DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 23:14 | 05/04/2020 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Lợi ích trực tiếp của người dân là gì?

07:53 | 13/11/2019
Đó là câu hỏi được nhiều ĐBQH đặt ra đối với Đề án thí điểm không tổ chức HĐND phường tại thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Dù đồng thuận về mặt chủ trương, song đọc kỹ Đề án và các phụ lục đi kèm, ĐBQH Lâm Đình Thắng (TP Hồ Chí Minh) nói thẳng, người dân được hưởng lợi gì từ việc thí điểm này chưa được tính toán và xác định rõ. Mục đích cuối cùng khi tổ chức thí điểm là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phải phục vụ người dân tốt hơn. Tuy nhiên, lợi ích trực tiếp của người dân mới chỉ được thể hiện ở các mục tiêu chung chung của đề án như: Quyền dân chủ trực tiếp và quyền dân chủ đại diện của người dân sẽ được bảo đảm tốt hơn, mô hình mới sẽ cung cấp dịch vụ công cho người dân tốt hơn, thống kê về số lượng biên chế, số lượng đầu mối, về tài chính tiết kiệm được bao nhiêu...

Một câu chuyện sát sườn với lợi ích của người dân nếu thực hiện mô hình như đề xuất thí điểm là sẽ không có UBND tại phường mà là Ủy ban hành chính của Quận đặt tại phường đó để thay mặt UBND quận giải quyết các vấn đề tại địa phương. Nhưng trong đề án không làm rõ được vấn đề này và thậm chí vẫn đề xuất giữ tên gọi của ủy ban hành chính tại các nơi thí điểm là UBND phường. Nếu không xác định tường minh sự khác nhau về mô hình tổ chức, cách thức vận hành của ủy ban hành chính tại các phường thí điểm không tổ chức HĐND thì liệu có giải quyết được vấn đề gốc rễ về lợi ích của người dân hay không? Đề án cũng chưa làm rõ các cơ quan ngành dọc đóng trên địa bàn phường thí điểm như thế nào. Và bộ máy của các phường thực hiện thí điểm này có điểm gì khác biệt hoàn toàn với bộ máy chính quyền phường bình thường, có gì để “định danh” được ngay đấy là chính quyền đô thị chứ không phải là chính quyền nông thôn? Những nội dung đặc thù, đặc trưng của mô hình quản lý nhà nước cấp cơ sở đối với khu vực đô thị cũng chưa thật rõ.

Nhìn ở khía cạnh khác, nhiều ĐBQH cũng băn khoăn khi ngay trong báo cáo trình QH tại kỳ họp này, Bộ Nội vụ đánh giá, HĐND quận và phường không thể quyết định được những vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng của địa phương mà chủ yếu là do HĐND thành phố quyết định. Việc thực hiện dân chủ đại diện của người dân thông qua HĐND quận và phường còn hình thức. Sự tồn tại của HĐND cấp quận và phường vừa mang tính hình thức vừa làm cắt khúc, gián đoạn tính thống nhất, xuyên suốt của cơ quan quản lý đô thị, cơ quan HĐND quận, thị xã và phường. “Vì thế, Bộ Nội vụ kết luận là cả HĐND quận và HĐND phường của Hà Nội đều không thật sự cần thiết. Nhưng đề án trình QH lại chỉ đề xuất không tổ chức HĐND các phường, còn HĐND quận vẫn giữ lại. Như vậy, tính đồng bộ, thống nhất và tính khoa học của đề án này theo nhiều ĐBQH là không rõ, thậm chí là rất không hợp lý”, ĐB Lâm Đình Thắng nhận xét.

Trong khi đó, đề án bổ sung 4 nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp quận như: Quyết định dự toán ngân sách của phường, quyết định danh mục chương trình, dự án nhóm B nhóm C, thông qua chủ trương thành lập, giải thể, điều chỉnh địa giới, đơn vị hành chính của phường, giám sát việc thực hiện pháp luật tại UBND phường. Nhưng liệu HĐND quận có thực hiện được các chức năng, nhiệm vụ này một cách thực chất được hay không? Ví dụ như việc điều chỉnh địa giới, đơn vị hành chính của phường. Có HĐND quận nào dám quyết chuyện này nếu không có ý kiến chỉ đạo của thành phố, thậm chí là của Trung ương? Cho nên việc giao chức năng, nhiệm vụ này cho HĐND quận nghe thì thấy sẽ thực chất hơn nhưng một số ĐBQH cũng cho rằng, đi vào bản chất thì chưa chắc đã thực hiện được. Nói cách khác, về mặt chức năng, nhiệm vụ mới của HĐND cấp quận cũng không rõ.

Đổi mới tổ chức chính quyền đô thị là vấn đề trước sau gì cũng phải làm. Càng sớm tìm ra một mô hình tổ chức chính quyền đô thị đúng nghĩa và hiệu quả bao nhiêu thì càng tạo động lực cho sự phát triển của đô thị và đem lại lợi ích thiết thực cho người dân sớm bấy nhiêu. Nhưng cũng cần lưu ý rằng, đó phải là một mô hình chính quyền đô thị xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn, đáp ứng được yêu cầu quản lý, phát triển ở đô thị và phải định lượng được mô hình ấy sẽ đem lại những lợi ích thiết thực nào cho người dân. Những băn khoăn nêu trên được các ĐBQH đặt ra tại phiên họp tổ về đề án cần tiếp tục được bàn thảo chi tiết và giải trình cặn kẽ trong phiên thảo luận toàn thể ngày mai.

Và có lẽ, việc thí điểm không tổ chức HĐND phường cần được mở rộng hơn trên cơ sở tổ chức lại bộ máy chính quyền ở đô thị, phân định lại nhiệm vụ, chức năng và quyền hạn của chính quyền thành phố, chính quyền quận, phường cho rõ ràng, không chồng chéo, không trùng lặp. Phải làm sao để một việc cụ thể chỉ đến cấp nào xử lý là xong, là dứt điểm và cấp nào xử lý thì cấp đó phải chịu trách nhiệm chứ không thể cứ phân quyền, ủy quyền chung chung như hiện nay rồi loanh quanh, phường lại đi xin ý kiến quận, quận lại lên thành phố thì việc không chuyển được, bộ máy có thay đổi nhưng lợi ích của người dân chưa chắc đã thay đổi theo.

Nguyễn Bình
Xem tin theo ngày:
Ý KIẾN CHUYÊN GIA
11:33 19/02/2018
Kiến nghị cử tri được “ghi nhận” nhưng chưa giải quyết dứt điểm, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La Nhâm Thị Phương cho rằng, cần xác định việc giải quyết, trả lời đầy đủ, đúng thời hạn các kiến nghị của cử tri là một trong những tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tạo sức ép, buộc từng ngành, cấp chủ động, năng động thực hiện đúng, đủ và kịp thời.
Quay trở lại đầu trang