DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:24 | 13/11/2019 (GMT+7)
.
Kỷ niệm 129 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1890 - 19.5.2019)

Trọn đời cần, kiệm, liêm, chính

07:50 | 19/05/2019
PGS.TS. NGUYỄN TRỌNG PHÚC - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định, cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị Lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của Cách mạng Việt Nam, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân Văn hóa Thế giới là tấm gương sáng cho tất cả chúng ta noi theo. Nhiều phẩm chất đáng quý của Người, cả đời chúng ta cũng không thể học hết được. Người đã sống trọn một đời cần, kiệm, liêm, chính, vì lợi ích của nhân dân, của đất nước…

Dân ăn độn bao nhiêu, Bác ăn độn bấy nhiêu

- Là người dành nhiều thời gian nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, điều gì ở Người khiến ông đặc biệt ấn tượng?

- Cả cuộc đời mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành trọn cho dân tộc. Những phẩm chất tốt đẹp của Người đã thực sự trở thành tấm gương sáng cho nhiều thế hệ chúng ta noi theo, mỗi chúng ta học cả đời cũng không thể hết được những phẩm chất cao quý ấy. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Người luôn coi cần, kiệm, liêm, chính là điều bản thân luôn phải thực hiện nghiêm túc. Đó cũng là phẩm chất mà Người luôn mong muốn những cán bộ, đảng viên phải “nằm lòng”, rèn giũa.


Ảnh: Hà An 

Cần, kiệm, liêm, chính được Bác đề cập đến trong nhiều tác phẩm: Đường Kách Mệnh; Sửa đổi lề lối làm việc và tác phẩm “Cần, kiệm, liêm, chính”… Người đã khái quát một cách rất ấn tượng về những phẩm chất tốt đẹp này, đó là, trời thì có 4 mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Đất thì có 4 phương: Đông, Tây, Nam, Bắc. Còn con người thì phải có 4 đức tính: Cần, kiệm, liêm, chính. Những điều mà Bác khái quát có ý nghĩa giáo dục, ý nghĩa lý luận mang tính tổng kết nhân sinh rất có giá trị.  “Cần” là Bác muốn nhấn mạnh đến sự siêng năng chăm chỉ, bền bỉ trong làm việc. Trong cuộc đời của mình, Bác đã nỗ lực hết mình trong công việc. Từ lúc ra đi tìm đường cứu nước cho đến khi trở thành lãnh đạo đứng đầu Đảng, Nhà nước, dù ở cương vị nào Bác cũng đặt chữ “cần” lên đầu tiên và đặt công việc lên trên hết.

Cũng theo Người, “kiệm” là tiết kiệm, không xa xỉ, hoang phí. Bác tiết kiệm từng hạt gạo, từng mẩu bút chì... Khi viết tay hoặc đánh máy, những tờ giấy còn thừa ở phía dưới, Bác lấy kéo cắt ra, kẹp riêng để sử dụng khi cần. Bác không bao giờ cho phép mình quyền được hưởng thụ. Trong suốt thời gian 15 năm, từ năm 1954 - 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường chỉ sử dụng ô tô Pobeda do Chính phủ Liên Xô tặng. Nhiều lần Chính phủ đề nghị thay xe cho Bác, nhưng Bác hỏi người lái xe: “Chú thấy xe này máy còn tốt không”, khi người xe trả lời máy còn tốt, Bác nói: “Máy còn chạy tốt thì cần gì phải thay xe”…

Chỗ ở của Bác cũng vậy, rất đơn giản, năm 1954, khi từ Việt Bắc trở về, Bác ở trong căn phòng nhỏ của Nhà thương Đồn Thủy (bây giờ là Bệnh viện 108 và Bệnh viện Việt Xô), đến tháng 12.1954, Bác mới lên Phủ toàn quyền (Phủ Chủ tịch bây giờ) nhưng cũng chỉ ở một gian nhỏ của nhà cấp 4, sau này Bác còn nói Thủ tướng Phạm Văn Đồng sang ở với Bác cho vui. Mãi đến năm 1958, Trung ương đề xuất làm nhà sàn để thuận tiện cho Bác sinh hoạt, nhưng Bác yêu cầu làm nhỏ, gọn.

Trong đời sống hàng ngày, lúc nào Bác cũng nêu cao tinh thần tiết kiệm. Khi miền Bắc thực hiện chế độ phân phối lương thực mỗi tháng 13kg, trong đó quá nửa là ngô, khoai sắn, Bác nói “dân ăn độn bao nhiêu thì Bác ăn độn bấy nhiêu”. Tiền lương của Bác khi ấy là 247 đồng, Bác chỉ sử dụng một phần tiền lương để chi tiêu, số tiền còn lại Bác nhờ đồng chí Vũ Kỳ - thư ký của Bác, đi gửi tiết kiệm. Số tiền ấy Bác dùng để mua quà tặng các cháu thiếu nhi vào ngày 1.6, Rằm tháng Tám, hay mua lụa tặng mừng thọ các cụ già trên 80 tuổi… Bác tiết kiệm không phải cho bản thân mình, mà tiết kiệm cho nhân dân, cho đất nước.

Bác cũng nhấn mạnh con người cần phải sống liêm, chính. Trong tác phẩm “Đường Kách Mệnh”, Bác viết: Con người phải ít lòng ham muốn vật chất. Bác cũng phê phán 3 thói xấu của cán bộ đảng viên, đó là tham lam, lười biếng và gian xảo. Đồng thời, lưu ý mọi người cần phải cải tạo và xóa bỏ những thói xấu này để xây dựng đời sống mới, xây dựng con người văn minh, tiến bộ. Bác luôn răn dạy, mong muốn những cán bộ đảng viên phải rèn giũa những phẩm chất này.

- Rõ ràng, những điều Bác căn dặn cán bộ, đảng viên về cần, kiệm, liêm, chính đến nay vẫn còn nguyên giá trị, thưa ông?

- Những điều Bác là nói những điều rất cụ thể, không to tát, lớn lao. Những điều Bác căn dặn cán bộ, đảng viên được Bác đúc rút, chiêm nghiệm từ chính cuộc đời mình nên đúng trong mọi hoàn cảnh, trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Hiện nay, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã và đang suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” dẫn đến tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí. Nhũng nhiễu nhân dân, trái với chuẩn mực đạo đức của người cộng sản, gây bức xúc dư luận. Những suy thoái này đã được Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XII) chỉ ra thành 27 biểu hiện. Thực trạng này, nếu không được ngăn chặn, đẩy lùi sẽ làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, gây tổn hại nghiêm trọng đến công tác xây dựng Đảng. Tham nhũng, lãng phí, quan liêu là hệ quả tất yếu của việc cán bộ, đảng viên không học theo tấm gương về cần, kiệm, liêm, chính của Người.

Vận dụng những quan điểm của Bác, Đảng ta đã và đang quyết tâm chống suy thoái về đạo đức, tệ tham nhũng, lãng phí. Đảng xác định rõ, kiên quyết đấu tranh “ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” là công việc cấp bách và phải được tiến hành thường xuyên trong từng tổ chức đảng, ở mỗi cán bộ, đảng viên.

“Thuật” dùng người tài tình

- Không chỉ là tấm gương sáng về cần, kiệm, liêm, chính, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn được biết đến là người ngay từ rất sớm đã quan tâm đến công tác xây dựng đội ngũ cán bộ. Ông có thể chia sẻ đôi điều về công tác rất quan trọng này?

- Quan điểm nhất quán của Bác Hồ: Cán bộ là gốc của mọi công việc. Cách mạng thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vì thế, việc rèn luyện, đào tạo cán bộ, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng.

Người xác định rõ, muốn sử dụng cán bộ trước hết phải chăm lo đào tạo cán bộ. Ngay từ năm 1926, Người đã mở lớp huấn luyện chính trị cách mạng cho lớp thanh niên ưu tú của Việt Nam tại Quảng Châu, Trung Quốc. Trong di chúc sau này, Người cũng nhấn mạnh, đào tạo cán bộ thế hệ cách mạng cho đời sau là việc rất quan trọng và rất cần thiết.

Để có đội ngũ cán bộ tốt, Bác cũng xác định rõ cần phải rèn luyện đạo đức, rèn luyện cán bộ trong thực tiễn đấu tranh cách mạng. Bác cũng nêu ra chuẩn mực của người cán bộ cách mạng cho phù hợp với từng thời kỳ. Trong thư gửi cho UBND các cấp ngày 17.10.1945, Bác chỉ rõ 6 căn bệnh của cán bộ, đảng viên lúc đó là: Tư túi, trái phép, cậy thế, hủ hóa, chia rẽ, kiêu ngạo. Đây là những biểu hiện tiêu cực trong bộ máy cần phải chống quyết liệt, phê phán và xử lý. Trong đó, Bác viết, “tôi nói điều này nếu ai không phạm 6 căn bệnh này thì biết mà tránh, còn ai phạm rồi thì kiên quyết sửa chữa. Nếu không sửa chữa thì Chính phủ sẽ không dung thứ, sẽ xử lý”. Đây cũng chính là yêu cầu mà mỗi cán bộ, đảng viên phải nhận thức rõ để tránh.

- Trong di sản Người để lại có câu chuyện về “thuật” dùng người tài…, thưa ông?

- Bác cho rằng “dụng nhân như dụng mộc”, nếu khéo sử dụng cán bộ thì người nào cũng có thể phát huy được vai trò, vị trí của họ. Do đó, trong sử dụng cán bộ, mọi trình độ, cán bộ đều được Bác quan tâm và sử dụng đúng vị trí. Bác rất quan tâm đến trí thức. Khi sang Pháp năm 1946, Bác vận động các trí thức về nước tham gia kháng chiến kiến quốc. Nhiều trí thức nổi tiếng như: Trần Đại Nghĩa, Trần Hữu Tước đã trở về cùng với Bác để tham gia sự nghiệp cách mạng kháng chiến cho đến hết cuộc đời.

Khi cách mạng thành công, lập ra nhà nước, những trí thức trong chế độ cũ cũng được Bác trọng dụng như cụ Phan Kế Toại - Khâm sai đại thần của Chính phủ cũ nhưng sau này đã trở thành Phó Thủ tướng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Khi Chính phủ lâm thời được công bố, trong 15 thành viên của Chính phủ khi đó, có tới 9 người là nhân sỹ trí thức nhưng không phải là đảng viên cộng sản. Bác cũng mời cựu Hoàng Bảo Đại từ Huế ra để làm cố vấn tối cao cho Chính phủ lâm thời của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là điều chưa từng có ở một cuộc cách mạng nào. Đó là quan điểm rất “thoáng” của Bác: Ai có tài, có tinh thần yêu nước, một lòng một dạ phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân đều được trọng dụng, không phân biệt quá khứ họ là người thế nào.

Từ những bài học, kinh nghiệm dùng người của Bác cho thấy, chúng ta nên có đổi mới trong sử dụng cán bộ để phát huy được trí tuệ của những người tài, tạo cơ hội cho họ cống hiến cho đất nước.

- Xin cảm ơn ông!

Hà An thực hiện
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang