuy nhiên trên thực tế, không phải lúc nào công tác phối hợp cũng thực hiện đúng quy định. Cụ thể, công tác chỉ đạo xây dựng dự thảo nghị quyết hàng năm chưa kịp thời, còn thụ động; chất lượng xây dựng dự thảo nghị quyết chưa cao. Đây là một trong những nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả quyết định của HĐND. Trong việc xây dựng chính sách, thường áp dụng quy trình áp đặt từ trên xuống: cơ quan chuyên môn xây dựng dự thảo, lấy ý kiến của chuyên gia và các ngành chức năng, sau đó hoàn thiện trình UBND và HĐND thông qua, bỏ qua bước lấy ý kiến (tham vấn) nhân dân và đối tượng chịu sự điều chỉnh của nghị quyết. Do vậy, có những văn bản ban hành không sát với thực tiễn, tính khả thi không cao. Công tác kiểm tra, giám sát thực hiện nghị quyết chưa thường xuyên, HĐND và UBND chưa kịp thời phát hiện những thiếu sót, bất cập để điều chỉnh, tháo gỡ hoặc bãi bỏ những nghị quyết không còn phù hợp với địa phương...
Phối hợp xây dựng nghị quyết
Xây dựng dự thảo là giai đoạn quan trọng có tính quyết định đối với chất lượng nghị quyết của HĐND. Thực tế cho thấy, nếu dự thảo nghị quyết có sự chuẩn bị chu đáo, đầy đủ thông tin, thể hiện được yêu cầu thực tiễn và nguyện vọng của nhân dân thì tại kỳ họp sẽ tạo được sự đồng thuận cao của đại biểu và thông qua một cách thuận lợi. Ngược lại, những dự thảo nghị quyết chuẩn bị thiếu chu đáo sẽ tạo nên những luồng quan điểm trái ngược, kéo dài thời gian thảo luận ảnh hưởng tới thời gian kỳ họp; đại biểu thiếu tự tin khi biểu quyết thông qua và băn khoăn trong quá trình tổ chức thực hiện. Chính vì vậy, để đảm bảo chất lượng ban hành nghị quyết thì sự phối hợp giữa Thường trực HĐND và UBND trong việc chuẩn bị dự thảo nghị quyết HĐND trình tại kỳ họp là khâu quan trọng của quá trình thực hiện quyền quyết định của HĐND. Theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND và UBND năm 2005, việc dự thảo nghị quyết về KT - XH và các nghị quyết chuyên đề khác do UBND chuẩn bị và trình tại kỳ họp HĐND. Trong quá trình UBND xây dựng, thảo luận, thông qua các dự thảo nghị quyết để trình HĐND, các ban của HĐND cần có sự phối hợp để tham gia ý kiến trong việc sửa đổi, bổ sung để hoàn chỉnh dự thảo nghị quyết trước khi trình ra kỳ họp, từ đó tạo sự đồng thuận và thống nhất cao trong kỳ họp.
Và phối hợp trong quá trình thực hiện
Nghị quyết phải được tổ chức, thực hiện kịp thời mới đem lại kết quả. Và điều này, đòi hỏi phải có sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa Thường trực HĐND và UBND. Sau mỗi kỳ họp HĐND, trên cơ sở những nội dung đã được HĐND quyết định, Thường trực HĐND cần phối hợp chặt chẽ với UBND để công bố kịp thời văn bản nghị quyết và các phương án triển khai thực hiện nghị quyết tại địa phương. Trong quá trình thực hiện nghị quyết, Thường trực HĐND vẫn cần phối hợp thường xuyên với UBND trong việc xử lý những vấn đề phát sinh, sớm có biện pháp tháo gỡ, khắc phục hoặc điều chỉnh cho phù hợp với thực tế.
Đối với việc thực hiện nghị quyết của HĐND, mục đích giám sát của cơ quan dân cử là nhằm phân tích, đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn của địa phương, các ngành trong quá trình thực hiện; qua đó làm rõ những bất cập, vướng mắc để tháo gỡ như: cơ chế chính sách chưa thông thoáng, pháp luật thiếu đồng bộ, nghị quyết chưa sát, đúng; chưa phù hợp với thực tiễn địa phương… Hiệu lực và hiệu quả giám sát của HĐND phụ thuộc rất lớn vào việc xử lý các kiến nghị sau giám sát. Vì vậy, các Đoàn giám sát và UBND cần trao đổi thẳng thắn về những vấn đề kiến nghị, trước khi có kết luận chính thức. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Thường trực HĐND và UBND trong việc đôn đốc, giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri trong quá trình thực hiện nghị quyết bảo đảm dân chủ, đồng thời là cơ sở để giải quyết kịp thời yêu cầu thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển KT – XH và áp dụng chính sách pháp luật. Phối hợp giải quyết tốt các ý kiến, kiến nghị của cử tri cũng góp phần nâng cao vai trò, vị thế của chính quyền địa phương.
Cộng đồng trách nhiệm
Theo quy định của Luật Tổ chức HĐND và UBND, nhiệm vụ, quyền hạn của Thường trực HĐND và UBND khác nhau, nhưng đều có chung mục đích là tổ chức, thực hiện có hiệu quả nghị quyết của HĐND để phát triển KT – XH, bảo đảm AN - QP ở địa phương. Vì vậy, cần phải thống nhất về phương pháp, cách thức phối hợp tổ chức, thực hiện nghị quyết của HĐND, việc xử lý những vấn đề vướng mắc, bất cập; những vấn đề mới phát sinh trong quá trình thực hiện nghị quyết của HĐND; thống nhất các biện pháp giải quyết, trên cơ sở đó báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất.
Sự tham gia của Thường trực HĐND trong quá trình chỉ đạo, điều hành của UBND triển khai thực hiện nghị quyết về phát triển KT – XH, AN - QP và điều hành ngân sách, xử lý những vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp HĐND đều phải mang tính xây dựng và trên tinh thần cộng đồng trách nhiệm trước cử tri, nhân dân, theo đúng quy định của pháp luật.
Để nâng cao chất lượng, hiệu quả phối hợp, tăng cường trách nhiệm giữa Thường trực HĐND và UBND trong việc chuẩn bị, ban hành và thực hiện nghị quyết HĐND, Thường trực HĐND tỉnh cần chủ động phối hợp với UBND trong việc chỉ đạo lập, thông qua chương trình xây dựng nghị quyết hàng năm. Đặc biệt, các nghị quyết là văn bản quy phạm pháp luật cần phải tuân thủ đúng quy trình tham vấn ý kiến nhân dân và các đối tượng có liên quan, sử dụng các thông tin đáng tin cậy trong quá trình xây dựng dự thảo nghị quyết.
Các nghị quyết đã được HĐND thông qua, Thường trực HĐND và UBND cần chỉ đạo việc công bố, đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng và Công báo của tỉnh theo đúng quy định của pháp luật; tuyên truyền rộng rãi để nhân dân và cử tri địa phương nắm và thực hiện có hiệu quả.
Những ý kiến, kiến nghị qua giám sát của Thường trực và các ban HĐND tỉnh về quá trình thực hiện nghị quyết, cần được tổng hợp và lựa chọn những nội dung quan trọng, bức xúc, những vướng mắc về cơ chế, chính sách; trên cơ sở đó Thường trực HĐND họp với UBND tỉnh bàn cách tháo gỡ, giải quyết, bảo đảm kết luận và kiến nghị phải được giải quyết thoả đáng, đúng pháp luật. Các ý kiến, kiến nghị của cử tri được Thường trực HĐND tổng hợp, UBND tỉnh trả lời tại kỳ họp theo quy định; những vấn đề chưa được trả lời, giải quyết, Thường trực HĐND cần lựa chọn đưa vào nội dung chất vấn tại kỳ họp, yêu cầu giải quyết thoả đáng.
Sự phối hợp giữa Thường trực HĐND và UBND trong việc thực hiện nghị quyết của HĐND là một cơ chế đặc biệt, bắt nguồn từ nguyên tắc phân công và phối hợp trong tổ chức thực hiện quyền lực của nhà nước. Đây là yêu cầu, nhiệm vụ quan trọng của HĐND và UBND trong suốt quá trình thực hiện chức năng và nhiệm vụ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, cần phải tích cực đổi mới phương pháp để phối hợp, cộng đồng trách nhiệm thường xuyên, hiệu quả hơn.