DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 14:03 | 20/06/2019 (GMT+7)
.
Chínnh sách và cuộc sống

“Chìa khóa” tự chủ

07:57 | 15/05/2019
Trong số 1.000 công nhân, lao động tham dự cuộc đối thoại với Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại TP Hồ Chí Minh hồi đầu tháng này, chỉ có 90 công nhân, lao động kỹ thuật cao, tức là chỉ chiếm khoảng 9% mặc dù chủ đề chính của cuộc đối thoại này là về lực lượng công nhân, lao động kỹ thuật cao với vai trò là một trong những động lực để phát triển đất nước.

Thực ra, trên bình diện chung, tỷ lệ công nhân có trình độ kỹ thuật cao của nước ta cũng còn khiêm tốn. Trong tổng số 17,5 triệu lao động có quan hệ lao động, chỉ có chưa đầy 19% là công nhân có trình độ kỹ thuật cao, còn lại là lao động phổ thông. Nếu so sánh với tổng số hơn 53 triệu lao động cả nước thì tỷ lệ lao động có trình độ kỹ thuật cao sẽ còn khiêm nhường hơn nhiều. Đây là thách thức rất lớn đối với sự phát triển của đất nước trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và ngày càng trở nên gay gắt hơn cùng với những tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay.

Năm 2011, Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đã xác định nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong ba đột phá chiến lược. Năm 2016, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng tiếp tục đặt ra yêu cầu tạo chuyển biến nhanh và rõ nét trong phát triển nguồn nhân lực, trong đó, coi trọng công tác dạy nghề theo chuẩn khu vực và quốc tế, đẩy mạnh xã hội hóa, giao quyền tự chủ cho các trường đại học, cao đẳng và dạy nghề công lập, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề. Nghị quyết Trung ương 5, Khóa XII năm 2017 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, tranh thủ những cơ hội và thành tựu của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4… Chúng ta cũng đã có Luật Giáo dục nghề nghiệp và đã có không ít chương trình, kế hoạch, mục tiêu ở cả cấp độ Chính phủ, bộ, ngành, địa phương được đề ra.  Nhưng gần chục năm nay, việc triển khai thực hiện đột phá chiến lược về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vẫn chậm chạp.

Tại cuộc đối thoại kể trên, người đứng đầu Chính phủ đặt câu hỏi ai, cơ quan, tổ chức nào chịu trách nhiệm phát triển lực lượng lao động kỹ thuật cao? Và đã tự trả lời: trước hết là Chính phủ với việc ban hành chính sách, trong đó có cả việc đề xuất QH ban hành các chính sách, pháp luật có liên quan.

Tất nhiên, còn rất nhiều câu hỏi, rất nhiều yếu tố cần được phân tích thấu đáo mới có thể hoạch định được chính sách, chiến lược và giải pháp cụ thể để phát triển nguồn nhân lực nói chung và nguồn nhân lực kỹ thuật cao nói riêng.

Nhưng từ thực tế, có một câu hỏi được đặt ra là, chiến lược phát triển lực lượng lao động kỹ thuật cao nên bắt đầu từ đâu và việc gì có thể làm ngay? Câu trả lời chính là giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, có hai nút thắt cơ bản nhất của giáo dục nghề nghiệp phải được khẩn trương tháo gỡ. Một là, phân luồng học sinh ngay từ bậc THCS, THPT, trong đó, phải tập trung vào việc truyền thông, thay đổi nhận thức của xã hội, các bậc phụ huynh và các em học sinh về học nghề. Hai là, cơ chế tự chủ cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Cần nói thêm rằng, cơ chế tự chủ này đã được bàn đến từ lâu, được các chuyên gia, tổ chức quốc tế khuyến nghị và ngay bản thân cơ quan quản lý nhà nước là Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cũng đã xác định đây là “chìa khóa” để đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, thậm chí, một dự thảo Nghị định về cơ chế này cũng đã được xây dựng từ vài năm trước. Nhưng đến nay, trong tổng số hơn 1.500 trường trung cấp, cao đẳng nghề công lập của cả nước mới chỉ có 3 trường đã và đang thực hiện thí điểm cơ chế tự chủ. Còn nghị định về cơ chế tự chủ của cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiện tại vẫn mới chỉ là… dự thảo. Có nhiều lý do khiến nghị định này chưa được ban hành, trong đó, cũng giống như các cuộc tranh luận về cơ chế tự chủ trong các lĩnh vực khác, ai cũng nhìn thấy lợi ích của tự chủ trong giáo dục nghề nghiệp nhưng lại không dễ dàng từ bỏ cơ chế hiện tại, không sẵn sàng chuyển đổi sang một cơ chế mới đòi hỏi phải tự “bơi” nhiều hơn.

Một hội thảo về chủ đề “Phát triển giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng và hội nhập quốc tế” sẽ được Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ của Quốc hội chủ trì tổ chức vào tháng 9 tới nhằm nhận diện, soi chiếu các nút thắt của giáo dục nghề nghiệp hiện nay từ góc nhìn của các chuyên gia, nhà lập pháp, nhà quản lý và hoạt động thực tiễn. Hy vọng rằng, từ hội thảo này sẽ có những kiến nghị xác đáng để đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Đã đến lúc cần tìm ra tiếng nói chung, cách thức chung để vận hành chiếc “chìa khóa” mang tên “tự chủ” bởi có như vậy mới có thể buộc các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải quyết liệt chuyển đổi, nâng cao chất lượng đào tạo nghề, đặt nền móng cho việc phát triển lực lượng lao động trình độ kỹ thuật cao.  

Quỳnh Chi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang