DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 20:47 | 16/09/2019 (GMT+7)
.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương

Phân nhóm để áp dụng khung cơ chế phù hợp

07:54 | 11/06/2019
Tại Phiên thảo luận sáng 10.6, các ĐBQH cho rằng, tổ chức bộ máy chính quyền địa phương đang “mặc áo đồng phục”, dù các địa phương có tính chất địa bàn, quy mô, trình độ phát triển khác nhau nhưng cơ bản đang áp dụng cơ chế phân công, phân cấp quản lý giống nhau. Vì vậy, các đơn vị hành chính địa phương cần được phân nhóm để áp dụng loại khung cơ chế, chính sách riêng cho phù hợp, để không có địa phương nào vì được hưởng các thuận lợi tự nhiên về mặt địa lý, kinh tế mà quên mất nghĩa vụ chung đối với cả nước, hay bị hạn chế tiềm năng phát triển.

Vẫn mang tính nguyên tắc chung

Phân cấp, phân quyền vẫn mang tính nguyên tắc chung. Đó là khẳng định của ĐBQH Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP Hồ Chí Minh), ĐBQH Hoàng Thị Thu Trang (Nghệ An) khi cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Theo ĐB Hoàng Thị Thu Trang, dự thảo luật không có nhiều điểm mới so với quy định hiện hành, không có quy định nào bảo đảm sau khi luật sửa đổi, bổ sung được ban hành sẽ tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, làm cơ sở ràng buộc để thực hiện phân cấp, phân quyền trong thực tiễn. Ví dụ, phân cấp nguồn thu, đâu đó vẫn còn tình trạng “quyền anh, quyền tôi”, cơ chế xin - cho hay thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở cấp huyện, cấp xã chỉ nằm trên... giấy. Ngược lại, cũng có một số nội dung phân cấp, phân quyền rất mạnh nhưng thiếu cơ chế kiểm soát nên vẫn có nhiều sai phạm tiêu cực như cấp phép khai thác khoáng sản, cho thuê đất, hay tổ chức kỳ thi THPT…


Đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Thu Trang (Nghệ An) phát biểu tại hội trường Ảnh: Q. Khánh

ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm đặt vấn đề, phải chăng khi soạn thảo dự án Luật, Chính phủ cần xét xem hiện nay địa phương cần phân cấp cái gì? Năng lực tổ chức bộ máy ở địa phương, chính quyền địa phương có thể làm việc gì? Từ đó phân định ra, phân công nhau làm tốt công việc. Không phải cơ quan này phải làm việc này, cơ quan kia phải làm việc kia. Không phải vấn đề tranh giành nhau để làm việc mà vấn đề là cơ quan nào làm việc đó thì tốt hơn cho dân, cho nước.

Các ĐBQH cũng nhấn mạnh, phân công, phân cấp cần được phân tích một cách sâu sắc, toàn diện hơn. Theo ĐB Hoàng Thị Thu Trang, dự thảo Luật nên quy định về khái niệm, nguyên tắc, điều kiện, lĩnh vực công việc cần phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương, giữa chính quyền địa phương với nhau và có cơ chế kiểm soát, quy định phân cấp, phân quyền đối với một số địa phương lớn, tự chủ hay phân cấp, phân quyền cho liên tỉnh, cho vùng để giải quyết một số vấn đề lớn của các tỉnh, vùng đó.

Thiếu tư duy toàn cục?

Trên bình diện hệ thống pháp luật hiện hành, ĐBQH Đặng Xuân Phương (Đắk Lắk) cho rằng các luật về tổ chức bộ máy nhà nước mới đang tập trung điều chỉnh quan hệ tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước giữa các cơ quan Trung ương với nhau, trong khi Luật Tổ chức chính quyền địa phương lại chưa có cách tiếp cận bền vững trong cơ chế phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực nhà nước theo cấu trúc lãnh thổ. Điều này dẫn tới sự lúng túng trong các quy định về phân cấp, phân quyền và ủy quyền giữa các cấp chính quyền với nhau, vừa thiếu cơ chế phân công, kiểm soát, thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo tính chất địa bàn vừa thiếu sự thúc đẩy sự hợp tác giữa các chính quyền địa phương cấp vùng và liên vùng.

ĐB Đặng Xuân Phương cho biết, trên bình diện cả nước, mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có tính chất địa bàn, quy mô trình độ phát triển khác nhau nhưng cơ bản đang áp dụng cơ chế phân công, phân cấp quản lý giống nhau. Có đại biểu thậm chí còn ví von thực trạng tổ chức bộ máy của chính quyền địa phương như đang “mặc áo đồng phục”. Các đơn vị hành chính địa phương cần được phân nhóm để áp dụng loại khung cơ chế, chính sách riêng cho phù hợp, để không có địa phương nào vì được hưởng các thuận lợi tự nhiên về mặt địa lý,  kinh tế mà quên mất nghĩa vụ chung đối với cả nước hay bị hạn chế tiềm năng phát triển trong những bộ đồng phục thể chế gò bó, cứng nhắc. Vậy nên, việc luật hiện hành chỉ tập trung phân biệt chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của chính quyền địa phương ở nông thôn và đô thị là chưa đầy đủ và thiếu tư duy toàn cục.

Để khắc phục những hạn chế nêu trên, ĐB Đặng Xuân Phương mong muốn, bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung các quy định về phân cấp, phân quyền, ủy quyền tại Điều 11, Điều 12, Điều 14, dự thảo Luật cần quy định riêng đối với đơn vị hành chính ở miền núi, trung du, cao nguyên, ven biển và hải đảo.

Cho rằng, dự thảo Luật đã đẩy mạnh phân cấp và ủy quyền, trong đó xác định rõ thẩm quyền của Chính phủ và thẩm quyền của chính quyền địa phương, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân nêu rõ, từ Điều 11 đến Điều 14, dự thảo Luật đã đẩy mạnh phân cấp nhiệm vụ của Chính phủ, các bộ, ngành cho địa phương; chính quyền địa phương cấp trên được đẩy mạnh về phân cấp cho chính quyền địa phương cấp dưới. Dự thảo Luật cũng tăng cường hình thức ủy quyền để thực hiện một số nhiệm vụ cho chính quyền địa phương cấp dưới; quy định rõ hơn về việc tổ chức của chính quyền địa phương đối với đô thị, rõ hơn đối với các tỉnh có điều kiện kinh tế phát triển.

Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân cũng nhấn mạnh, nội dung phân cấp, phân quyền sẽ được thể hiện trong các luật chuyên ngành. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ sớm tổng kết Nghị quyết số 21 về phân cấp của Chính phủ đối với các địa phương. Trong thời gian qua, Nghị quyết số 21 thực hiện phân cấp theo công việc; lần này chúng ta phân cấp theo lĩnh vực và giảm các cơ quan trung gian ở Trung ương, bằng cách sắp xếp giảm các tổng cục, như vậy sẽ phân quyền nhiều hơn cho địa phương. Vấn đề phân quyền và xác định thẩm quyền chính quyền địa phương chính là thực hiện tự chủ. Phân quyền và phân cấp có mở rộng về phạm vi, mở rộng về đối tượng và mở rộng hơn về thẩm quyền cho chính quyền địa phương, Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân nói.

Theo quy định của Hiến pháp, phân cấp, phân quyền phải được quy định trong luật, nếu giao Chính phủ quy định thì có đúng với tinh thần của Hiến pháp không? ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm đặt câu hỏi và nhấn mạnh, đây là vấn đề đặt ra với QH để xem xét, sửa luật có tầm nhìn, đi vào thực tiễn, mang tính dài hạn hơn.

Anh Thảo
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang