DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:16 | 20/08/2019 (GMT+7)
.

Lời cảnh báo “Mường Thanh”

08:17 | 20/07/2019
Những khó khăn lộ rõ trong việc xử lý như thế nào với “sổ đỏ” của hàng nghìn hộ dân liên quan đến các dự án nhà ở bị cáo buộc là sai phạm của Tập đoàn Mường Thanh cho thấy, hệ quả pháp lý và xã hội phức tạp do tình trạng thực thi pháp luật lỏng lẻo, thiếu trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng ở địa phương gây ra và sự liều lĩnh đáng quan ngại của doanh nghiệp. “Mường Thanh” vì vậy vừa là một lời cảnh báo, nhưng đồng thời cũng là một trường hợp cần được xử lý thận trọng, bởi lẽ sau “án lệ” Mường Thanh, rất có thể nhiều dự án khác sẽ xảy ra những vấn đề pháp lý và tranh chấp tương tự. Và tranh chấp này là không hề nhỏ, bởi nhà cửa luôn là tài sản có giá trị lớn nhất của mọi hộ gia đình.

Trước hết, cần phải ghi nhận Bộ Tài nguyên và Môi trường đã nhanh chóng làm việc với UBND TP Hà Nội và tiếp đó, có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND thành phố dừng thu hồi sổ đỏ của cư dân các dự án do Tập đoàn Mường Thanh của ông Lê Thanh Thản xây dựng là một động thái kịp thời. Bởi vì xét ở khía cạnh xã hội, nhà cửa là tài sản lớn nhất của mọi người dân, nhất là nhà ở đó phần lớn là của người dân có thu nhập trung bình. Ngôi nhà là thành quả tích cóp của lao động, của tiết kiệm trong thời gian dài, và chắc chắn có cả các trường hợp nhiều gia đình đang phải vay mượn để có tiền mua căn hộ. Vì vậy trong mọi trường hợp pháp lý, tiến trình thu hồi sổ đỏ cần phải được tiến hành hết sức thận trọng - vì “sổ đỏ” không phải là một “tờ giấy” - mà là sự bảo đảm của Nhà nước về quyền tài sản của người dân. Kể cả khi Mường Thanh có sai phạm, cần phải rà soát từng trường hợp “sổ đỏ” cụ thể để từ đó xử lý một cách hợp tình, hợp pháp chứ không nên làm kiểu đồng loạt, ồ ạt.

Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng có lý khi nhận định rằng việc để xảy ra sai phạm là do quá trình quản lý đầu tư, xây dựng, quản lý quy hoạch, kiến trúc không chặt chẽ. Vì thế, nếu cơ quan quản lý nhà nước sai mà đẩy rủi ro về phía người dân - bắt người mua nhà phải gánh chịu toàn bộ hậu quả gây ra bởi sự cấu kết vi phạm (nếu có) của doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương thì rõ ràng cách ứng xử như vậy vừa bất hợp lý và thiếu cơ sở pháp lý, đồng thời cũng là thiếu khôn ngoan khi tạo ra ức chế và phản ứng cho người dân - mà ở góc độ nào đó cũng là người bị hại.

Tuy nhiên, tính chất phức tạp của vụ việc Mường Thanh còn đi xa hơn ở những dự án mà cơ quan điều tra cho rằng Mường Thanh đã xây nhà và bán nhà cho khách hàng khi chưa được cấp phép - nghĩa là chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý mà vẫn tiến hành các giao dịch bán nhà. Nếu trường hợp này xảy ra, việc cơ quan thẩm quyền, nếu vẫn tiếp tục cấp “sổ đỏ” cho người mua cũng không phải là ứng xử hợp lý. Bởi làm như vậy là một cách hợp pháp hóa cho các giao dịch mà cả bên bán và bên mua đều đã thiếu trách nhiệm trong việc bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình. Với bên bán thì đã rõ: Chưa hoàn thiện hồ sơ mà đã xây dựng là vi phạm pháp luật về xây dựng. Và bán cho người mua là hành vi lừa dối người mua. Nhưng từ phía người mua nhà - nếu vẫn ký hợp đồng mua nhà dù doanh nghiệp không đưa ra được đủ hồ sơ pháp lý hợp pháp thì đó cũng là một quyết định dân sự liều lĩnh và cần phải chịu trách nhiệm với quyết định đó (mà hậu quả là gánh chịu hệ quả không được cấp sổ đỏ để được bảo vệ tài sản hợp pháp). Nếu việc hợp pháp hóa một giao dịch dân sự không hợp pháp để hài lòng một bộ phận người mua nhà rơi vào nhóm này, có thể mở ra tiền lệ không hay khác: Khuyến khích doanh nghiệp và người dân liều lĩnh tham gia vào các hoạt động rủi ro với tâm lý kỳ vọng có Nhà nước gánh chịu hậu quả nếu vụ việc “đổ bể”.

Vì vậy, “Mường Thanh” vừa là một lời cảnh báo, đồng thời cũng sẽ là một “án lệ” đòi hỏi các cơ quan nhà nước tiếp cận và xử lý vấn đề một cách thận trọng, nghiêm túc và nên xử lý qua xem xét với từng trường hợp và hồ sơ pháp lý cụ thể. Nhưng trước mắt, hai việc cần làm ngay, đó là: Siết chặt kỷ luật hành chính trong thực thi pháp lý về xây dựng của chính quyền các địa phương; và truyền thông cảnh báo rộng cho người dân đừng liều lĩnh, thiếu hiểu biết trước lời mời gọi của các dự án thiếu hồ sơ pháp lý và thông tin minh bạch.

Nguyễn Quang Đồng
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang