DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 16:10 | 25/05/2019 (GMT+7)
.
Bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp, khu chế xuất

Pháp luật phải được thực thi nghiêm

08:10 | 16/05/2019
Ý thức bảo vệ môi trường của cơ quan quản lý, doanh nghiệp tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao đã được nâng lên rõ rệt trong những năm gần đây. Dẫu vậy, qua làm việc với các bộ, ngành, Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận thấy, một số đơn vị có sai phạm về môi trường vẫn chưa được xử lý triệt để. Điều đáng nói là, ngay cả các bộ, ngành liên quan cũng lúng túng trong việc xử lý các sai phạm về môi trường.

Thiếu cơ sở pháp lý?

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, hiện có 13 luật điều chỉnh công tác bảo vệ môi trường. Sau khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 được QH ban hành, đến nay đã có 11 văn bản, 6 quy chuẩn kỹ thuật môi trường được điều chỉnh hoặc ban hành mới liên quan đến bảo vệ môi trường khu công nghiệp, cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao.


Một góc hệ thống xử lý nước thải Khu công nghiệp Nội Bài, Hà Nội Nguồn: ITN

Dẫu vậy, các bộ, ngành liên quan vẫn chưa hết lúng túng khi thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực mình quản lý. Thứ trưởng Bộ Công thương Đặng Hoàng An cho biết, tuy Khoản 3, Luật Bảo vệ môi trường quy định trách nhiệm của các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ chủ trì tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực quản lý nhưng tại các nghị định hướng dẫn thi hành Luật, nhìn chung đều chưa quy định rõ việc này. Đơn cử như tại Nghị định số 38/2015 của Chính phủ về quản lý chất thải và phế liệu không có quy định nào về trách nhiệm của Bộ Công thương. Vì thế, theo Thứ trưởng Đặng Hoàng An, “công cụ quản lý môi trường của Bộ trong lĩnh vực công thương còn rất hạn chế”.

Nếu xem xét quy định về phân cấp thẩm quyền quản lý tại Điều 23 của Luật Bảo vệ môi trường cũng sẽ thấy, hầu hết các dự án trong lĩnh vực công thương đều do Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND cấp tỉnh, thành phố tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường. Trong quá trình đầu tư, vận hành dự án, chủ dự án thực hiện các cam kết trong báo cáo đánh giá tác động môi trường cũng phải xin cấp giấy phép hoặc giấy xác nhận hoàn thành từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND tỉnh, thành phố cấp, tùy theo phân cấp quản lý. Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, Bộ Công thương chỉ tham gia kiểm tra, chỉ đạo, hướng dẫn chủ dự án thực hiện quy định bảo vệ môi trường đối với doanh nghiêp thuộc các tập đoàn, tổng công ty trực tiếp quản lý.

Không chỉ Bộ Công thương, mà qua phản ánh của đại diện các bộ tại cuộc làm việc của Đoàn giám sát sáng 15.5, các bộ, ngành khác cũng thiếu cơ sở pháp lý để triển khai công tác bảo vệ môi trường.

Xử lý nhiều lần vẫn không khắc phục vi phạm

 Báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường thiếu khá nhiều thông tin liên quan đến việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường đối với khu công nghiệp, khu chế xuất và cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Bộ Tài nguyên và Môi trường có khó khăn khi hệ thống cơ sở dữ liệu chưa hoàn thiện nhưng phải cố gắng thực hiện vì cơ quan quản lý không nắm được đầy đủ thông tin thì quản lý thế nào? Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng chưa đưa ra đánh giá cụ thể khu công nghiệp, khu chế xuất, cơ sở sản xuất nào đã bảo đảm hoặc chưa bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn xả thải dù đây là thông tin quan trọng nhất Đoàn giám sát muốn nhận được.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Minh

Bên cạnh sự lúng túng của các bộ, ngành liên quan, các thành viên Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng quan tâm đến kết quả xử lý, khắc phục những tồn tại được chỉ ra qua thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng. Bởi lẽ, theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, hiện còn 18 khu công nghiệp tại khu vực Đông Bắc, đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Trong ngành sản xuất giấy, bột giấy có 6 cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao hiện chưa có hệ thống xử lý nước thải, thậm chí một số cơ sở chưa khắc phục tồn tại dù bị xử lý vi phạm nhiều lần.

Hiện tượng có một số cơ sở tuy đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường hay UBND tỉnh cấp giấy phép môi trường, song khi kiểm tra lại thấy vẫn chưa hoàn thành hết các yêu cầu đề ra khiến nhiều thành viên Đoàn giám sát băn khoăn. Thậm chí, theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, công trình bảo vệ môi trường phải được hoàn thành trước khi đưa khu công nghiệp, khu chế xuất, cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao vận hành. Tuy nhiên, trên thực tế, có những công trình được vận hành nhiều năm mới được cấp giấy phép môi trường. Để xảy ra những trường hợp này thì phải xem xét trách nhiệm của cơ quan, đơn vị nào? - Ủy viên Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trưởng Nguyễn Tuấn Anh nêu câu hỏi.

Báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng chưa cung cấp được số liệu về tổng số cuộc thanh tra, kiểm tra được tiến hành trong 3 năm qua (thời gian giám sát), mà chỉ báo cáo số liệu của năm 2018. Các lỗi vi phạm về bảo vệ môi trường được phát hiện qua thanh tra, kiểm tra, hình thức xử lý ra sao, cũng như công tác khắc phục tiến hành đến đâu… cũng chưa được báo cáo cụ thể. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Minh yêu cầu, Bộ Tài nguyên và Môi trường cần cập nhật, báo cáo đầy đủ. Bởi dù không cực đoan đến mức bắt buộc đơn vị chưa có xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường phải đóng cửa, dừng hoạt động nhưng vẫn phải có giải pháp để pháp luật được thực thi nghiêm túc. Trong đó, một yếu tố giúp pháp luật được thực thi nghiêm túc chính là tiến hành kiểm tra, thanh tra thường kỳ, đột xuất, đồng thời, xử lý kiên quyết những vi phạm được phát hiện.

Ảnh hưởng nghiêm trọng của sự cố tại nhà máy thép thuộc Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh là một minh chứng cụ thể cho thấy pháp luật về bảo vệ môi trường phải được thực thi nghiêm. Nhưng sự lúng túng của các bộ, ngành liên quan trong quá trình triển khai thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường thuộc lĩnh vực quản lý của mình cũng cho thấy, Chính phủ cần rà soát lại khung pháp lý về vấn đề này, sát sao hơn nữa trong điều hành cụ thể, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường.

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang