DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 12:08 | 14/10/2019 (GMT+7)
.
Góp ý sửa đổi, bổ sung Luật tổ chức chính quyền địa phương

Thường trực HĐND có quyền phối hợp với UBND

07:50 | 21/05/2019
Thay vì bàn về câu chuyện ủy quyền giữa HĐND với Thường trực HĐND, hãy xem xét, sửa đổi theo hướng Thường trực HĐND có quyền/nhiệm vụ phối hợp với UBND để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các kỳ họp HĐND. Cùng với đó là các quy định xác định rõ trách nhiệm của Thường trực HĐND, UBND trong việc thực hiện cơ chế phối hợp đó.

Thẩm quyền của Thường trực HĐND là nội dung được bàn luận, xem xét và có nhiều ý kiến khác nhau từ thực tiễn hoạt động của chính quyền địa phương cũng như các cơ quan có trách nhiệm trong hoạt động xây dựng pháp luật. Thời gian qua, nhiều ý kiến xoay quanh việc Thường trực HĐND nên được pháp luật quy định có những quyền/nhiệm vụ gì để bảo đảm hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương. Trong đó, đề xuất HĐND ủy quyền cho Thường trực HĐND giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp hoặc giải pháp tăng số lượng kỳ họp HĐND. Để rộng đường thảo luận, đóng góp các ý kiến với các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình nghiên cứu, sửa đổi bổ sung một số điều của Luật TCCQĐP, nên tiếp cận môt góc nhìn khác về những kiến nghị, giải pháp trên.

Cơ chế phối hợp tránh lạm quyền

Hiện nay, đang có 2 luồng quan điểm trái ngược nhau về việc HĐND ủy quyền cho Thường trực HĐND. Có ý kiến cho rằng HĐND nên ủy quyền cho Thường trực HĐND giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp để kịp thời quyết định các vấn đề quan trọng tại địa phương. Ý kiến còn lại cho rằng không nên ủy quyền để tránh lạm quyền, tránh việc tạo kẽ hở vì UBND sẽ lựa chọn thời điểm giữa các kỳ họp HĐND để trình Thường trực HĐND.

Nếu như kèm theo cơ chế ủy quyền là các điều kiện ràng buộc về trách nhiệm giữa chủ thể ủy quyền và chủ thể nhận quyền, xác định rõ phạm vi, nội dung được ủy quyền, trình tự thủ tục để chủ thể nhận quyền thực hiện và chế độ báo cáo kết quả thực hiện quyền một cách rõ ràng, minh bạch thì chuyện lạm quyền, có kẽ hở khó có thể xảy ra như lo ngại của nhiều ý kiến.


Thường trực HĐND tỉnh Long An họp cho ý kiến về việc tổ chức Kỳ họp thứ 14 và Kỳ họp thứ 15 HĐND tỉnh
Ảnh: Công Thành

Nhưng, câu chuyện nên hay không nên ủy quyền được đặt ra trong bối cảnh ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện Luật TCCQĐP, khi nhiệm vụ của Thường trực HĐND được tư duy theo hướng thực hiện theo quy định tại Điều 104 của Luật. Và cũng trong bối cảnh Luật TCCQĐP chỉ quy định ủy quyền cho cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, không đề cập đến cơ chế ủy quyền của cơ quan dân cử (Điều 14).

Quay trở lại quy định Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003, cơ cấu của Thường trực HĐND chỉ gồm Chủ tịch, 1 Phó Chủ tịch, 1 Ủy viên Thường trực và Thường trực HĐND không được quy định là cơ quan thường trực của HĐND. Nhưng Nghị quyết 753 hướng dẫn Luật năm 2003 đã quy định Thường trực HĐND có nhiệm vụ, quyền hạn: Phối hợp với UBND giải quyết những vấn đề phát sinh khi thực hiện nghị quyết của HĐND trong thời gian giữa hai kỳ họp HĐND; xem xét, quyết định điều chỉnh, bổ sung những biện pháp nhằm bảo đảm thực hiện nghị quyết của HĐND theo đề nghị của UBND, Ban của HĐND và báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất (Khoản 4, Điều 21).

Văn bản 191/UBTVQH14 ngày 19.10.2017 hướng dẫn giải quyết những vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp của HĐND được UBTVQH ban hành trong thời điểm chưa đề cập đến việc sửa đổi, bổ sung Luật TCCQĐP. Trong đó, UBTVQH hướng dẫn Thường trực HĐND có nhiệm vụ thực hiện quy định Điều 104 và các văn bản pháp luật có liên quan. Trong quá trình thực hiện, Thường trực HĐND có thể trao đổi, thống nhất và ban hành kết luận phiên họp về nội dung, cách thức giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp. Bản chất tất cả các hoạt động: Trao đổi, thống nhất, ban hành kết luận là những việc làm cụ thể của cơ chế phối hợp giữa Thường trực HĐND và UBND để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp HĐND. Như vậy, tinh thần của văn bản 191 phù hợp với thực tiễn hoạt động của HĐND và kế thừa quy định tại Nghị quyết 753.

Thời điểm hiện nay, chúng ta hoàn toàn có thể xem xét lại tính hợp lý của Nghị quyết 753 để nghiên cứu những quy định về chức năng, nhiệm vụ của Thường trực HĐND theo hướng: Quy định cơ chế phối hợp giữa Thường trực HĐND với UBND để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp HĐND. Khi đó, sẽ không có chuyện lạm quyền, không có kẽ hở pháp luật. Những sai phạm do Thường trực HĐND xem xét, quyết định trong quá trình phối hợp với UBND không hiệu quả, gây ảnh hưởng đến sự ổn định phát triển kinh tế - xã hội địa phương do Thường trực HĐND, các thành viên trong Thường trực HĐND chịu trách nhiệm.

Xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của Thường trực HĐND

Về giải pháp tăng số lượng kỳ họp HĐND. Theo quy định tại Khoản 1, Khoản 2, Điều 78, Luật TCCQĐP, có 2 loại kỳ họp HĐND gồm kỳ họp thường kỳ và kỳ họp bất thường. Với kỹ thuật lập pháp như hiện nay thì có thể hiểu kỳ họp thường kỳ được quy định tại Khoản 1, với số lần họp một năm ít nhất 2 kỳ; kỳ họp bất thường được quy định tại Khoản 2 và không đề cập đến số lựong kỳ họp. Tương ứng với mỗi loại kỳ họp là các điều kiện khác nhau từ chủ thể để nghị, thời gian triệu tập, thời gian gửi dự kiến chương trình, thông báo ý kiến nội dung kỳ họp…

Như vậy, Luật TCCQĐP không hạn chế số lượng tổ chức kỳ họp HĐND, dù là kỳ họp thường kỳ hay bất thường. Trên thực tế, trung bình một năm, HĐND cấp tỉnh tổ chức từ 3 - 5 kỳ họp, có địa phương tổ chức 6 kỳ họp. Sự phân định thành kỳ họp bất thường hay thường kỳ phụ thuộc vào nội dung kỳ họp và trình tự chuẩn bị tổ chức kỳ họp. Thứ tự kỳ họp và các nghị quyết được ban hành tại các kỳ họp được tính liên tiếp, không có sự phân biệt giữa thường kỳ hay bất thường.

Ngoài ra, việc tăng số lượng kỳ họp HĐND nhiều hơn hai có lẽ lại là sự cản trở về thủ tục để chính quyền địa phương kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp HĐND. Bởi lẽ, điều kiện áp dụng để tổ chức một kỳ họp thường kỳ mất nhiều thời gian hơn là tổ chức kỳ họp bất thường. Vì thuộc tính của kỳ họp thường kỳ cần bảo đảm tính trình tự và thủ tục chuẩn bị dài ngày cho nên khó bảo đảm tính kịp thời để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp. Ví dụ, thời gian triệu tập kỳ họp thường kỳ trước ngày khai mạc 20 ngày, trong khi thời gian tương ứng của kỳ họp bất thường là 7 ngày; thời gian gửi dự kiến chương trình kỳ họp thường kỳ là 10 ngày, trong khi thời gian tương ứng của kỳ họp bất thường là 3 ngày (Khoản 2, Khoản 3 Điều 80 Luật TCCQĐP).

Tuy nhiên, quay trở lại vấn đề thẩm quyền của Thường trực HĐND. Chắc chắn, khó khăn vướng mắc không phải ở số lượng và càng không phải ở tên gọi của kỳ họp HĐND. Vướng mắc là do không xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của Thường trực HĐND để bảo đảm vị trí là cơ quan Thường trực HĐND như quy định tại Khoản 3, Điều 6 Luật TCCQĐP.

Không cần phải so sánh với UBTVQH, vì Thường trực HĐND và UBTVQH là hai thiết chế khác nhau xuất phát từ bản chất của chính quyền Trung ương và chính quyền địa phương. Chỉ cần đánh giá hiệu quả hoạt động của Thường trực HĐND các nhiệm kỳ trước, cùng với sự mở rộng về thành phần Thường trực HĐND, quan trọng hơn là bảo đảm sự tương xứng với vị trí cơ quan thường trực của HĐND thì nên đổi hướng đề nghị sửa đổi Luật TCCQĐP. Thay vì bàn về câu chuyện ủy quyền giữa HĐND với Thường trực HĐND, thì hãy xem xét, sửa đổi theo hướng Thường trực HĐND có quyền/nhiệm vụ phối hợp với UBND để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các kỳ họp HĐND.

HẢI LAM
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang