DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:25 | 19/01/2020 (GMT+7)
.
Tham vấn ý kiến ĐBQH về định hướng sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường và Luật Đất đai

Nâng tiêu chuẩn môi trường để ngăn công nghệ ô nhiễm

07:42 | 12/11/2019
Trong bối cảnh hội nhập, Việt Nam cần nâng tiêu chuẩn môi trường để tạo “đề kháng” ngăn cản dòng vốn với công nghệ ô nhiễm, sử dụng lãng phí nguồn năng lượng - Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà nhấn mạnh tại Hội thảo tham vấn ý kiến ĐBQH một số định hướng lớn cần sửa đổi, bổ sung trong Dự án Luật Bảo vệ môi trường và Luật Đất đai, do Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức chiều qua.

Thiết lập cơ sở dữ liệu giá đất thị trường tin cậy

Theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà, hiện có 4 nội dung lớn liên quan đến thực hiện Luật Đất đai gồm: Chuyển mục đích sử dụng và quy hoạch đất đai; vấn đề kinh tế, tài chính đất đai mà “khiếu kiện đông người chủ yếu là do xác định thế nào là giá thị trường”; vấn đề phân cấp giữa các địa phương, giải quyết xung đột giữa các bộ luật với Luật Đất đai là nền tảng; quản lý đất đai thông qua xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, bảo đảm phòng ngừa tham nhũng, tạo quản lý minh bạch.


Các đại biểu dự hội thảo Ảnh: Quang Khánh

Trên cơ sở này, Bộ trưởng chỉ rõ định hướng sửa đổi Luật Đất đai. Theo đó, nội dung lập quy hoạch sử dụng đất các cấp bảo đảm tính ổn định và đồng bộ, quy hoạch có tính kế thừa, cân bằng giữa khu vực “bảo vệ nghiêm ngặt”, khu vực “giữ ổn định” và khu vực “được chuyển mục đích sử dụng”; có tính đến định hướng khai thác không gian ngầm, khai thác sử dụng đất bãi bồi ven biển, lấn biển, các đảo và quần đảo. “Hiện cứ 10ha đất lúa phải đưa lên Chính phủ nhưng chúng ta chưa xác định nơi nào là đất lúa “bờ xôi ruộng mật””, Bộ trưởng Trần Hồng Hà đặt vấn đề, đồng thời cho rằng cần làm rõ điều này bởi quy hoạch liên quan rất lớn đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Về giá đất và kinh tế đất, theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, sẽ thiết lập cơ sở dữ liệu giá đất thị trường tin cậy thông qua bổ sung quy định về việc đăng ký giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất; quyền ưu tiên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất để từng bước khuyến khích người dân đưa giá giao dịch thực tế vào hợp đồng chuyển nhượng… Đồng thời, phân cấp và giao thẩm quyền quyết định giá đất cụ thể cho UBND cấp huyện trong một số trường hợp phù hợp với thẩm quyền; mở rộng thành phần Hội đồng có sự tham gia của đại diện HĐND, chuyên gia xác định giá đất để khách quan hơn.

Về sự chồng chéo giữa các quy định của Luật Đất đai và các luật như Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đấu thầu, Luật Nhà ở… nếu các luật khác có nội dung liên quan thì cần viện dẫn về Luật Đất đai để áp dụng nhằm tránh chồng chéo, thiếu thống nhất như hiện nay. Liên quan đến việc người nước ngoài mua đất đai tại Việt Nam, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng “chúng tôi quan niệm đất đai phải quản lý dựa trên an ninh quốc phòng”…

Chủ động hợp tác quốc tế trong ứng phó với biến đổi khí hậu

Liên quan đến lĩnh vực môi trường, người đứng đầu Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do đặt ra nhiều vấn đề về hàng rào kỹ thuật liên quan đến môi trường. Đặc biệt, thế giới đang có sự chuyển đổi lớn sang nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn đòi hỏi Việt Nam phải có thay đổi khung chính sách. Nếu chúng ta không theo kịp thế giới sẽ mắc phải các hàng rào kỹ thuật, là nơi để FDI đưa công nghệ và máy móc lạc hậu vào. Bộ trưởng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, trong thế giới hội nhập, Việt Nam cần đưa các chính sách môi trường hài hòa với các cam kết quốc tế, nâng tiêu chuẩn môi trường lên để tạo “đề kháng” ngăn cản dòng vốn với công nghệ ô nhiễm, sử dụng lãng phí nguồn năng lượng.

Báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng nêu rõ, sẽ sửa đổi, bổ sung quy định về một số chủ trương, chính sách về quản lý môi trường như quy định về phân vùng môi trường theo mức độ nhạy cảm của môi trường; phân luồng các hoạt động phát triển theo mức độ tác động đến môi trường dựa trên các yếu tố là quy mô phát sinh và mức độ độc hại của chất ô nhiễm, phạm vi và mức độ chiếm dụng, xâm hại cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái tự nhiên… Quy định rõ hơn về nội dung, trách nhiệm thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường; phân công, phân cấp quản lý về bảo vệ môi trường.  “Lâu nay chúng ta luôn nhấn mạnh vai trò của Nhà nước, nhưng nay chúng tôi muốn nhấn mạnh cả vai trò của doanh nghiệp, các tổ chức chính trị xã hội và người dân”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà phát biểu.

Cho rằng ô nhiễm không khí, nguồn nước, tồn lưu trong đất đang là những vấn đề bức xúc, thách thức đối với công tác quản lý môi trường, dự thảo Luật cũng bổ sung, chỉnh sửa quy định về quan trắc, thông tin về chất lượng không khí, mô hình dự báo và cảnh báo về ô nhiễm không khí, xác lập các khu vực có nguy cơ hoặc dấu hiệu ô nhiễm không khí… cũng như bổ sung, chỉnh sửa các quy định về ô nhiễm môi trường nước, vùng tác động đến chất lượng môi trường nước sông, hồ, vùng đất ngập nước ven biển; cải tạo, phục hồi môi trường đất khu vực bị ô nhiễm tồn lưu, các khu vực có nguy cơ ô nhiễm tồn lưu...

Thực tế, mặc dù Luật Bảo vệ môi trường 2014 đã quy định về ứng phó biến đối khí hậu. Tuy nhiên, một số nội dung đang chồng lấn với các điều khoản trong các chương khác của Luật, chưa cụ thể về nội dung thích ứng biến đổi khí hậu. Do vậy, đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường xác nhận, dự thảo Luật đã bổ sung, chỉnh sửa quy định về ứng phó với biến đổi khí hậu phải gắn với phát triển bền vững, tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống tự nhiên và xã hội, hướng tới nền kinh tế carbon thấp và tận dụng các cơ hội do biến đổi khí hậu mang lại. Đồng thời, bổ sung quy định về thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó có yêu cầu đánh giá tác động, tình trạng dễ bị tổn thương và rủi ro do biến đổi khí hậu đối với các đối tượng người dân, các lĩnh vực và các khu vực dựa trên cơ sở kịch bản biến đổi khí hậu và dự báo phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, chủ động hợp tác quốc tế trong giám sát tác động xuyên biên giới của các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu; xác định các giải pháp giảm thiểu tác động và tận dụng cơ hội cho phát triển kinh tế - xã hội…

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà: Sẽ bổ sung quy định về sự cố ô nhiễm môi trường

 


Đối với vấn đề môi trường, quan điểm xuyên suốt là người gây ra chất thải phải chi trả để tạo nguồn lực cho Nhà nước đầu tư, giải quyết tận gốc vấn đề. Lâu nay chúng ta nhấn mạnh vai trò Nhà nước trong bảo vệ môi trường nhưng nay chúng tôi muốn nhận mạnh cả vai trò của doanh nghiệp, tổ chức chính trị, xã hội và người dân.

Sự cố ô nhiễm môi trường đang xảy ra ngày càng nhiều với quy mô và cấp độ khác nhau. Tuy nhiên, việc ứng phó, khắc phục hậu quả còn có nhiều lúng túng, phối hợp chưa hiệu quả trong khi các quy định về sự cố môi trường chưa rõ ràng về bản chất, loại hình, cấp độ, trách nhiệm phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả. Dự án Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) sẽ quy định rõ về sự cố ô nhiễm môi trường, các cấp độ sự cố, trách nhiệm phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả của các chủ dự án, cơ sở sản xuất, kinh doanh, của chính quyền địa phương và các bộ, ngành...

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng: Tiệm cận với xu hướng phát triển chung của thế giới

 


Hai luật này không chỉ quan trọng mà rất quan trọng, bởi bất kỳ lĩnh vực nào cũng liên quan đến đất đai, môi trường, gắn với hiện tại và tương lai. Hơn nữa, 2 luật này không chỉ khó mà vô cùng khó, bởi nói về ưu điểm, khuyết điểm của 2 luật này như thế nào tùy quan điểm và cách nhìn nhận, đánh giá của mỗi người và được cả xã hội quan tâm.

Tôi nghĩ rằng bất cứ công việc, nội dung đều có thứ bậc, vậy thiết nghĩ trong đất đai, môi trường khi xây dựng luật cũng đều có thứ bậc hay không? Chẳng hạn có phải đất đai nào cũng đầy đủ các quyền giống nhau không? Chắc là không phải! Do vậy, chúng ta phải suy nghĩ tiệm cận để phù hợp với xu hướng phát triển chung của thế giới.

Phải nhìn nhận rằng đây là hai bộ luật khó và trách nhiệm không chỉ riêng của Chính phủ mà của Quốc hội và các ĐBQH. Luật Bảo vệ môi trường và Luật Đất đai sửa đổi, bổ sung một số điều hay sửa đổi toàn bộ thì đều phụ thuộc vào tất cả chúng ta.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ Nguyễn Thanh Xuân: Cần lấy ý kiến rộng rãi các cấp, ngành, đối tượng

 


Việc sửa đổi, bổ sung 2 luật này là rất cần thiết so với thực tiễn đặt ra. Theo tôi, quá trình soạn thảo luật cần tổ chức lấy ý kiến rộng rãi nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều đối tượng hơn để đánh giá tác động sâu sắc hơn. Qua sửa đổi luật lần này, làm sao ý thức trong cộng đồng xã hội, các tổ chức cá nhân được tăng cường, đây là điều rất cần thiết. Và nếu đưa ra lấy ý kiến vào 2 dự luật này, tôi tin trong nhân dân sẽ rất sôi động.

Từ nay tới khi trình 2 dự án luật sửa đổi vào năm tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường ngoài việc cần tăng cường tổ chức tham vấn ý kiến thì nên tổ chức các hội thảo để ĐBQH có điều kiện tiếp cận nhiều hơn ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học. Xin cảm ơn Bộ Tài nguyên và Môi trường và Báo Đại biểu Nhân dân đã phối hợp tổ chức diễn đàn để các ĐBQH có thêm kênh tham vấn thông tin đa chiều, bổ ích trong quá trình sửa đổi, bổ sung hai đạo luật quan trọng là Luật Bảo vệ môi trường và Luật Đất đai.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH Nghệ An Trần Văn Mão: Phải chú ý trước hết là quy hoạch sử dụng đất

 


Đất đai gắn bó mật thiết với con người và là nguồn tài nguyên vô giá. Sửa đổi Luật Đất đai sắp tới cần phải chú ý trước hết là quy hoạch sử dụng đất, sao cho điều chỉnh được ổn định, lâu dài, tránh quy hoạch chồng chéo, tránh sự xung đột trong xã hội. Thời gian tới, chúng ta phải tiếp tục tổng kết, rút kinh nghiệm và trên cơ sở đó đánh giá tác động của công tác quy hoạch để đưa vào những định chế pháp lý, hành lang pháp lý trong luật sửa đổi, bổ sung sắp tới.

Ngoài ra, chính sách đền bù giải phóng mặt bằng đối với các dự án cũng hết sức quan trọng. Cụ thể là giá đất như thế nào, từ đó điều chỉnh hài hòa giữa các bên có liên quan. Nếu các bên có sự đồng thuận trên cơ sở hành lang pháp lý mà đưa ra được những đánh giá sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu các bên thì giải tỏa được những vướng mắc lâu nay.

Thêm nữa, chính sách đối với các loại đất hết sức hệ trọng, đặc biệt là với đất phòng hộ, đất sản xuất, hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất này sang đất kia. Chúng ta cần phải nghiên cứu đánh giá tác động thực tiễn, trên cơ sở đó định hình được khung pháp lý, nó tạo ra được những quy định để điều chỉnh về giảm tải cũng như khắc phục được hậu quả trước đây.

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH Quảng Bình Nguyễn Ngọc Phương: Ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường rất quan trọng

 


Luật Đất đai và Luật Bảo vệ môi trường rất cần thiết và quan trọng, luôn luôn nóng trong thực tế đời sống, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của người dân. 

Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi mà ý thức người dân không cải thiện thì Luật chưa chắc đã hiệu lực, hiệu quả. Ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường rất quan trọng. Vì thế, khi sửa luật phải chú ý đến các điều khoản xử phạt hành vi làm ô nhiễm môi trường dù nhỏ nhất thì mới đủ sức răn đe và luật mới đi vào cuộc sống.

Đối với Luật Đất đai, chính sách đền bù phải coi trọng lợi ích của người dân nhưng cũng phải kiên quyết xử lý những trường hợp không tuân thủ, không hợp tác…

ĐBQH, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Vũ Tiến Lộc: Sửa đổi để phát triển bền vững

 


Phải khẳng định rằng, không cơ quan báo chí nào phù hợp hơn Báo Đại biểu Nhân dân trong việc tổ chức các hội thảo tham vấn ý kiến trong quá trình xây dựng và sửa đổi các dự án luật, trong đó có hai dự án luật quan trọng mà chúng ta thảo luận lần này. Hai luật này được ban hành năm 2013, 2014, lúc đó quan niệm về phát triển bền vững của Việt Nam vẫn chưa được hoàn chỉnh. Đến năm 2015, Liên Hợp Quốc đề ra 17 chỉ tiêu phát triển bền vững, trong đó vấn đề đất đai, môi trường mới được đề cập nhiều hơn. Việc sửa đổi 2 luật này, chúng ta tiếp cận với những xu hướng mới để phát triển bền vững, đây là điều quan trọng. 

Thực tiễn những năm qua, doanh nghiệp gặp rất nhiều vướng mắc trong những vấn đề liên quan đến đất đai và môi trường, kiện cáo nhiều nhất cũng ở đây, nhưng đó không phải lỗi của bộ, chính quyền địa phương mà lỗi nằm trong chính hệ thống pháp luật, sự chồng chéo về mặt pháp luật. Vừa qua, VCCI đã thử rà xét những bộ luật liên quan đến đất đai, môi trường… có đến 20 quy định chồng chéo nếu không sửa đổi thì không thể tháo gỡ được. Vì vậy, tôi nghĩ lần này cần sửa đổi tương đối căn bản 2 luật, chứ không phải một số điều đâu, nhất là với những vướng mắc hiện nay và trước yêu cầu tiếp cận những xu hướng mới để phát triển bền vững; đồng thời cần đồng bộ hóa các khung khổ pháp luật có liên quan.

Phòng Thời sự Kinh tế
Ảnh:  Quang Khánh - Duy Thông - Khánh Duy

Đan Thanh
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang