DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:14 | 17/11/2019 (GMT+7)
.

Công khai, minh bạch, chống lợi ích nhóm

08:22 | 23/10/2019
Việc nước ta đạt được mức tăng trưởng dự kiến 6,8% và khả năng hơn cho cả năm 2019 là cố gắng rất lớn. Trong đó, động lực chính của tăng trưởng vẫn là công nghiệp - chế biến - chế tạo, bên cạnh đó là tổng tiêu dùng trong nước. Chưa bao giờ chúng ta có mức tăng trưởng mạnh như vậy trong lĩnh vực tiêu dùng, suýt soát 12%. Do đó, bù đắp được cho thiệt hại trong lĩnh vực nông nghiệp và xuất khẩu.

Năm 2019, chúng ta đã vượt khó và có được mức tăng trưởng ấn tượng. Kinh tế vĩ mô vẫn ổn định, được các nước đánh giá cao. Tiền tệ tỷ giá ổn định, lạm phát đến giờ mới có 2,5%... Những điều kiện của 2019 dự báo sẽ vẫn tiếp tục diễn biến trong 2020, nên Chính phủ để mức dự báo tăng trưởng 6,8% như trong báo cáo. Nhiều ý kiến cho rằng nên đưa mức 7% để phấn đấu. Tinh thần của Chính phủ là phấn đấu cao hơn, nhưng đưa vào báo cáo mức 6,8% là để cân đối với tổng thể vĩ mô, đặc biệt là cân đối với ngân sách.


Ảnh: Quang Khánh

Về tình trạng đầu tư công chậm giải ngân cho một số công trình trọng điểm, đây là vấn đề rất đau đầu với cả Chính phủ và QH. Chúng ta đã khẳng định vấn đề này vướng cả về thể chế và tổ chức thực hiện. Vướng về thể chế, cụ thể là Luật Đầu tư công, thì Chính phủ đã trình QH sửa luật, nhưng Luật Đầu tư công (sửa đổi) đến nay chưa có hiệu lực. Ngoài ra, còn một số vướng mắc giữa các Luật Đầu tư, Xây dựng, Nhà ở, Đất đai, Môi trường... Tuy nhiên, Chính phủ cũng đánh giá, thể chế là một phần, tổ chức thực hiện vẫn là nguyên nhân quan trọng nhất. Bằng chứng là cùng những vướng mắc về thể chế chung, nhưng có nơi lại làm rất tốt, có nơi làm rất chậm. Cho nên, cần siết chặt vấn đề này.

Đơn cử, sau hội nghị trực tuyến giữa Chính phủ với các địa phương, TP Hồ Chí Minh có quyết định là đơn vị nào không giải ngân đủ theo chỉ tiêu là thu hồi, không được xét thi đua. Thành phố còn có chế độ phân loại tiền lương cao hơn, thì đơn vị nào không giải ngân đủ cũng bị “thôi luôn”. Bên cạnh đó, Chính phủ cho phép TP Hồ Chí Minh thí điểm rút ngắn quy trình giải phóng mặt bằng. Theo đúng luật, một dự án cần giải phóng mặt bằng phải mất 300 ngày. Như trường hợp dự án xây dựng Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, vướng mắc lớn nhất là giải phóng mặt bằng. Trách nhiệm của Đồng Nai là giải phóng mặt bằng; còn việc rà phá bom mìn nằm ở gói thầu khác do Bộ Giao thông - Vận tải phụ trách. Về nguyên tắc, phải giải phóng mặt bằng xong thì mới rà phá bom mìn, mà nếu thực hiện như thế thì tiến độ sẽ bị chậm thêm 1 năm. Cho nên, vừa rồi Chính phủ quyết định là vấn đề rà phá bom mìn giao cho Đồng Nai làm luôn, tức giải phóng mặt bằng đến đâu thì thực hiện rà phá bom mìn ngay, để cố gắng giao đất “sạch” cho dự án kịp tiến độ thời gian.

Về vấn đề cổ phần hóa và thoái vốn, đúng là hiện nay chúng ta không kịp tiến độ, nhưng để đánh giá là nhanh hay chậm cần thận trọng. Nhanh mà để xảy ra những vụ như công ty bất động sản trở thành cổ đông của Công ty Phim truyện Việt Nam là không được, mà cái này giờ giải quyết lại thì không xong.

Từ 2016 đến tháng 6.2019, chúng ta đã cổ phần hóa được 162 doanh nghiệp, tổng quy mô vốn nhà nước là 205,4 nghìn tỷ đồng. Như vậy, chỉ trong có 3,5 năm mà tổng số vốn chúng ta cổ phần hóa bằng 108% tổng vốn của cả 5 năm giai đoạn trước. Số lượng doanh nghiệp thì ít nhưng quy mô doanh nghiệp lớn. Trước đây, với những doanh nghiệp có quy mô từ 5.000 tỷ đồng trở lên, sau khi thẩm định giá xong, Kiểm toán Nhà nước sẽ thẩm định. Còn theo quy định mới của Chính phủ, với những doanh nghiệp có quy mô từ 1.800 tỷ đồng trở lên, sau khi xác định giá trị doanh nghiệp, phải có Kiểm toán Nhà nước thẩm định lại. Kiểm toán Nhà nước thẩm định lại thì mất thêm 6 - 8 tháng nữa.  

Vướng mắc nhất hiện nay trong cổ phần hóa và thoái vốn là sắp xếp lại đất đai. Ví dụ, rà soát những tập đoàn, tổng công ty như Tập đoàn VNPT có hàng nghìn mảnh đất nằm rải trên toàn bộ 63 tỉnh, thành phố; hay như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) cũng có quỹ đất nằm rải rác ở 63 tỉnh, thành phố. Nếu một tỉnh không xác nhận thì dự án ách tắc.

Tuy vậy, trong 3 năm rưỡi, chúng ta cũng đã thu được số tiền từ cổ phần hóa và thoái vốn là 218,3 nghìn tỷ đồng, gấp 2,5 lần so với cả 5 năm giai đoạn trước. Cho nên, nói cổ phần hóa nhanh hay chậm cần hết sức cẩn trọng. Chính phủ cũng chỉ đạo là phải nhanh nhưng phải đúng. Nhanh mà làm sai pháp luật là không được. Cần bảo đảm công khai, minh bạch, chống được lợi ích nhóm trong vấn đề này.

Vương Đình Huệ - Phó Thủ tướng Chính phủ
T. Chi lược ghi
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang