DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 11:33 | 17/08/2018 (GMT+7)
.
CHỦ NHIỆM ỦY BAN KINH TẾ VŨ HỒNG THANH

Gặp người dân mới hoàn thiện được bức tranh giám sát

09:05 | 13/02/2018
(ĐBND Xuân Mậu Tuất)- Hỏi chuyện người dân sống quanh trạm thu phí BOT, yêu cầu mở phòng kế toán đang “cửa đóng then cài” để xem thu phí có minh bạch không… Làm những việc không có trong chương trình như vậy, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế VŨ HỒNG THANH nghĩ đơn giản rằng nếu chỉ nghe các cơ quan chức năng báo cáo thì bức tranh về vấn đề giám sát khó toàn diện được. “Phải gặp người dân, mắt thấy tai nghe tâm tư của họ mới phủ kín được bức tranh ấy”.


Ảnh: Quang Khánh

“Nhận số phiếu thấp nhất cũng là một áp lực”

- Lần đầu tiên tham gia Quốc hội lại được bầu giữ chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, ông có mất nhiều thời gian để bắt nhịp với công việc?

- Tôi về công tác tại Quốc hội từ tháng 7.2016. Nói chung khi sang môi trường công tác mới, có nhiều sự thay đổi. Trước đây ở Quảng Ninh, tính chất và phạm vi công việc của tôi khác nhiều so với ở đây. Mặc dù Quảng Ninh phát triển và rất năng động nhưng những vấn đề đặt ra chủ yếu ở tầm địa phương trong khi ở Quốc hội phải bao quát cả 63 tỉnh, thành phố cả nước. Quốc hội làm luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước còn địa phương triển khai thực hiện...

Bởi vậy, dù tôi đã trải qua nhiều lĩnh vực công tác, từ môi trường sư phạm, sang ngoại vụ, đầu tư, công tác Đảng… thì cũng phải nói thực là giữa kinh nghiệm và thực tiễn, yêu cầu của nhiệm vụ mới có một khoảng cách khá xa. Những người tiền nhiệm của tôi hầu hết đều “kinh qua” vị trí Bộ trưởng, Bí thư Tỉnh ủy, kiến thức, kinh nghiệm và bản lĩnh điều hành công việc rất vững vàng, còn tôi lúc đó chỉ là Phó Bí thư Tỉnh ủy. Hơn nữa, khi Quốc hội bỏ phiếu bầu các chức danh Chủ nhiệm các Ủy ban thì tôi nhận số phiếu thấp nhất. Điều này cũng gây cho tôi rất nhiều áp lực.

Đến giờ khó để nói đã quen việc hay chưa nhưng nhìn vào khối lượng công việc của Ủy ban Kinh tế trong 3 kỳ họp vừa qua có thể thấy từng thành viên không có cách nào khác là phải bắt nhịp thật nhanh. Về phần mình, tôi tâm niệm cố gắng làm việc hết sức trong môi trường mới cùng với các cộng sự mới.

- Năm 2017, Quốc hội đã thông qua những luật, nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước mà Ủy ban Kinh tế là cơ quan thẩm tra, chủ trì thẩm tra… Nhìn lại hậu trường làm luật, ông nhớ nhất chuyện gì?

- Tôi nhớ nhất diễn biến trong quá trình thẩm tra, thông qua Luật Quy hoạch. Khi Luật được trình ra UBTVQH, các bộ, ngành vẫn bảo vệ quan điểm của mình và chưa có được ý kiến thống nhất. Cũng vì còn nhiều tranh luận, Luật Quy hoạch đã không được đưa ra để Quốc hội xem xét, thông qua hồi tháng 5.2017 theo quy trình 2 kỳ họp mà phải lui đến Kỳ họp thứ Tư. Trong khoảng thời gian này, đã có rất nhiều cuộc làm việc giữa lãnh đạo Quốc hội với lãnh đạo Chính phủ, giữa các cơ quan của Quốc hội với các cơ quan của Chính phủ. Thậm chí, chỉ còn 2 ngày nữa Luật Quy hoạch được trình Quốc hội thông qua, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển vẫn phải chủ trì một cuộc họp để xử lý các vấn đề còn có ý kiến khác nhau giữa cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra.

Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội giám sát dự án BOT Đức Long Ảnh: M.T

- Cuối cùng thì Luật Quy hoạch cũng được Quốc hội thông qua trong ngày làm việc cuối cùng của Kỳ họp thứ Tư với tỷ lệ hơn 88% số đại biểu tán thành. Ông có hài lòng về kết quả này không?

- Cá nhân tôi muốn Luật Quy hoạch phải “cách mạng” hơn nữa. Sự thống nhất, đồng bộ trong công tác quy hoạch phải ở mức cao hơn.

- Vậy tại sao ông vẫn bấm nút thông qua Luật Quy hoạch?

- Lý do là để bảo đảm tính khả thi của Luật Quy hoạch. Chúng ta chưa có kinh nghiệm lập quy hoạch theo phương pháp tích hợp. Khái niệm quy hoạch theo phương pháp tích hợp lần đầu tiên được luật hóa trong Luật Quy hoạch trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn xây dựng, thực hiện quy hoạch ở nước ta với mong muốn tránh được xung đột, mâu thuẫn và phân bổ nguồn lực hiệu quả, phát huy tối đa lợi ích, lợi thế của các ngành, các địa phương. Thời gian để hoàn thiện hệ thống quy hoạch còn rất ít, nếu đòi hỏi cao hơn thì tính khả thi khó được bảo đảm, muộn nhất năm 2019 phải hoàn thiện hệ thống quy hoạch quốc gia để kịp phục vụ xây dựng chiến lược phát triển KT - XH giai đoạn 2021 - 2030.

Tuy nhiên, cần phải nói rằng, bản dự thảo mà Quốc hội thông qua cũng đã chứa đựng rất nhiều tư tưởng “cách mạng” rồi. Ngoài việc quy hoạch được lập theo phương pháp tích hợp, một điểm quan trọng khác là Luật Quy hoạch đã bãi bỏ các quy hoạch ngành, sản phẩm, trong đó các điều kiện kinh doanh thường được lạm dụng để tạo cơ chế xin - cho với các doanh nghiệp. Điều 30 của dự thảo trước đây liên quan đến các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành khiến nhiều ĐBQH lo ngại chuyển vào Phụ lục 2 về Danh mục các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành để ghi nhận các quy hoạch hiện đang được quy định tại các bộ luật, luật, pháp lệnh.

BOT giao thông: Cần khẩn trương thực hiện Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

- Ngoài Luật Quy hoạch, có lẽ chuyên đề giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư và khai thác các công trình giao thông BOT mà Ủy ban Kinh tế được giao nhiệm vụ chủ trì thực hiện cũng là nhiệm vụ nặng nề trong năm qua. Sau giám sát, UBTVQH đã ban hành Nghị quyết, nhưng những lùm xùm quanh các trạm thu phí vẫn tiếp diễn. Là Trưởng đoàn giám sát, ông nghĩ gì về điều này?

- Phải khẳng định BOT nói riêng và PPP nói chung là chủ trương thu hút vốn xã hội hoàn toàn đúng đắn để bổ sung nguồn lực cho việc hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại.

Cả mặt được và chưa được trong quá trình triển khai thực hiện các công trình giao thông theo hình thức BOT cũng như nguyên nhân dẫn đến những hạn chế, yếu kém và những điều người dân quan tâm đều đã được Đoàn giám sát của UBTVQH chỉ rõ. Sau giám sát, UBTVQH ban hành Nghị quyết yêu cầu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tập trung thực hiện 8 nhóm giải pháp cụ thể để bảo đảm phát huy hiệu quả việc đầu tư, khai thác các công trình giao thông theo hình thức BOT.

Về các trạm thu giá dịch vụ BOT, Nghị quyết của UBTVQH yêu cầu hoàn thiện việc rà soát tổng thể vị trí đặt trạm và chính sách miễn giảm giá tại các trạm, quản lý chặt doanh thu để có những giải pháp kịp thời, thống nhất, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng. Người dân xung quanh trạm bao nhiêu cây số, miễn giảm chính sách như thế nào phải định hướng rõ từ đầu để khi triển khai dự án thì cứ vậy áp dụng. Việc bây giờ là Chính phủ, Bộ Giao thông - Vận tải phối hợp với các địa phương khẩn trương quyết liệt thực hiện. Do vậy, vấn đề là cần khẩn trương quyết liệt thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp trong Nghị quyết của UBTVQH.

- Hài hòa lợi ích trong trường hợp nào cũng khó, ở các dự án giao thông BOT thì còn khó hơn khi “sự đã rồi”, thưa ông?

- Quả là quay lại vấn đề sửa cho đúng khó hơn nhiều so với việc làm đúng ngay từ đầu. Nghị quyết về giám sát cũng đặt ra yêu cầu về quy trình lấy ý kiến của người dân trước khi thực hiện thì mọi chuyện cũng đã khác. Bây giờ theo quan điểm hài hòa lợi ích thì các bên phải cùng nhau hợp tác để có giải pháp phù hợp.

Mong muốn của Đoàn giám sát là phải ban hành Luật về hình thức đối tác công - tư để tạo cơ sở pháp lý cao, thống nhất, đồng bộ cho hình thức đầu tư này, qua đó huy động được nguồn vốn ngoài ngân sách cho phát triển. Hạ tầng của chúng ta còn thiếu nhiều mà cứ chờ vốn ngân sách thì không được. Được biết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang dự thảo Luật này.

- Khi giám sát tại các trạm thu phí BOT, ông trực tiếp gặp người dân, thậm chí yêu cầu mở cửa phòng kế toán đang “cửa đóng, then cài” và nhờ vậy đã phát hiện được những vấn đề không được đề cập trong báo cáo. Điều gì thôi thúc ông làm vậy?     

- Tôi nghĩ đơn giản rằng nếu chỉ nghe các cơ quan chức năng báo cáo thì bức tranh về vấn đề giám sát khó mà toàn diện được. Phải gặp người dân, mắt thấy tai nghe tâm tư của họ thì mới phủ kín được bức tranh ấy. Giám sát BOT cũng vậy, người dân phản ánh chuyện thu phí chưa công khai, minh bạch thì phải vào bộ phận kế toán để kiểm tra xem câu chuyện thực hư ra sao. Vấn đề này đặt ra yêu cầu phải công khai, minh bạch, sử dụng thu giá dịch vụ không dừng tại các trạm BOT trên toàn quốc trong năm 2018.

Đây là kinh nghiệm tích lũy được trong quá trình công tác ở địa phương. Trước đây ở TP Hạ Long (Quảng Ninh), chúng tôi tiến hành kiểm tra hoạt động khai thác than trái phép, nhờ tham khảo ý kiến người dân mà việc xử lý bớt được rất nhiều khó khăn.

- 2017 có thể nói là một năm vất vả của Ủy ban Kinh tế với khối lượng công việc lớn, phức tạp và rất nhiều cuộc họp, làm việc ngoài giờ. Ông có hài lòng với những gì đã đạt được không?

- Quả là một năm rất vất vả nhưng nhìn thấy những “sản phẩm” Ủy ban làm ra thì không thấy mệt nữa. Nếu vất vả như thế, làm ngoài giờ và đi công tác nhiều như thế mà sản phẩm không ra gì khi đấy mới mệt và buồn!

- Xin trân trọng cảm ơn ông!

Hồng Loan thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
17:59 22/01/2017
Khẳng định quyền lực phải được kiểm soát bằng quyền lực; cái gốc để chấn chỉnh kỷ cương bộ máy vẫn là đạo đức cách mạng của người lãnh đạo, các khách mời tham gia trao đổi về chủ đề “Chấn chỉnh kỷ cương bộ máy nhà nước - Vai trò của cơ quan dân cử” cho rằng: Một hệ thống dân cử mạnh sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, thúc đẩy hệ thống chính quyền các cấp kỷ cương, hành động. Muốn vậy, mỗi đại biểu phải trở thành một “ngọn đuốc” rọi sáng mọi ngóc ngách của cuộc sống.
Quay trở lại đầu trang