DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 12:08 | 14/10/2019 (GMT+7)
.

Chất vấn là quyền và trách nhiệm của đại biểu đối với cử tri

08:13 | 10/10/2012
Đổi mới hoạt động của HĐND, trong đó có hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp luôn là vấn đề đông đảo cử tri quan tâm. Đại biểu HĐND, người đứng đầu địa phương, đơn vị phải thể hiện rõ trách nhiệm của mình trước những bức xúc vì quyền lợi chính đáng của người dân, vì sự phát triển bền vững của địa phương.

Chất vấn là công cụ giám sát hữu hiệu, đã và đang thu hút sự quan tâm của các tầng lớp nhân dân. Thông qua chất vấn, trả lời chất vấn, cử tri và nhân dân có thể đánh giá những đại biểu mà mình tin tưởng bầu ra có thật sự đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình? Đánh giá trách nhiệm chính trị của người đứng đầu đơn vị, địa phương, những “công bộc” của nhân dân trả lời công khai, dân chủ trước công chúng như thế nào: có thật sự cầu thị, dám nhìn nhận, chịu trách nhiệm trước những hạn chế, yếu kém thuộc lĩnh vực mình phụ trách, đưa ra hướng giải quyết, xử lý những vấn đề bức xúc cử tri và xã hội quan tâm không...

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, nhiệm kỳ qua, hoạt động chất vấn của HĐND tỉnh Bạc Liêu đã có những chuyển biến tích cực. Qua  chất vấn, trả lời chất vấn đã mổ xẻ và giải quyết nhiều vấn đề cử tri, xã hội quan tâm, xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH địa phương; đồng thời nâng cao trách nhiệm trong việc thực thi pháp luật của các cơ quan công quyền. Trách nhiệm của đại biểu, niềm tin của cử tri đối với đại biểu được tăng cường. Tuy nhiên, hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn của nhiệm kỳ HĐND Khóa VII và đầu nhiệm kỳ Khóa VIII cũng thể hiện một số hạn chế:

Hoạt động chất vấn chưa thu hút số đông đại biểu tham gia, chỉ tập trung ở một số đại biểu quen mặt, nhiều đại biểu còn nể nang, ngại va chạm, né tránh, chưa mạnh dạn, thiếu tự tin, chưa dám nói thẳng vào những vấn đề nhạy cảm, gai góc của cuộc sống và chưa truy đến cùng những vấn đề đông đảo cử tri, xã hội quan tâm. Có đại biểu chất vấn nhưng không nắm kỹ thông tin nên hiệu quả chưa cao, hoặc hỏi để biết (còn hình thức). Nhìn chung, kỹ năng chất vấn của đại biểu còn hạn chế.

Nhiều chất vấn của đại biểu chưa được trả lời thỏa đáng, còn chung chung, chưa thuyết phục và đi vào trọng tâm nội dung; người trả lời chưa đầu tư nhiều, nghiên cứu chưa kỹ vấn đề chất vấn nên trả lời dài dòng, nặng giải thích, làm mất thời gian, chưa đáp ứng yêu cầu, thậm trí trả lời rồi coi như xong, việc giải quyết những lời hứa chưa nhiều, chưa tốt...

Hoạt động chất vấn giữa hai kỳ họp theo quy định Luật Tổ chức HĐND, UBND chưa được thực hiện, Thường trực HĐND, đại biểu HĐND chưa quan tâm, chưa làm tròn trách nhiệm cử tri giao phó.

Từ thực tế hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn thời gian qua, xin nêu một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện quyền chất vấn của đại biểu HĐND như sau:

Trước hết, đại biểu HĐND phải nâng cao ý thức trách nhiệm của mình trong việc thực hiện quyền chất vấn theo quy định, đó vừa là trách nhiệm, vừa là nghĩa vụ đối với cử tri. Trước khi chất vấn, đại biểu cần tìm hiểu, kịp thời nắm bắt những vấn đề cử tri, xã hội quan tâm, phải thật sự đặt mình vào những bức xúc của cử tri, từ đó nghiên cứu kỹ những vấn đề sẽ chất vấn để có cơ sở truy đến cùng, làm rõ vấn đề ngay tại kỳ họp. Nguồn thu thập thông tin gồm: từ lĩnh vực đại biểu hoạt động, thông qua tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, giám sát, khảo sát thực tế ở cơ sở, trong nhân dân, thông qua báo cáo của cơ quan hữu quan, các phương tiện thông tin đại chúng, dư luận xã hội... Từ đó, đại biểu có sự chọn lọc, củng cố chứng cứ rõ ràng, đầy đủ để nâng cao tính thuyết phục khi chất vấn.

Câu hỏi chất vấn phải ngắn gọn, súc tích, đi thẳng vào vấn đề cần hỏi, tránh hỏi để biết hoặc hỏi những vấn đề mang tính bí mật quốc gia, những vấn đề, sự việc chưa rõ ràng. Khi đặt câu hỏi chất vấn phải thẳng thắn, khách quan, tôn trọng nhau, không vì mục đích riêng, không nên tạo áp lực gay gắt, căng thẳng không cần có trên nghị trường... mà phải trên tinh thần xây dựng, mổ xẻ vấn đề làm sáng tỏ, quy trách nhiệm tổ chức, cá nhân để giải quyết hạn chế, tồn tại, vì sự nghiệp chung.

Đại biểu cần theo đuổi, truy đến cùng các nội dung đã chất vấn, tăng cường giám sát việc giải quyết sau chất vấn, khi cần thiết tái chất vấn những vấn đề đã trả lời và hứa trong các phiên chất vấn trước đó nhưng chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đến nơi đến chốn, để vấn đề đặt ra được giải quyết rốt ráo.

Người bị chất vấn phải nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc trả lời những nội dung đại biểu đặt ra. Trả lời chất vấn là trách nhiệm được luật pháp quy định, thông qua trả lời chất vấn của người đứng đầu đơn vị, địa phương để đánh giá tinh thần trách nhiệm, năng lực quản lý nhà nước, khả năng lãnh đạo, điều hành thực thi pháp luật, phạm vi mình phụ trách, đối với nhân dân. Trả lời phải đi thẳng vào nội dung bị chất vấn; đối với những hạn chế, yếu kém trong lĩnh vực phụ trách mà đại biểu đặt ra, phải có thái độ cầu thị, thẳng thắn nhìn nhận trách nhiệm và đưa ra được biện pháp, lộ trình giải quyết, xử lý rõ ràng; không nên trả lời chung chung, nặng về giải thích, né tránh, đổ lỗi cho hoàn cảnh khách quan và không đề ra được biện pháp, lộ trình giải quyết cụ thể... Đối với những vấn đề đã hứa trước đại biểu và cử tri khi trả lời chất vấn phải tập trung giải quyết, xử lý dứt điểm, qua đó củng cố niềm tin của cử tri đối với hoạt động của chính quyền địa phương

Nguyễn Đáng
Chánh văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh Bạc Liêu
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang